AP DSC 2025 SGT ప్రశ్నపత్రం (18 జూన్, షిఫ్ట్ 2): విద్యా మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రం ప్రశ్నలు, సమాధానాలు
Nookesh Karri ·· 13 min read
AP DSC SGT 2025 Educational Psychology ప్రశ్నలు ఇక్కడ ఉన్నాయి. AP మెగా DSC 2025లో సెకండరీ గ్రేడ్ టీచర్ (SGT) పోస్టుకు 18 జూన్ 2025, షిఫ్ట్ 2లో పరీక్ష జరిగింది. ఆ పేపర్లో మూడో సెక్షన్ విద్యా మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రం (Educational Psychology). ఇందులో 25 నుంచి 40 వరకు 16 ప్రశ్నలు వచ్చాయి, మొత్తం 8 మార్కులు. ప్రతి ప్రశ్నను పేపర్లో ఉన్నట్టే తెలుగు, ఇంగ్లీష్‌లో ఇచ్చాం. సమాధానాలు పాఠశాల విద్యాశాఖ విడుదల చేసిన అధికారిక ఫైనల్ కీ నుంచి తీసుకున్నాం. ప్రతి ప్రశ్న కింద ఏ భావన, ఏ మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రవేత్త, మిగతా ఆప్షన్లు ఎందుకు తప్పో తెలుగులో వివరించాం. ప్రశ్న 34కు కీ అన్ని ఆప్షన్లకూ మార్కులు ఇచ్చింది; ఎందుకో అక్కడే చెప్పాం.
ఈ సెక్షన్లో వచ్చిన టాపిక్స్
| టాపిక్ | ప్రశ్నలు |
|---|---|
| వికాసం (పియాజే, ఎరిక్సన్, వికాస సూత్రాలు, ఉత్తర బాల్యం) | 25, 28, 30, 40 |
| అభ్యసనం (కారకాలు, వైగోట్స్కీ, నిబంధనం, అభ్యసన వక్రం) | 26, 32, 33, 38 |
| ప్రజ్ఞ, సామర్థ్యాలు | 34, 36, 39 |
| వ్యక్తిత్వం, మానసిక ఆరోగ్యం, సంఘర్షణ | 27, 29, 35, 37 |
| మనోవిజ్ఞాన శాస్త్ర చరిత్ర | 31 |
ప్రశ్నలు, వివరణలు
ప్రశ్న 25Question 25
పూర్వప్రచాలక దశలోని లక్షణంCharacteristic feature of Pre-Operational Stage
(1) పదిలపరచుకునే భావనConcept of conservation
(2) అహం కేంద్రీకృత భావనEgocentrism
(3) వస్తుస్థిరత్వ భావనObject permanence
(4) నిగమనాత్మక వివేచనంDeductive reasoning
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) అహం కేంద్రీకృత భావనEgocentrism
పియాజే చెప్పిన పూర్వ ప్రచాలక దశ (2-7 ఏళ్లు) ముఖ్య లక్షణం ఏదో అడుగుతున్నారు.
ఈ వయసు పిల్లలు ప్రపంచాన్ని తమ కోణం నుంచే చూస్తారు. ఎదుటివాళ్లకు వేరే అభిప్రాయం ఉండొచ్చని వాళ్లకు అర్థం కాదు. దీన్నే అహం కేంద్రీకృత భావన అంటారు. పియాజే “మూడు కొండల ప్రయోగం”తో దీన్ని చూపించాడు.
వస్తు స్థిరత్వం సంవేదక చాలక దశ (0-2 ఏళ్లు)లో వస్తుంది. పదిలపరచుకునే భావన (Conservation) మూర్త ప్రచాలక దశ (7-11 ఏళ్లు) లక్షణం. నిగమనాత్మక, పరికల్పనాత్మక వివేచనం అమూర్త ప్రచాలక దశ (11+ ఏళ్లు)లో వస్తుంది.
