AP DSC 2025 SGT ప్రశ్నపత్రం (18 జూన్, షిఫ్ట్ 2): తెలుగు ప్రశ్నలు, సమాధానాలు

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) అ-వ, ఆ-ల, ఇ-య, ఈ-ర

నాలుగు తేదీలను నాలుగు దినోత్సవాలతో జత చేయాలి. ఇక్కడ కచ్చితంగా తెలిసిన రెండు జతలతో మొదలుపెడితే చాలు.

ఆగష్టు 29 గిడుగు రామమూర్తి పంతులు జయంతి. ఆ రోజును తెలుగు భాషా దినోత్సవంగా జరుపుకుంటాం (ఇ-య). ఫిబ్రవరి 21ని యునెస్కో అంతర్జాతీయ మాతృభాషా దినోత్సవంగా ప్రకటించింది (ఈ-ర). ఏప్రిల్ 23 ప్రపంచ పుస్తక దినోత్సవం (ఆ-ల). నవంబర్ 7న శిశు సంరక్షణ దినోత్సవం (Infant Protection Day) జరుపుతారు (అ-వ).

ఇ-య, ఈ-ర రెండూ ఉన్నవి (1), (2) మాత్రమే. (2)లో ఏప్రిల్ 23ని బాలల సంరక్షణ దినంగా ఇచ్చారు, అది తప్పు. కాబట్టి (1).

గుర్తుంచుకోండి: ఆగష్టు 29 = గిడుగు జయంతి = తెలుగు భాషా దినోత్సవం.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) ఆ, ఇ, ఈ

కుసుమ ధర్మన్న గురించి నాలుగు వాక్యాల్లో మూడు సరైనవి. తప్పు వాక్యం ఏదో పట్టుకోవాలి.

కుసుమ ధర్మన్న స్వాతంత్ర్యోద్యమ కాలంలో దళిత జీవితం మీద, బ్రిటిష్ పాలన మీద రాసిన కవి. ‘హరిజన శతకం’ ఆయన రచన. ‘మాకొద్దీ నల్లదొరతనం’ అనే పాట ఆయనదే. ఆయనకు సంస్కృతం, తెలుగు, ఇంగ్లీష్, హిందీల్లో పాండిత్యం ఉందని పాఠ్యపుస్తకం చెబుతోంది. కాబట్టి ఆ, ఇ, ఈ సరైనవి.

అధికారిక కీ ప్రకారం ‘దీనబంధు శతకం’ (అ) ఆయన రచన కాదు. అ ఉన్న (1), (2), (4) మూడూ పోతాయి, (3) ఒక్కటే మిగులుతుంది.

గుర్తుంచుకోండి: కుసుమ ధర్మన్న = హరిజన శతకం + మాకొద్దీ నల్లదొరతనం.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) తరిగొండ వేంగమాంబ

తన గ్రంథాలకు ప్రతులు రాయించి పంచిన కవయిత్రి ఎవరో అడుగుతున్నారు.

తరిగొండ వేంగమాంబ 18వ శతాబ్దపు కవయిత్రి, వేంకటేశ్వర భక్తురాలు. జీవితంలో ఎక్కువ కాలం తిరుమలలో గడిపారు, ఎన్నో గ్రంథాలు రాశారు. ‘అష్టఘంటాలు’ పేరుతో రాతగాళ్ళను పెట్టి తన గ్రంథాల ప్రతులు రాయించారని అధికారిక కీ చెబుతోంది.

మిగతా ముగ్గురూ ప్రసిద్ధ కవయిత్రులే, కానీ వారి గుర్తింపు వేరు. తాళ్ళపాక తిమ్మక్క ‘సుభద్రా కళ్యాణం’ రాశారు. మొల్ల ‘మొల్ల రామాయణం’ రాశారు. ముద్దుపళని ‘రాధికా సాంత్వనం’ రాశారు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) బాధ

సమాస పదాన్ని విడదీసి ఒక్కో భాగానికి అర్థం చూస్తే సమాధానం దొరుకుతుంది.

భవము = పుట్టుక (సంసారం). మోహము = వలపు, ఆసక్తి. పాశము = త్రాడు. అంటే “భవమోహపాశములు” అంటే సంసారం మీది మోహం అనే తాళ్ళు.

