AP DSC 2025 SGT ప్రశ్నపత్రం (17 జూన్, షిఫ్ట్ 1): తెలుగు ప్రశ్నలు, సమాధానాలు

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) అ-ల, ఆ-వ, ఇ-య, ఈ-ర

ఈ పాత్రలు, పాఠాలు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రాథమిక తరగతుల తెలుగు వాచకాల్లోవి. ఏ పాత్ర ఏ పాఠంలో ఉందో జతపరచాలి.

నాలుగు ఆప్షన్లలోనూ అ-ల (ఆత్మానందుడు - మాయాకంబళి) ఒకటే, కాబట్టి తేడా మిగతా మూడు జతల్లోనే. అధికారిక కీ ప్రకారం పూర్ణయ్య “తృప్తి” పాఠంలో, ఖాదర్ “నా బాల్యం” పాఠంలో, రాము “పరివర్తన” పాఠంలో ఉన్నారు. ఈ కలయిక (2)లో మాత్రమే ఉంది.

గుర్తుంచుకోండి: ఇలాంటి ప్రశ్నలకు పాఠ్యపుస్తకమే ఆధారం. 1 నుంచి 5 తరగతుల తెలుగు వాచకాల్లో ప్రధాన పాత్రల పేర్లు ఒక జాబితాగా రాసుకోండి.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) ఇ, ఈ

ఆధునిక తెలుగు కవిత్వంలో భావకవిత్వానికి మార్గదర్శిగా పేరున్న రాయప్రోలు సుబ్బారావు గురించి ఇచ్చిన నాలుగు వాక్యాల్లో సరైనవి ఎంచుకోవాలి.

“తృణకంకణం”, “స్నేహలత” ఆయన ప్రసిద్ధ ఖండకావ్యాలు, కాబట్టి ఈ సరైనది. “అభినవ నన్నయ” అనే బిరుదు కూడా ఆయనకు ఉంది, ఇ సరైనది.

రాయప్రోలుకు భారతరత్న రాలేదు, అ తప్పు. ఆయన లక్షణ గ్రంథం (కవిత్వ సిద్ధాంతం చెప్పిన గ్రంథం) “రమ్యాలోకం”; వనమాల లక్షణ గ్రంథం కాదు, ఆ తప్పు. కాబట్టి (2).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) సాయం పాఠంలో రవివి

ఒక పాఠంలోని సంభాషణను ఇచ్చి, అది ఏ పాఠంలో ఏ పాత్ర అన్న మాటో గుర్తించమంటున్నారు.

అధికారిక కీ ప్రకారం ఈ మాటలు “సాయం” పాఠంలో రవి అన్నవి. “చూడమ్మా!” అని తల్లిని ఉద్దేశించి అంటున్నాడు కాబట్టి మాట్లాడేది పిల్ల పాత్ర. పక్షులన్నీ కలిసి మరో ప్రాణికి తిండి పెట్టడం అంటే ఇతరులకు సాయం చేయడం; పాఠం పేరుకు సరిపోయే భావం ఇదే.

ఆప్షన్ (1)లోనూ రవి పేరే ఉంది, అది ఉచ్చు. పాత్ర పేరు ఒకటే అయినా పాఠం వేరు. ఇలాంటి ప్రశ్నలకు పాఠ్యపుస్తకాన్ని శ్రద్ధగా చదవడమే మార్గం.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) శ్రీరంగం శ్రీనివాసరావు

తెలుగు నేలను “సంకెళ్లు లేని నేల”, “సంతోష చంద్రశాల”గా కీర్తించిన గేయం ఎవరిదో అడుగుతున్నారు.

అధికారిక కీ ఈ గేయాన్ని శ్రీరంగం శ్రీనివాసరావు (శ్రీశ్రీ)కి ఇచ్చింది. “మహాప్రస్థానం” కవిగా ప్రసిద్ధుడైన శ్రీశ్రీ అభ్యుదయ కవిత్వానికి మార్గదర్శి; “పదవోయి” అనే పిలుపు, ముందుకు నడవమనే ఉత్సాహం ఆయన గేయ శైలికి దగ్గరగా ఉంటాయి.