ప్రశ్న 26Question 26
పిల్లవాని అభ్యసనంపై ప్రభావం చూపే బాహ్యాకారకాలుExternal factors that affect the learning of a child
(1) వయస్సు మరియు లింగంAge and Gender
(2) అభిరుచి మరియు ప్రజ్ఞInterest and Intelligence
(3) అనుభవం మరియు శిక్షణExperience and Training
(4) ఉద్వేగాలు మరియు అలవాట్లుEmotions and Habits
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) అనుభవం మరియు శిక్షణExperience and Training
అభ్యసనాన్ని ప్రభావితం చేసే కారకాల్లో బయటి నుంచి వచ్చేవి ఏవో అడుగుతున్నారు.
అభ్యసన కారకాలను రెండు రకాలుగా చూస్తారు. పిల్లవాడిలోనే ఉండేవి అంతర్గత కారకాలు: వయసు, లింగం, ప్రజ్ఞ, అభిరుచి, ఉద్వేగాలు, అలవాట్లు. పరిసరాలు, ఉపాధ్యాయుడు, ఇచ్చే శిక్షణ, పొందే అనుభవాలు బయటి నుంచి వస్తాయి, ఇవి బాహ్య కారకాలు.
(1), (2), (4) లోని జతలు అన్నీ పిల్లవాడి లోపలి లక్షణాలే. శిక్షణ, అనుభవం బయటి నుంచి అందేవి కాబట్టి (3) సరైనది.
ప్రశ్న 27Question 27
వ్యక్తి ఆశయం లేదా అవసరాలను తృప్తిపరచడంలో అవరోధం కలిగినపుడు ఏర్పడే భావోద్వేగ ఉద్రిక్తతEmotional tension resulting from the blocking of a desire or need of a person is called
(1) వ్యాకులతAnxiety
(2) కుంఠనంFrustration
(3) విషమయోజనంMaladjustment
(4) భయంFear
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) కుంఠనంFrustration
కోరిక లేదా అవసరం తీరకుండా అడ్డంకి ఎదురైనప్పుడు కలిగే ఉద్రిక్తతకు పేరు అడుగుతున్నారు.
లక్ష్యం వైపు వెళ్తుంటే దారిలో అడ్డు వచ్చి, అవసరం తీరకపోతే కలిగే అసంతృప్తి, కోపం, ఉద్రిక్తతే కుంఠనం. ఉదాహరణకు ఆటల పోటీకి సిద్ధమైన విద్యార్థిని చివరి నిమిషంలో జట్టు నుంచి తీసేస్తే కలిగే బాధ.
వ్యాకులత ఇంకా జరగని దాని గురించి కలిగే ఆందోళన. భయం ఒక నిర్దిష్ట ప్రమాదానికి స్పందన. విషమయోజనం కుంఠనాలు పదే పదే ఎదురైనప్పుడు చివరకు ఏర్పడే స్థితి, అది ఫలితం, ఉద్రిక్తత కాదు.
ప్రశ్న 28Question 28
ఒక అమ్మాయి తన తల్లిదండ్రుల నుండి చిత్ర లేఖన సామర్థ్యాన్ని పొందింది. శిక్షణ ద్వారా గొప్పకళాకారిణి అయ్యింది. ఇక్కడి వికాస సూత్రంA girl acquired an ability to draw pictures from her parents and she became a great artist through training. Developmental principle involved here is
(1) వికాసం ఒక పరస్పర చర్య.Principle of Interaction
(2) వికాసం అవిచ్ఛిన్నంగా సాగుతుంది.Principle of Continuity
(3) వివిధ వికాసాల మధ్య పరస్పర సంబంధం ఉంటుంది.Principle of Interrelation
(4) వికాసం ఖచ్చితమైన నమూనాను అవలంబిస్తుంది.Principle of uniformity of pattern
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) వికాసం ఒక పరస్పర చర్య.Principle of Interaction
అమ్మాయి కళ వెనక పని చేసిన వికాస సూత్రం ఏదో అడుగుతున్నారు.
బొమ్మలు వేసే సామర్థ్యం తల్లిదండ్రుల నుంచి వచ్చింది, అది అనువంశికత (Heredity). ఆ సామర్థ్యం శిక్షణ వల్ల గొప్ప కళగా మారింది, అది పరిసరాల (Environment) ప్రభావం. వికాసం అనువంశికత, పరిసరాల పరస్పర చర్య ఫలితం అని చెప్పే సూత్రం ఇదే.