పుట్టుక, వలపు, త్రాడు మూడూ ఈ పదంలోని భాగాల అర్థాలే. బాధ అనే అర్థం ఏ భాగానికీ లేదు. అందుకే (1).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) కాంతిని కలుగజేయువాడు

వ్యుత్పత్తి అంటే పదం ఎలా పుట్టిందో చెప్పే అర్థం. భాస్కరుడు = భాః (కాంతి) + కరుడు (చేసేవాడు).

అంటే కాంతిని కలిగించేవాడు, సూర్యుడు. (3) సరిగ్గా ఇదే.

“ఆకాశమునకు మణి వంటివాడు” అనేది ద్యుమణి అనే పదానికి వ్యుత్పత్తి. “గ్రహములకు ప్రభువు” గ్రహపతికి సరిపోతుంది. ఇవన్నీ సూర్యుడి పేర్లే కాబట్టి ఇక్కడ చాలామంది తికమకపడతారు. పదంలో “భాః” ఉంది కాబట్టి కాంతి ఉన్న అర్థమే తీసుకోవాలి.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) దరి

తీరం సంస్కృత పదం (ప్రకృతి). తెలుగులో మారిన రూపం (వికృతి) దరి. రెండింటికీ ఒడ్డు అనే అర్థం.

“తీరు” చూడటానికి దగ్గరగా ఉన్నా అది విధానం, పద్ధతి అనే అర్థం ఉన్న వేరే తెలుగు పదం. తెన్ను, దప్పు కూడా తీరం నుంచి వచ్చినవి కావు.

గుర్తుంచుకోండి: తీరం (ప్రకృతి) → దరి (వికృతి).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) చిత్రికాంగ జంబుక న్యాయం

జంబుకం అంటే నక్క. చిత్రిక అంగం అంటే చారల శరీరం. పులి ఒంటి మీది చారలు చూసి, తానూ అలా కనిపించాలని నక్క ఒంటికి వాతలు పెట్టుకుంది. శక్తి లేకుండా గొప్పవారిని గుడ్డిగా అనుకరించి బాధ పడటాన్ని ఈ న్యాయం చెబుతుంది.

ఛురిక కూష్మాండ న్యాయం: కత్తి గుమ్మడికాయ మీద పడినా, గుమ్మడికాయ కత్తి మీద పడినా నష్టం గుమ్మడికాయకే. గార్దభ చందన న్యాయం: గంధం మోసే గాడిదకు దాని విలువ తెలియదు. ఈ రెండూ అనుకరణ గురించి కావు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) సత్యం రాజుతో అన్నాడు.

‘మమకారం’ పాఠంలో ఈ మాటలు ఎవరు ఎవరితో అన్నారో అడుగుతున్నారు. ఇది పాఠ్యపుస్తకం చదివితేనే వచ్చే ప్రశ్న.

అధికారిక కీ ప్రకారం సత్యం రాజుతో ఈ మాటలు అన్నాడు. ఇంగ్లీష్‌ను అవసరానికి వాడుకుంటూనే మాతృభాషనీ, సంస్కృతినీ వదలకూడదనే ఆలోచన పాఠం పేరులోని “మమకారం”కు సరిపోతుంది.

ఆప్షన్లలో పేర్లు తారుమారు చేసి ఇచ్చారు. పాత్రల పేర్లు, ఎవరు ఎవరితో మాట్లాడారో గుర్తుంచుకోకపోతే ఇలాంటి ప్రశ్నల్లో సులభంగా తప్పు జరుగుతుంది.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) ఈ, ఆ, అ, ఇ

అన్ని ఆప్షన్లూ “ఈ”తోనే మొదలవుతున్నాయి. కాబట్టి తర్వాతి మూడు పాదాల క్రమాన్ని భావం చూసి తేల్చాలి.

సంపద ఉన్నప్పుడు ఇచ్చకాలు ఆడి (ఈ), అన్నా తమ్ముడూ అని పిలిచేవారు ఆప్తులా (ఆ)? కష్ట కాలంలో ఏ దిక్కూ కనిపించనప్పుడు (అ) చేయి అందించేవారే నిజమైన స్నేహితులు (ఇ). ఈ, ఆ, అ, ఇ క్రమంలో చదివితే భావం పూర్తిగా కుదురుతుంది.

చివరి పాదం “చెలిమికాండ్రు” (స్నేహితులు) అనే తీర్మానంతో ముగియాలి. “ఇ” చివర లేని (2), (3) పోతాయి. (1)లో “ఆ” ప్రశ్న మధ్యలోకి వెళ్ళి అర్థం తెగుతుంది.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) పట్టపగలు

ఆమ్రేడితం అంటే ఒక పదం రెండోసారి రావడం (ద్విరుక్తంలో రెండో పదం). ఆమ్రేడితం పరమైనప్పుడు కడ, నడుమ, పగలు లాంటి పదాల్లో తొలి అక్షరం తర్వాత ద్విరుక్త టకారం వస్తుంది.