దాశరథి కృష్ణమాచార్య, దాశరథి రంగాచార్య అన్నదమ్ములు; ఇద్దరి పేర్లు పెట్టి తికమకపెట్టారు. బాలగంగాధర తిలక్ “అమృతం కురిసిన రాత్రి” కవి.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) ఆధారం

ఊత, కుదురు అనే రెండు పదాలు ఏ పదానికి పర్యాయపదాలో గుర్తించాలి.

ఊత అంటే ఆసరా, కుదురు అంటే ఒక వస్తువు నిలబడే అడుగు భాగం. రెండూ “ఆధారం” అనే అర్థాన్నే ఇస్తాయి.

కుసీదం అంటే వడ్డీ, కులాలం అంటే కుండలు చేసే సారె (కుమ్మరి చక్రం), కుల్య అంటే చిన్న కాలువ. వీటికి ఊత, కుదురు అనే అర్థం లేదు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) అ - డి, ఆ - సి, ఇ - ఎ, ఈ - బి

నానార్థాలు అంటే ఒకే పదానికి ఉండే వేర్వేరు అర్థాలు. ప్రతి పదానికి దాని రెండు అర్థాలు జతపరచాలి.

ధర్మం = యాగం, న్యాయం (అ-డి). చీరు = పిలుచు, గీరు (ఆ-సి). రసము = జలము, రుచి (ఇ-ఎ). దిక్కు = దిశ, శరణము (ఈ-బి); “దిక్కులేనివాడు” అంటే ఆశ్రయం లేనివాడు.

నాలుగు జతలూ కలిసేది (3)లో మాత్రమే.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) ఇ, ఆ, ఈ, అ

ఏనుగు లక్ష్మణకవి సుభాషిత రత్నావళిలోని ప్రసిద్ధ పద్యం ఇది. చెడ్డవారి, మంచివారి స్నేహాన్ని ఉదయం, సాయంత్రం నీడలతో పోల్చారు.

పద్యం ఇలా సాగుతుంది: “మొదలు చూచిన కడుగొప్ప పిదప కుఱుచ (ఇ) / ఆది కొంచెము తరువాత నధికమగుచు (ఆ) / తనరు దినపూర్వ పరభాగజనితమైన (ఈ) / ఛాయపోలిక కుజనసజ్జనుల మైత్రి (అ)”.

భావం సహాయంతో కూడా క్రమం తేల్చవచ్చు. “కుజనసజ్జనుల మైత్రి” వాక్యాన్ని పూర్తి చేసే కర్త కాబట్టి చివర రావాలి. “ఛాయపోలిక” ముందు ఏ నీడ అని చెప్పే “దినపూర్వ పరభాగజనితమైన” ఉండాలి. ఈ రెండు నియమాలు (3)కి మాత్రమే సరిపోతాయి.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) సర్వనామం, షష్ఠీవిభక్తి ప్రత్యయం ఉన్నాయి.

వాక్యంలో పదాల భాషాభాగం, విభక్తి గుర్తించాలి.

“అతడు” పేరుకు బదులుగా వాడిన పదం, అంటే సర్వనామం. “అతడి” అంటే “అతని యొక్క”, ఇక్కడ సంబంధాన్ని చూపే షష్ఠీ విభక్తి ఉంది.

ఆప్షన్ (2) లోని రెండు అంశాలు వాక్యంలో ఉన్నాయి. ద్వితీయ (ని, ను), పంచమి (వలన, కంటె) ప్రత్యయాలు వాక్యంలో లేవు, కాబట్టి (3), (4) తప్పు.

గమనిక: “బతుకులో” అనే పదంలో నామవాచకం (బతుకు), సప్తమీ ప్రత్యయం (లో) కూడా ఉన్నాయి. కాబట్టి (1) కూడా సాంకేతికంగా సరిపోతుంది. అధికారిక కీ మాత్రం (2)కే మార్కులు ఇచ్చింది; ప్రశ్న రూపకర్త దృష్టి “అతడి” అనే పదం మీద ఉంది.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) సరోజినీనాయుడు

“సరోవరరాణి” అంటే ఇంగ్లీష్‌లో “The Lady of the Lake”. చిన్న వయసులోనే ఈ రచన చేసింది ఎవరో అడుగుతున్నారు.