అవిచ్ఛిన్నత అంటే వికాసం పుట్టుక నుంచి ఆగకుండా సాగడం. పరస్పర సంబంధం అంటే శారీరక, మానసిక, సాంఘిక వికాసాలు ఒకదానిపై ఒకటి ప్రభావం చూపడం. ఏకరూప నమూనా అంటే వికాసం అందరిలో ఒకే క్రమంలో జరగడం. ఈ మూడూ ప్రశ్నలోని “తల్లిదండ్రులు + శిక్షణ” అనే జంటను వివరించవు.
ప్రశ్న 29Question 29
ప్రక్షేపక పరీక్షల యొక్క ముఖ్య లక్షణంCharacteristic feature of Projective tests is
(1) కృత్రిమ ఉద్దీపనArtificial stimulus
(2) సహజ ఉద్దీపనNatural stimulus
(3) అస్పష్ట ఉద్దీపనAmbiguous stimulus
(4) నిర్దిష్ట ఉద్దీపనSpecific stimulus
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) అస్పష్ట ఉద్దీపనAmbiguous stimulus
వ్యక్తిత్వాన్ని కొలిచే ప్రక్షేపక పరీక్షల (Projective tests) ముఖ్య లక్షణం అడుగుతున్నారు.
ఈ పరీక్షల్లో వ్యక్తికి స్పష్టమైన అర్థం లేని ఉద్దీపన ఇస్తారు. రోర్షా సిరామరక పరీక్షలో సిరా మరకలు, TATలో అర్థం తేలని చిత్రాలు ఉంటాయి. ఆ అస్పష్టమైన దాన్ని వ్యక్తి తనకు తోచినట్టు వివరిస్తాడు. ఆ వివరణలో అతని లోపలి కోరికలు, భయాలు బయటపడతాయి (ప్రక్షేపణ).
ఉద్దీపన నిర్దిష్టంగా, స్పష్టంగా ఉంటే అందరూ ఒకే జవాబు చెబుతారు; అప్పుడు వ్యక్తిత్వం బయటపడదు. కృత్రిమం, సహజం అనేవి ఈ పరీక్షల ప్రత్యేకత కాదు.
ప్రశ్న 30Question 30
ఉత్తర బాల్యదశకు సంబంధించి సరైన సమాధానం గుర్తించండి.Choose correct answer regarding late child hood
a. సమస్యాత్మక వయస్సు, సోమరి వయస్సుTroublesome age, Sloppy age
b. జగడగొండు వయస్సు, క్రీడా వయస్సుQuarrelsome age, Play age
c. ముఠా వయస్సు, అనుసరణ వయస్సుGange age, age of conformity
d. సృజనాత్మక వయస్సుCreative age
(1) a, b, c
(2) a, b, c, d
(3) b, c, d
(4) a, c, d
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) a, b, c, d
ఉత్తర బాల్యదశ (సుమారు 6 నుంచి 12 ఏళ్లు)కు ఇచ్చిన పేర్లలో ఏవి సరైనవో అడుగుతున్నారు.
హర్లాక్ (Hurlock) ఈ దశకు చాలా పేర్లు చెప్పింది. తల్లిదండ్రుల దృష్టిలో ఇది సమస్యాత్మక, సోమరి, జగడగొండు వయసు. విద్యావేత్తల దృష్టిలో ఇది ప్రాథమిక పాఠశాల వయసు. మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రవేత్తల దృష్టిలో ముఠా వయసు, అనుసరణ వయసు, సృజనాత్మక వయసు, క్రీడా వయసు.
ప్రశ్నలో ఇచ్చిన నాలుగు గుంపుల్లోని పేర్లు అన్నీ ఈ జాబితాలో ఉన్నాయి. అందుకే ఏ ఒక్కటి వదిలేసినా జవాబు అసంపూర్ణం.
గుర్తుంచుకోండి: ముఠా వయసు (Gang age) అనగానే ఉత్తర బాల్యదశ; స్నేహితుల గుంపు ప్రాధాన్యం అప్పుడే మొదలవుతుంది.