పగలు + పగలు = పట్టపగలు. ఇక్కడ రెండో “పగలు” ఆమ్రేడితం. ఇలాగే కడ + కడ = కట్టకడ, నడుమ + నడుమ = నట్టనడుమ.

చిట్టడవి (చిఱు + అడవి), నట్టిల్లు (నడుమ + ఇల్లు), నిట్టూర్పు (నిడుద + ఊర్పు) లో కూడా ట్ట వచ్చింది, కానీ రెండో పదం వేరే పదం. అది ఆమ్రేడితం కాదు. “ట్ట” చూసి (1), (2), (4) ఎంచుకోవడం ఇక్కడ సాధారణంగా జరిగే తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: ఒకే పదం రెండుసార్లు వస్తేనే ఆమ్రేడితం.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) అ - డి, ఆ - ఎ, ఇ - సి, ఈ - బి

ప్రతి పదానికి విగ్రహవాక్యం రాస్తే సమాసం పేరు తేలుతుంది.

అహర్నిశలు = అహస్సు, నిశ (పగలు, రాత్రి): రెండూ సమాన ప్రాధాన్యం, ద్వంద్వం (డి). మందారదామం = మందారములచేత కూర్చిన దండ: తృతీయా తత్పురుష (ఎ). అక్షరం = న క్షరం (నశించనిది): నఞ్ తత్పురుష (సి). సూక్ష్మదర్శి = సూక్ష్మమైనదాన్ని చూపేది: ద్వితీయా తత్పురుష (బి).

“అ” అక్షరంతో మొదలయ్యే పదం కనిపిస్తే నఞ్ అని ముందే గుర్తుపట్టండి. ఇ-సి ఉన్న ఆప్షన్ (2) ఒక్కటే.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) నవ్వు - U I

రెండక్షరాల గణాలు నాలుగు: గగ (UU), హ లేదా గల (UI), వ లేదా లగ (IU), లల (II).

హ గణం అంటే గురువు, తర్వాత లఘువు: U I. “నవ్వు”లో “న” తర్వాత ద్విత్వాక్షరం (వ్వు) ఉంది కాబట్టి “న” గురువు, “వ్వు” లఘువు. అంటే U I.

రుచి (I I) లల, పుణ్యం (U U) గగ, బలం (I U) వ గణం.

గుర్తుంచుకోండి: హ = గల = U I, వ = లగ = I U.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) ఉత్ప్రేక్ష

ఉపమేయాన్ని (సీత ముఖం) ఉపమానంగా (చంద్రబింబం) ఊహించి చెప్పడం ఉత్ప్రేక్ష. “అన్నట్లు”, “ఏమో”, “కాబోలు” లాంటి మాటలు దీనికి గుర్తు.

ఇక్కడ “చంద్రబింబమా అన్నట్లున్నది” అనే ఊహ ఉంది, కాబట్టి ఉత్ప్రేక్ష.

ఉపమలో “వలె”, “లాగా” తో పోలిక చెబుతారు (చంద్రబింబం వలె ఉంది). రూపకంలో రెండింటికీ భేదం లేదని చెబుతారు (ముఖచంద్రుడు). అతిశయోక్తిలో ఉన్నదాన్ని ఎక్కువ చేసి చెబుతారు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) సహానుభూతి

ఇతివృత్తం అంటే పాఠం మొత్తం చెప్పే ప్రధాన భావం. ‘మంచి బాలుడు’ పాఠం ఇతివృత్తం ఏమిటో అడుగుతున్నారు.

అధికారిక కీ ప్రకారం ఈ పాఠం ఇతివృత్తం సహానుభూతి, అంటే ఇతరుల కష్టాన్ని తనదిగా భావించి సాయం చేయడం. “మంచి బాలుడు” అనే పేరు కూడా ఇతరుల పట్ల అతని ప్రవర్తననే సూచిస్తుంది.