సరోజినీ నాయుడు పదమూడేళ్ల వయసులోనే “ది లేడీ ఆఫ్ ది లేక్” అనే దీర్ఘ కవిత రాశారు. ఆమెను “భారత కోకిల (Nightingale of India)” అంటారు.

విజయలక్ష్మి పండిట్ దౌత్యవేత్త, ఐరాస సర్వసభ్య సభకు మొదటి మహిళా అధ్యక్షురాలు. రాజకుమారి అమృత్ కౌర్ స్వతంత్ర భారత తొలి ఆరోగ్య మంత్రి. సుచేతా కృపలానీ దేశంలో తొలి మహిళా ముఖ్యమంత్రి (ఉత్తరప్రదేశ్).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) చేసెండక్కులు

గసడదవాదేశ సంధిలో రెండో పదం మొదట ఉన్న పరుషాలు (క, చ, ట, త, ప) వరుసగా గ, స, డ, ద, వ లుగా మారతాయి. ఇది ప్రథమా విభక్తి మీద, ద్వంద్వ సమాసంలో జరుగుతుంది.

వారు + పోరు = వారువోరు (ప → వ). మీరు + తలఁడు = మీరుదలఁడు (త → ద). కాలు + చేతులు = కాలుసేతులు (చ → స). మూడింటిలోనూ గసడదవాదేశం జరిగింది.

చేసెండక్కులు = చేసెన్ + టక్కులు. ఇక్కడ ద్రుతప్రకృతికం (న్) తర్వాత ఉన్న పరుషం ట, సరళం డ గా మారింది, ద్రుతం పూర్ణబిందువైంది. ఇది సరళాదేశ సంధి, గసడదవాదేశం కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: ముందు పదం ద్రుతంతో (న్) ముగిస్తే సరళాదేశం, ప్రథమా విభక్తి/ద్వంద్వంలో అయితే గసడదవాదేశం.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) భుజబలము - చతుర్థీ తత్పురుష సమాసం

ప్రతి సమాసానికి విగ్రహవాక్యం రాసి, దానిలో ఏ విభక్తి వస్తుందో చూస్తే తప్పు జత దొరుకుతుంది.

మందారమాలిక = మందారముల చేత మాలిక (చేత = తృతీయ) ✔. జలధరము = జలమును ధరించునది (ను = ద్వితీయ) ✔. బాల్యక్రీడలు = బాల్యము నందు క్రీడలు (అందు = సప్తమి) ✔.

భుజబలము = భుజముల యొక్క బలము. ఇది షష్ఠీ తత్పురుషం. చతుర్థీ విభక్తి ప్రత్యయం “కొరకు”, ఇక్కడ ఆ అర్థం లేదు. కాబట్టి (4) సరికానిది.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) ‘మ’ గణం - U U U

ఛందస్సులో మూడు అక్షరాల గణాలకు గురు (U), లఘు (I) క్రమం సరిగ్గా ఇచ్చింది ఏదో చూడాలి.

మ గణం = మూడూ గురువులు, U U U. ఇది సరైనది.

మిగతావి తప్పు: త గణం = U U I, య గణం = I U U, ర గణం = U I U. ఆప్షన్లలో త, య గణాల గుర్తులు తారుమారు అయ్యాయి; I U I అనేది జ గణం.

గుర్తుంచుకోండి: “యమాతారాజభానసలగం” సూత్రంలో ఏ అక్షరం నుంచి మొదలుపెట్టి మూడు అక్షరాలు తీసుకుంటే ఆ గణం వస్తుంది. మ → “మాతారా” = U U U.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) ఉపమాలంకారం

రెండు వస్తువుల మధ్య పోలికను చెప్పే అలంకారం ఏదో గుర్తించాలి.