ప్రశ్న 31Question 31
’మానవమితి ప్రయోగశాల’ను స్థాపించినవారు‘Anthropometric Lab’ was established by
(1) విల్‌హెల్మ్ ఊంట్Wilhelm Wundt
(2) ఫ్రాన్సిస్ గాల్టన్Francis Galton
(3) ఎబ్బింగ్‌హాస్Ebbinghaus
(4) సిగ్మండ్ ఫ్రాయిడ్Sigmund Freud
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) ఫ్రాన్సిస్ గాల్టన్Francis Galton
మనుషుల శారీరక, మానసిక లక్షణాలను కొలిచే “మానవమితి ప్రయోగశాల” (Anthropometric Laboratory) ఎవరు స్థాపించారో అడుగుతున్నారు.
ఫ్రాన్సిస్ గాల్టన్ 1884లో లండన్‌లో ఈ ప్రయోగశాల పెట్టాడు. అక్కడ వేలాది మంది ఎత్తు, బరువు, చూపు, ప్రతిచర్య కాలం లాంటి లక్షణాలను కొలిచాడు. వ్యక్తిగత భేదాల అధ్యయనానికి, మానసిక పరీక్షలకు ఇదే పునాది.
విల్‌హెల్మ్ ఊంట్ 1879లో లైప్‌జిగ్‌లో మొదటి మనోవిజ్ఞాన ప్రయోగశాల పెట్టాడు; అది మానవమితి ప్రయోగశాల కాదు. ఇక్కడే చాలామంది (1) ఎంచుకుంటారు. ఎబ్బింగ్‌హాస్ విస్మృతి వక్రంతో, ఫ్రాయిడ్ మనోవిశ్లేషణతో గుర్తుండాలి.
ప్రశ్న 32Question 32
ఉపాధ్యాయుడు తరగతిగదిలోకి రాగానే విద్యార్థులు లేచి నిలబడటంలో జరిగిన అభ్యసనంChildren stand up when the teacher enters the class. Learning occurred here is
(1) అంతరదృష్టి అభ్యసనంInsightful learning
(2) ప్రయోగాత్మక అభ్యసనంExperimental learning
(3) యత్నదోష అభ్యసనంTrial and Error learning
(4) నిబంధన అభ్యసనంConditional learning
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) నిబంధన అభ్యసనంConditional learning
టీచర్ లోపలికి రాగానే పిల్లలు ఆలోచించకుండా లేచి నిలబడతారు. ఇది ఏ రకమైన అభ్యసనమో అడుగుతున్నారు.
ఒక ఉద్దీపనకు (టీచర్ రావడం) ఒక ప్రతిస్పందన (లేచి నిలబడటం) పదే పదే జతపడి అలవాటుగా మారింది. ఆ ఉద్దీపన కనిపించగానే ప్రతిస్పందన దానంతట అదే వస్తుంది. ఇది పావ్‌లోవ్ చెప్పిన శాస్త్రీయ నిబంధనం (Classical Conditioning).
అంతర్దృష్టి అభ్యసనంలో సమస్య మొత్తాన్ని ఒక్కసారిగా అర్థం చేసుకుంటారు (కోహ్లర్). యత్నదోష అభ్యసనంలో పదే పదే ప్రయత్నిస్తూ తప్పులు తగ్గించుకుంటారు (థార్న్‌డైక్). ఇక్కడ సమస్య పరిష్కారం ఏదీ లేదు, కేవలం అలవాటుగా మారిన ప్రతిస్పందన మాత్రమే ఉంది.
ప్రశ్న 33Question 33
వైగోట్స్కీ ప్రకారం ‘స్కఫోల్డింగ్’ అనగాAccording to Vygotsky Scaffolding means
(1) అభ్యసనంలో MKOలు అందించే సహకారంSupport given by MKOs in learning
(2) అభ్యసనంలో MKOలు అందించే ప్రేరణMotivation given by MKOs in learning
(3) అభ్యసనంలో ఉపాధ్యాయుడు ఇచ్చే దండనPunishment given by a teacher in learning
(4) అభ్యసనంలో MKOలు ఇచ్చే పునర్బలనంReinforcement given by MKOs is learning
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) అభ్యసనంలో MKOలు అందించే సహకారంSupport given by MKOs in learning
వైగోట్స్కీ సిద్ధాంతంలో “పరంజా” (Scaffolding) అంటే ఏమిటో అడుగుతున్నారు.