దేశభక్తి, కుటుంబవిలువలు, కష్టజీవుల శ్రమ వేరే పాఠాల ఇతివృత్తాలు. పాఠ్యపుస్తకం చదివేటప్పుడు ప్రతి పాఠం పక్కన దాని ఇతివృత్తాన్ని ఒక మాటలో రాసుకుంటే ఇలాంటి ప్రశ్నలు సులభం.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) సామర్థ్యార్థక వాక్యం

ఒక పని చేసే శక్తి ఉందని చెప్పే వాక్యం సామర్థ్యార్థకం. “-గలడు”, “-గలదు”, “-గలను” దీని గుర్తు.

“తినగలడు” అంటే తినే శక్తి ఉంది. కాబట్టి సామర్థ్యార్థక వాక్యం.

విధ్యర్థకం ఒక పని చేయాలని చెబుతుంది (చదవాలి). ఆశీరర్థకం దీవిస్తుంది (చల్లగా ఉండు, వర్ధిల్లు). హేత్వర్థకం కారణాన్ని చెబుతుంది (వర్షం పడటం వల్ల బడి మూశారు).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) టెయిలర్ స్కూల్

బారిష్టరు పార్వతీశం మొక్కపాటి నరసింహశాస్త్రి సృష్టించిన హాస్య పాత్ర. ఆ పాత్ర నరసాపురంలో ఏ బడిలో చదివిందో అడుగుతున్నారు.

అధికారిక కీ ప్రకారం పార్వతీశం ఐదవ ఫారం వరకు టెయిలర్ స్కూల్‌లో చదివాడు. నరసాపురంలో టెయిలర్ హైస్కూల్ అనే పాత పాఠశాల నిజంగానే ఉంది.

మిగతా పేర్లు పాఠంలోని వివరంతో సరిపోవు. పాఠాల్లోని ఊరి పేర్లు, బడి పేర్లు, పాత్రల పేర్లు DSCలో నేరుగా అడుగుతున్నారు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) సమస్వర రాహిత్యం

మాట మొత్తం ఒకే స్థాయి స్వరంతో (సమస్వరం) లేకపోవడం సమస్వర రాహిత్యం. మొదట గట్టిగా, చివరకు వినపడనంత మెల్లగా మాట్లాడటం దీనికి సరైన ఉదాహరణ.

వేగోచ్చారణ అంటే మరీ వేగంగా మాట్లాడటం. సమవేగ రాహిత్యం అంటే వేగం ఒకేలా ఉండకపోవడం, కాసేపు వేగంగా, కాసేపు నెమ్మదిగా. ధ్వనుల తారుమారు అంటే అక్షరాలు అటూ ఇటూ పలకడం.

ప్రశ్నలో మారింది వేగం కాదు, స్వరం (శబ్దం స్థాయి). అందుకే (2).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) ధ్వని విజ్ఞానం

ధ్వనులు ఎలా పుడతాయి, నోటిలోని ఏ భాగాలు (ముఖయంత్రం: పెదవులు, దంతాలు, నాలుక, తాలువు) వాటిని పలుకుతాయి అనేది ధ్వని విజ్ఞానం (Phonetics) చదువుతుంది.

వాక్య విజ్ఞానం వాక్య నిర్మాణాన్ని, పదాంశ విజ్ఞానం (Morphology) పదంలోని అర్థవంతమైన చిన్న భాగాలను, పద విజ్ఞానం పదాలను చదువుతాయి. ధ్వనుల పుట్టుక వీటి పరిధి కాదు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) గ్రియర్ సన్

భారతదేశంలోని భాషలు, మాండలికాలను సర్వే చేసి సంపుటాలుగా ప్రచురించిన బృహత్ గ్రంథం లింగ్విస్టిక్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (Linguistic Survey of India). దీనికి సంపాదకుడు జార్జ్ అబ్రహం గ్రియర్సన్.

హాకెట్ భాషా లక్షణాల (design features) గురించి చెప్పిన భాషా శాస్త్రవేత్త. మాక్స్‌ముల్లర్ భాషోత్పత్తి వాదాల చర్చలో వినిపించే పేరు. ఛామ్‌స్కీ భాషార్జన పరికరం (LAD), ఉత్పాదక వ్యాకరణం చెప్పారు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) కళాశాల దశ

రూపాత్మక (Formal) వ్యాకరణం అంటే నియమాలు, సూత్రాలు, పారిభాషిక పదాలతో వ్యాకరణాన్ని విడిగా బోధించడం. దీనికి పరిణతి చెందిన ఆలోచన కావాలి.