ఉపమేయం (అరచేయి), ఉపమానం (పద్మం), సమాన ధర్మం, ఉపమా వాచకం (“వలె”) అన్నీ ఉండి, రెండింటికీ చక్కని పోలిక చెబితే అది ఉపమాలంకారం. ఇక్కడ “వలె” అనే ఉపమా వాచకం స్పష్టంగా ఉంది.

ఉత్ప్రేక్షలో “ఏమో, అన్నట్లు” అని ఊహిస్తారు. అతిశయోక్తిలో గోరంతను కొండంత చేసి చెబుతారు. ఛేకానుప్రాసలో అర్థభేదం ఉన్న రెండు హల్లుల జంట వెంటవెంటనే వస్తుంది. ఇవేవీ ఈ వాక్యంలో లేవు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) హ్రస్వ ఉకారము

ఉకార సంధి సూత్రంలో “ఉత్తు” అనే సంజ్ఞకు అర్థం అడుగుతున్నారు.

వ్యాకరణంలో “ఉత్తు” అంటే హ్రస్వ ఉకారం (ఉ) మాత్రమే. ఈ సూత్రం ప్రకారం పదం చివర ఉన్న హ్రస్వ ఉకారానికి అచ్చు పరమైతే సంధి తప్పక జరుగుతుంది. ఉదాహరణ: రాముడు + అతడు = రాముడతడు.

దీర్ఘ ఉకారం (ఊ)కు ఈ సూత్రం వర్తించదు. హ్రస్వ అకారాన్ని “అత్తు” అంటారు, అది అకార సంధి.

గుర్తుంచుకోండి: అత్తు = అ, ఇత్తు = ఇ, ఉత్తు = ఉ, ఋత్తు = ఋ (అన్నీ హ్రస్వాలే).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) మత్లా, మక్తా

ఉర్దూ నుంచి తెలుగులోకి వచ్చిన గజల్ ప్రక్రియలోని భాగాల పేర్లు అడుగుతున్నారు.

గజల్‌లో మొదటి షేర్‌ను (పల్లవి లాంటిది) మత్లా అంటారు; దానిలో రెండు పాదాలకూ ఒకే రదీఫ్, కాఫియా ఉంటాయి. చివరి షేర్‌ను మక్తా అంటారు; సాధారణంగా కవి తన కలంపేరును దానిలోనే వాడతాడు.

ఆ కలంపేరే తఖల్లుస్, అది గజల్‌లో ఒక భాగం పేరు కాదు. అందుకే (3), (4) తప్పు. (1)లో క్రమం తారుమారైంది.

గుర్తుంచుకోండి: మత్లా = మొదలు, మక్తా = ముగింపు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) సృజనాత్మకత

తెలుగు పాఠ్యపుస్తకాల్లో అభ్యాసాలను విద్యా ప్రమాణాల వారీగా ఇస్తారు. చిత్రం గీసి, రంగులు వేసి, దాని గురించి రాయడం ఏ ప్రమాణం కిందకు వస్తుందో గుర్తించాలి.

పాఠంలోని ఆలోచనను పిల్లలు తమ సొంత ఊహతో కొత్త రూపంలోకి (బొమ్మ, కథ, కవిత, సంభాషణ) మార్చడమే సృజనాత్మకత. ఇక్కడ పాఠాన్ని చిత్రంగా మార్చి, దాన్ని వర్ణించమంటున్నారు.

స్వీయ రచనలో పాఠం గురించి సొంత మాటల్లో ప్రశ్నలకు జవాబులు రాస్తారు. భాషాంశాలు పదజాలం, వ్యాకరణం. ప్రశంస మంచి పనిని మెచ్చుకోవడం. బొమ్మ గీయడం వీటిలో దేనికీ సరిపోదు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) హాకెట్

భాషను “అలవాట్ల వ్యవస్థ”గా నిర్వచించిన భాషా శాస్త్రవేత్త ఎవరో అడుగుతున్నారు.