పిల్లవాడు సొంతంగా చేయలేని, కానీ సహాయంతో చేయగలిగే పనుల పరిధిని వైగోట్స్కీ సమీప వికాస మండలం (ZPD) అన్నాడు. ఆ పరిధిలో ఎక్కువ తెలిసినవాళ్లు (MKO: More Knowledgeable Others), అంటే టీచర్, తల్లిదండ్రులు, తోటి విద్యార్థులు, తాత్కాలికంగా అందించే సహాయమే పరంజా. పిల్లవాడు నేర్చుకునే కొద్దీ ఆ సహాయాన్ని తగ్గిస్తూ వస్తారు, భవనం కట్టాక పరంజా తీసేసినట్టు.
ప్రేరణ, పునర్బలనం ప్రవర్తనావాదుల భావనలు, వైగోట్స్కీ పరంజా కాదు. దండన పరంజాకు పూర్తిగా వ్యతిరేకం.
ప్రశ్న 34Question 34
కింది వానిలో సరైన ప్రవచనంThe correct statement among the following
అధికారిక నోట్: ఈ ప్రశ్నలో లేదా సమాధానాల్లో అస్పష్టత ఉంది. సరైన ఆప్షన్లలో దేన్ని గుర్తించినా అభ్యర్థికి పూర్తి మార్కులు వస్తాయి.
(1) వైఖరులు సహజంగా ఏర్పడేవి మరియు ఆర్జితమైనవిAttitudes are innate and acquired
(2) సహజ సామర్థ్యాలు సహజంగా ఏర్పడేవి మరియు ఆర్జితమైనవిAptitudes are innate and acquired
(3) అభిరుచులు సహజంగా ఏర్పడేవి మరియు ఆర్జితమైనవిInterests are innate and acquired
(4) అలవాట్లు సహజంగా ఏర్పడేవి మరియు ఆర్జితమైనవిHabits are innate and acquired
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: అన్ని ఆప్షన్లకు పూర్తి మార్కులు (అధికారిక కీ)
వైఖరులు, సహజ సామర్థ్యాలు, అభిరుచులు, అలవాట్లలో దేనికి పుట్టుకతో వచ్చే భాగం, నేర్చుకునే భాగం రెండూ ఉంటాయో అడుగుతున్నారు.
పాఠ్యపుస్తకాల ప్రకారం సహజ సామర్థ్యం (Aptitude) అంటే ఒక రంగంలో నైపుణ్యం సాధించే సహజ శక్తి. దానికి పుట్టుకతో వచ్చే పునాది ఉంటుంది, శిక్షణతో అది పెరుగుతుంది. అంటే సహజమూ, ఆర్జితమూ. ఈ వివరణకు బాగా సరిపోయేది (2).
కానీ వైఖరులు, అభిరుచులు, అలవాట్లు కూడా ఒక మేరకు స్వభావం మీద, ఎక్కువగా అనుభవం మీద ఆధారపడతాయని వాదించవచ్చు. పుస్తకాల్లో వీటిని ఎక్కువగా “ఆర్జితమైనవి” అంటారు, కానీ వ్యక్తి స్వభావ ప్రభావాన్ని పూర్తిగా కొట్టిపారేయలేం. ఒకే సరైన జవాబు తేల్చడం కష్టం కావడంతో కీ అందరికీ మార్కులు ఇచ్చింది. పరీక్షలో మళ్లీ ఇలాంటి ప్రశ్న వస్తే (2) ఎంచుకోవడమే సురక్షితం.
ప్రశ్న 35Question 35
సరైన సమాధానం గుర్తించండి.Choose correct answer
a. అచిత్తు - జీవసంబంధం, వంశపారంపర్యం, ఆనందసూత్రంId - Biological, Inherited, Law of happiness
b. అహం - పరిసరసంబంధం, మొరటుతనం, వాస్తవిక సూత్రంEgo – Environmental, Crude behaviour, Law of reality
c. అధిఅహం - అంతరాత్మ, పర్యవేక్షకుడు, ఆదర్శసూత్రంSuper ego – Inner self, Supervisor, Law of Ideal
(1) a, b
(2) a, c
(3) b, c
(4) a, b, c
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) a, c
ఫ్రాయిడ్ వ్యక్తిత్వ నిర్మాణంలోని మూడు భాగాల లక్షణాలు సరిగ్గా జతపడ్డాయా అని అడుగుతున్నారు.