చిన్న తరగతుల్లో పిల్లలు వాక్యాలు, పాఠాల ద్వారా వ్యాకరణాన్ని సహజంగా నేర్చుకుంటారు. దీన్ని ప్రయోగాత్మక లేదా కార్యాత్మక (Functional) వ్యాకరణం అంటారు. సూత్రాలతో కూడిన రూపాత్మక బోధన పై తరగతులకు, ముఖ్యంగా కళాశాల దశకు సరిపోతుంది.

పూర్వ ప్రాథమిక, ప్రాథమిక పిల్లలకు సూత్రాలు భారం. అందుకే (1), (3) కాదు. మాధ్యమిక దశలోనూ వాడుక ద్వారా బోధనకే ప్రాధాన్యం.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) విస్తార పఠనం

విస్తార పఠనం (Extensive Reading) లో ప్రతి పదం, వివరం మీద ఆగకుండా మొత్తం భావాన్ని గ్రహిస్తూ ఎక్కువ చదువుతారు. కథల పుస్తకాలు, పత్రికలు చదవడం దీనికి ఉదాహరణ.

దీనికి వ్యతిరేకం గహన/సూక్ష్మ పఠనం (Intensive Reading), ఇందులో ప్రతి పదం, వివరం పట్టించుకుంటారు.

సామూహిక, బృంద, సాముదాయిక పఠనాలు ఎంతమంది కలిసి చదువుతున్నారనే దాని మీద వచ్చిన పేర్లు. భావమా, విషయమా అనే ప్రశ్నకు వాటికి సంబంధం లేదు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) హుమాయున్ కబీర్

బోధనోపకరణాల (Teaching Learning Material) ప్రయోజనం గురించి ఈ నిర్వచనం ఎవరిదో అడుగుతున్నారు.

అధికారిక కీ ప్రకారం ఈ మాటలు విద్యావేత్త హుమాయున్ కబీర్‌వి. బోధనా పద్ధతుల పుస్తకాల్లో ఉపకరణాల నిర్వచనాల కింద ఆయన పేరు తరచూ వస్తుంది.

నిర్వచనంలోని మాటలు గమనించండి: విషయం చిత్రించడం, తొందరగా అర్థం కావడం, శాశ్వతంగా గుర్తుండటం. ఉపకరణాల మీద ప్రశ్న వస్తే ఈ మూడు ప్రయోజనాలు చాలా ఆప్షన్లలో కనిపిస్తాయి.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) భాషాభిరుచి

ప్రతి బోధనా లక్ష్యానికి కొన్ని స్పష్టీకరణలు (విద్యార్థి ప్రవర్తనలో కనిపించే మార్పులు) ఉంటాయి. ఈ స్పష్టీకరణ ఏ లక్ష్యానిదో గుర్తించాలి.

భాష మీద అభిరుచి ఉన్న విద్యార్థి సాహిత్య సభలు, కవి సమ్మేళనాలు, సారస్వత సమావేశాలు నిర్వహిస్తాడు, వాటిలో పాల్గొంటాడు. గ్రంథాలయానికి వెళ్ళడం, పత్రికలు చదవడం కూడా ఇదే లక్ష్యం కిందకు వస్తాయి.

రసానుభూతి అంటే కావ్యంలోని రసాన్ని ఆస్వాదించడం. సంస్కృతి సంప్రదాయాలు, మనో వైఖరులు విలువలకు సంబంధించిన లక్ష్యాలు. సమావేశాల్లో చురుకుగా పాల్గొనడం భాష మీది ఆసక్తిని నేరుగా చూపుతుంది.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) ఎక్కువ ప్రశ్నల ద్వారా ఎక్కువ పాఠ్యాంశాలు పరీక్షించవచ్చు.

వ్యాసరూప ప్రశ్నలకు సమాధానం రాయడానికి ఎక్కువ సమయం పడుతుంది. అందుకే ఒక పరీక్షలో కొన్ని ప్రశ్నలే ఇవ్వగలం, పాఠ్యాంశాలన్నీ కవర్ కావు.

ఎక్కువ ప్రశ్నలతో ఎక్కువ పాఠ్యాంశాలు పరీక్షించడం లక్ష్యాత్మక (Objective) ప్రశ్నల ప్రయోజనం. వ్యాసరూప ప్రశ్నలది కాదు.

అభిప్రాయం స్వేచ్ఛగా చెప్పడం, విశ్లేషణ, సృజనాత్మక రచన వ్యాసరూప ప్రశ్నల బలాలు. “కానిది” అని అడిగారు కాబట్టి (3).