అమెరికన్ భాషా శాస్త్రవేత్త చార్లెస్ హాకెట్ (Charles Hockett) “భాష అనేది అలవాట్ల సంక్లిష్ట వ్యవస్థ (Language is a complex system of habits)” అని నిర్వచించాడు. ప్రశ్నలోని తెలుగు వాక్యం దీనికి అనువాదం.

మిగతా పేర్లు కూడా భాష నిర్వచనాల్లో వస్తాయి, కానీ “అలవాట్ల వ్యవస్థ” అనే మాట హాకెట్‌దే. భాష బోధనలో అభ్యాసం, పునరావృతం ఎందుకు ముఖ్యమో ఈ నిర్వచనం చెబుతుంది.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) ఆ, ఇ

డాల్టన్ పద్ధతి (Dalton Plan) గురించి ఇచ్చిన నాలుగు వాక్యాల్లో సరైనవి ఎంచుకోవాలి.

అమెరికాలోని డాల్టన్ పట్టణంలో హెలెన్ పార్క్‌హర్స్ట్ ఈ పద్ధతి మొదలుపెట్టారు, ఇ సరైనది. ప్రతి విద్యార్థి తన వేగంతో తానే నేర్చుకునే వ్యక్తిగత పద్ధతి ఇది, ఆ సరైనది.

ఈ పద్ధతిలో ఉపాధ్యాయుడు నెలవారీ నియోజనాలు (Assignments) ఇస్తాడు; అవే దీనికి పునాది. కాబట్టి అ తప్పు. బోధన పూర్తిగా వ్యక్తిగత సామర్థ్యాల ఆధారంగానే జరుగుతుంది, కాబట్టి ఈ తప్పు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) అ, ఈ

మౌన పఠనం (పైకి చదవకుండా మనసులో చదవడం) లక్షణాల్లో సరైనవి గుర్తించాలి.

మౌన పఠనంలో నోరు, స్వరం పనిచేయవు; కన్నులు, మనసు మాత్రమే పనిచేస్తాయి, అ సరైనది. అందరూ ఒకేసారి చదివి, తర్వాత అవగాహన ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయవచ్చు; కాబట్టి తరగతి మొత్తం పఠన సామర్థ్యాన్ని ఏకకాలంలో పరీక్షించవచ్చు, ఈ సరైనది.

చప్పుడు లేదు కాబట్టి ఇతరుల ఏకాగ్రతకు భంగం కలగదు, ఇ తప్పు. “శాంతి కలుగుతుంది” అనేది పఠన పద్ధతి లక్షణంగా పాఠ్యపుస్తకాల్లో చెప్పరు; కీ ఆ, ఇ రెండింటినీ వదిలేసి అ, ఈ నే తీసుకుంది.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) సముచిత మనోవైఖరి

విమర్శను మంచి మనసుతో తీసుకోవడం అనే ప్రవర్తన ఏ లక్ష్యం/స్పష్టీకరణ కిందకు వస్తుందో గుర్తించాలి.

ఇది విద్యార్థి వైఖరికి, విలువలకు సంబంధించిన మార్పు. భాషా బోధనా లక్ష్యాల్లో ఇలాంటి ప్రవర్తనలను సముచిత మనోవైఖరి (Appropriate Attitude) కిందకు చేర్చారు.

పాఠ్యావగాహన జ్ఞాన, అవగాహన స్థాయి లక్ష్యం. భాషా స్పష్టీకరణ భాషను స్పష్టంగా వాడటం. సంస్కృతి సంప్రదాయం మన ఆచారాల పట్ల గౌరవం. విమర్శను స్వీకరించడం వీటిలో దేనికీ నేరుగా సరిపోదు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) అనెక్డోటల్ రికార్డు

నిరంతర సమగ్ర మూల్యాంకనంలో (CCE) వాడే సాధనాల్లో, ఒక సంఘటనను నమోదు చేసేది ఏదో గుర్తించాలి.