అచిత్తు (Id) పుట్టుకతో వచ్చేది, జీవ సంబంధమైనది. “ఇప్పుడే కావాలి” అనే ఆనంద సూత్రం (Pleasure principle) ప్రకారం పని చేస్తుంది; మొరటు, అనాగరిక ప్రవర్తన దీనిదే. అధిఅహం (Superego) అంతరాత్మ లాంటిది. సమాజ విలువలు, నైతికత ఆధారంగా పర్యవేక్షిస్తుంది, ఆదర్శ సూత్రం పాటిస్తుంది. కాబట్టి a, c సరైనవి.
అహం (Ego) పరిసరాలతో సంబంధం పెట్టుకుని వాస్తవిక సూత్రం (Reality principle) ప్రకారం పని చేస్తుంది. ఈ రెండు భాగాలు సరైనవే. కానీ b లో “మొరటుతనం” కూడా అహం లక్షణంగా ఇచ్చారు. మొరటుతనం అచిత్తు లక్షణం, అందుకే b తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: Id = కోరిక, Ego = వాస్తవం, Superego = నైతికత.
ప్రశ్న 36Question 36
CAVD పరీక్ష ఈ ప్రజ్ఞా సిద్ధాంతం ఆధారంగా తయారుచేయబడింది.CAVD test is prepared on the basis of this intelligence theory
(1) ద్వికారక సిద్ధాంతంTwo factor theory
(2) సామూహిక కారక సిద్ధాంతంGroup factor theory
(3) బహుకారక సిద్ధాంతంMulti factor theory
(4) ప్రజ్ఞాస్వరూప సిద్ధాంతంTheory of Structure of Intelligence
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) బహుకారక సిద్ధాంతంMulti factor theory
CAVD ప్రజ్ఞా పరీక్ష ఏ సిద్ధాంతం మీద ఆధారపడిందో అడుగుతున్నారు.
థార్న్‌డైక్ బహుకారక సిద్ధాంతం ప్రకారం ప్రజ్ఞ అనేక స్వతంత్ర సామర్థ్యాల కలయిక. దాని ఆధారంగానే అతను CAVD పరీక్ష తయారు చేశాడు. C అంటే వాక్య పూరణ (Completion), A అంటే అంకగణితం (Arithmetic), V అంటే పదజాలం (Vocabulary), D అంటే సూచనలు పాటించడం (Directions).
ద్వికారక సిద్ధాంతం స్పియర్‌మన్‌ది (g, s కారకాలు). సామూహిక కారక సిద్ధాంతం థర్‌స్టన్‌ది (ప్రాథమిక మానసిక సామర్థ్యాలు). ప్రజ్ఞా స్వరూప నమూనా గిల్‌ఫర్డ్‌ది.
గుర్తుంచుకోండి: CAVD = థార్న్‌డైక్ = బహుకారకం.
ప్రశ్న 37Question 37
ఒక పిల్లవానికి పిల్లితో ఆడాలని ఉంది. కానీ అది కరుస్తుందేమో అని భయపడుతున్నాడు. ఇక్కడి సంఘర్షణA child wants to play with a cat but is scared that it may bite. Conflict here is
(1) ఉపగమ - ఉపగమApproach - Approach
(2) ఉపగమ - పరిహారApproach - Avoidance
(3) పరిహార - పరిహారAvoidance - Avoidance
(4) ద్వి ఉపగమ - పరిహారDual Approach - Avoidance
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) ఉపగమ - పరిహారApproach - Avoidance
పిల్లవాడిలో కలుగుతున్న మానసిక సంఘర్షణ ఏ రకమో అడుగుతున్నారు.
ఇక్కడ లక్ష్యం ఒక్కటే, పిల్లి. దానితో ఆడాలనే కోరిక అతన్ని దాని వైపు లాగుతోంది (ఉపగమం). అదే పిల్లి కరుస్తుందనే భయం అతన్ని దూరం నెడుతోంది (పరిహారం). ఒకే లక్ష్యంలో ఆకర్షణ, వికర్షణ రెండూ ఉన్నప్పుడు అది ఉపగమ-పరిహార సంఘర్షణ.
ఉపగమ-ఉపగమలో రెండు ఇష్టమైనవాటిలో ఒకటి ఎంచుకోవాలి. పరిహార-పరిహారలో రెండు ఇష్టం లేనివాటిలో ఒకటి తప్పదు. ద్వి ఉపగమ-పరిహారలో రెండు లక్ష్యాలు ఉంటాయి, రెండింటికీ మంచి, చెడు ఉంటాయి. ఇక్కడ లక్ష్యం ఒకటే కాబట్టి (4) సరిపోదు.
ప్రశ్న 38Question 38
అభ్యసన వక్రరేఖకు సంబంధించి సరైన సమాధానం గుర్తించండి.Choose correct answer regarding learning curve
a. ప్రయత్నాల సంఖ్య పెరిగేకొద్దీ దక్షత పెరుగుతుందిEfficiency will increased along with number of trails
b. ప్రయత్నాల సంఖ్య పెరిగేకొద్దీ తప్పుల సంఖ్య తగ్గుతుందిNumber of errors will be reduced with increase of trails
c. విషయం కష్టంగా, సులభంగా, కష్టంగా ఉన్నపుడు అభ్యసన వక్రరేఖ ‘S’ ఆకారంలో ఏర్పడుతుంది.‘S’ shaped learning curve may occur when the content is complex, simple, complex.
(1) a, b
(2) a, c
(3) a, b, c
(4) b, c
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) a, b, c
అభ్యసన వక్రం (Learning curve) గురించి ఇచ్చిన మూడు ప్రవచనాల్లో ఏవి సరైనవో అడుగుతున్నారు.
అభ్యసన వక్రం ప్రయత్నాల సంఖ్యకు, పనితీరుకు మధ్య సంబంధాన్ని చూపిస్తుంది. ప్రయత్నాలు పెరిగే కొద్దీ పని చేసే దక్షత పెరుగుతుంది (a), చేసే తప్పులు తగ్గుతాయి (b). ఈ రెండూ అభ్యసనానికి ప్రాథమిక సూచికలు.
మొదట విషయం కష్టంగా ఉంటే ప్రగతి నెమ్మదిగా ఉంటుంది. తర్వాత సులభమైన భాగంలో వేగంగా పెరుగుతుంది. చివర మళ్లీ కష్టమైన భాగంలో నెమ్మదిస్తుంది. అలా వక్రం S ఆకారంలో వస్తుంది (c). కాబట్టి మూడూ సరైనవే.
ప్రశ్న 39Question 39
ఒక విద్యార్థి కొత్తగా పాఠశాలలో చేరినప్పటికీ అతను/ఆమె చాలా సులభంగా ఇతర పిల్లలతో కలిసిపోవడం జరిగింది. అయిన ఆ విద్యార్థిలో ఉన్న ప్రజ్ఞA student got admission into a new school. Yet he/she mingled easily with other children. The intelligence of the student is
(1) భాషాప్రజ్ఞLanguage Intelligence
(2) వ్యక్త్యంతర ప్రజ్ఞInter Personal Intelligence
(3) వ్యక్త్యంతర్గత ప్రజ్ఞIntra Personal Intelligence
(4) తార్కిక ప్రజ్ఞLogical Intelligence
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) వ్యక్త్యంతర ప్రజ్ఞInter Personal Intelligence
కొత్త బడిలో త్వరగా అందరితో కలిసిపోయిన విద్యార్థిలో ఏ ప్రజ్ఞ ఉందో అడుగుతున్నారు.
హోవర్డ్ గార్డనర్ బహుళ ప్రజ్ఞల సిద్ధాంతం ప్రకారం ఇతరుల భావాలు, ఉద్దేశాలు అర్థం చేసుకుని వారితో చక్కగా కలిసిపోయే సామర్థ్యం వ్యక్త్యంతర ప్రజ్ఞ (Interpersonal). కొత్తవాళ్లతో త్వరగా స్నేహం చేయడం దీనికి స్పష్టమైన ఉదాహరణ.