అనెక్డోటల్ రికార్డు (సంఘటనా నమోదు) అంటే విద్యార్థి జీవితంలో జరిగిన ఒక ప్రత్యేక సంఘటన లేదా సన్నివేశాన్ని జరిగినట్టే రాయడం. ప్రశ్నలో “సంఘటన లేదా సన్నివేశం” అనే మాటే కీలకం.

పోర్ట్‌ఫోలియో విద్యార్థి పనులన్నిటి సంకలనం. ప్రాజెక్టు పని ఒక అంశంపై చేసే సుదీర్ఘ అధ్యయనం. పరిపుష్టి (Feedback) ఉపాధ్యాయుడు ఇచ్చే ప్రతిస్పందన.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) NEP - 1986

ప్రాథమిక స్థాయిలో బోధన కృత్యాధారంగా ఉండాలని చెప్పిన జాతీయ విద్యా విధానం ఏదో అడుగుతున్నారు.

జాతీయ విద్యా విధానం 1986 (NPE) ప్రాథమిక దశలో శిశు కేంద్రిత, కృత్యాధార అభ్యసన పద్ధతి (child-centred and activity-based process of learning) అనుసరించాలని స్పష్టంగా చెప్పింది. ఆపరేషన్ బ్లాక్‌బోర్డ్ కూడా ఈ విధానం నుంచే వచ్చింది.

ఇక్కడ చాలామంది (1) NEP 2020 ఎంచుకుంటారు, ఎందుకంటే అది కూడా ఆటలు, కృత్యాల ఆధారిత బోధన గురించి చెబుతుంది. కానీ ప్రాథమిక స్థాయికి ఈ సూత్రాన్ని మొదట విధానంగా ప్రకటించింది 1986 విధానమే, కీ కూడా అదే ఇచ్చింది. 1992 దానికి సవరణ (Programme of Action); 1966 కొఠారి కమిషన్ నివేదిక సంవత్సరం.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) సాహితీశిక్ష

లోపనివారణ బోధన (Remedial Teaching) లో చేయని పని ఏదో గుర్తించాలి.

లోపనివారణ బోధన ఉద్దేశం పిల్లల్లో ఉన్న దోషాలను గుర్తించి సరిచేయడం. చదివినది అర్థం చేసుకోవడంలో (భావగ్రహణం), తమ భావాన్ని చెప్పడం/రాయడంలో (భావవ్యక్తీకరణ) ఉన్న లోపాలు సరిచేయడం దీని ప్రధాన పని. తరచూ వచ్చే దోషాలను పట్టికలుగా తరగతిలో ప్రదర్శిస్తే పిల్లలు వాటిని మళ్లీ చేయకుండా జాగ్రత్తపడతారు.

సాహితీ శిక్ష అంటే సాహిత్య రుచిని, ఉన్నత స్థాయి రచనా నైపుణ్యాన్ని పెంచే బోధన. అది ప్రతిభావంతులకు ఇచ్చే సంపన్నీకరణ (Enrichment) లాంటిది, దోషాలు సరిచేసే లోపనివారణ కాదు. అందుకే (3).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) సంపాదనావాదం

భాష ఎలా వస్తుంది అనే దానిపై ఉన్న వాదాల్లో, ప్రేరణ (ఉద్దీపన), స్పందనల ద్వారా వచ్చే అలవాట్లే జ్ఞానంగా మారతాయని చెప్పేది ఏదో గుర్తించాలి.

భాష పుట్టుకతో రాదు, పరిసరాల నుంచి ఉద్దీపన-ప్రతిస్పందన పద్ధతిలో సంపాదించుకుంటాం అనేది సంపాదనావాదం. ఇది స్కిన్నర్ లాంటి ప్రవర్తనావాదుల ఆలోచన. పిల్లవాడు విన్నది అనుకరించి, మెప్పు పొంది, అలవాటుగా మార్చుకుంటాడు.

స్వతస్సిద్ధవాదం దీనికి వ్యతిరేకం: భాష నేర్చుకునే సామర్థ్యం పుట్టుకతోనే ఉంటుందని (చామ్‌స్కీ) చెబుతుంది. మిగతా రెండు ఈ నిర్వచనానికి సరిపోవు.