వ్యక్త్యంతర్గత ప్రజ్ఞ (Intrapersonal) తనను తాను అర్థం చేసుకునే సామర్థ్యం; “Inter”, “Intra” ల మధ్య చాలామంది తికమక పడతారు. భాషా ప్రజ్ఞ మాటలు, రచనలకు సంబంధించింది; తార్కిక ప్రజ్ఞ లెక్కలు, తర్కానికి సంబంధించింది.
గుర్తుంచుకోండి: Inter = ఇతరులతో, Intra = తనలో.
ప్రశ్న 40Question 40
ఎరిక్సన్ ప్రకారం 2 నుండి 3 సం॥ వయస్సు పిల్లలు ఎదుర్కొనే మనోసాంఘిక క్లిష్ట పరిస్థితి.As per Erickson, the psycho-social crisis faced by children of age group 2 to 3 years
(1) సన్నిహితం Vs ఏకాంతంIntimacy Vs Isolation
(2) స్వయం ప్రతిపత్తి Vs సందేహంAutonomy Vs Doubt
(3) చొరవచూపడం Vs తప్పుచేశానన్న భావనInitiative Vs Guilt
(4) శ్రమించడం Vs న్యూనతIndustry Vs Inferiority
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) స్వయం ప్రతిపత్తి Vs సందేహంAutonomy Vs Doubt
ఎరిక్సన్ మనోసాంఘిక వికాస సిద్ధాంతంలో 2-3 ఏళ్ల పిల్లలు ఎదుర్కొనే సంక్షోభం ఏదో అడుగుతున్నారు.
ఎరిక్సన్ రెండో దశ (సుమారు 18 నెలల నుంచి 3 ఏళ్లు) స్వయం ప్రతిపత్తి Vs సిగ్గు, సందేహం. ఈ వయసులో పిల్లలు తామే తినాలని, తామే నడవాలని, బట్టలు వేసుకోవాలని ప్రయత్నిస్తారు. పెద్దలు ప్రోత్సహిస్తే స్వతంత్రత పెరుగుతుంది; అతిగా అడ్డుకుంటే తమ సామర్థ్యంపై సందేహం పెరుగుతుంది.
చొరవ Vs అపరాధ భావన 3-6 ఏళ్ల దశ. శ్రమించడం Vs న్యూనత 6-12 ఏళ్ల పాఠశాల దశ. సన్నిహితత్వం Vs ఏకాంతం యువ వయోజన దశ. వయసు చూసి వెంటనే (2) దగ్గరకు చేరవచ్చు.
FAQ
ఈ సెక్షన్లో ఎన్ని ప్రశ్నలు, ఎన్ని మార్కులు వచ్చాయి?
AP DSC SGT 2025 (18 జూన్, షిఫ్ట్ 2) పేపర్లో విద్యా మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రం సెక్షన్లో 25 నుంచి 40 వరకు 16 ప్రశ్నలు వచ్చాయి. మొత్తం 8 మార్కులు, అంటే ఒక్కో ప్రశ్నకు అర మార్కు.
ఈ సెక్షన్లో ఏ టాపిక్స్ వచ్చాయి?
పియాజే, ఎరిక్సన్, వైగోట్స్కీ, వికాస సూత్రాలు, ఉత్తర బాల్యదశ, ప్రజ్ఞా సిద్ధాంతాలు (CAVD, బహుళ ప్రజ్ఞలు), ప్రక్షేపక పరీక్షలు, గాల్టన్, ఫ్రాయిడ్ వ్యక్తిత్వం, కుంఠనం, సంఘర్షణలు, నిబంధన అభ్యసనం, అభ్యసన వక్రాలు.
ఏ ప్రశ్నకు అధికారిక కీ అన్ని ఆప్షన్లకు మార్కులు ఇచ్చింది?
ప్రశ్న 34 (వైఖరులు, సహజ సామర్థ్యాలు, అభిరుచులు, అలవాట్లు)లో అస్పష్టత ఉందని కీ ప్రకటించింది. ఏ ఆప్షన్ గుర్తించినా పూర్తి మార్కులు వచ్చాయి.
Sources
Writes and reviews the AP DSC Papers posts: previous DSC question papers solved step by step in Telugu, checked against the official keys.