AP DSC 2025 SGT ప్రశ్నపత్రం (18 జూన్, షిఫ్ట్ 2): విద్యా దృక్పథాలు ప్రశ్నలు, సమాధానాలు
Nookesh Karri ·· 7 min read
AP DSC SGT 2025 Perspectives in Education ప్రశ్నలు ఇక్కడ ఉన్నాయి. AP మెగా DSC 2025లో సెకండరీ గ్రేడ్ టీచర్ (SGT) పోస్టుకు 18 జూన్ 2025, షిఫ్ట్ 2లో పరీక్ష జరిగింది. ఆ పేపర్లో రెండో సెక్షన్ విద్యా దృక్పథాలు (Perspectives in Education). ఇందులో 17 నుంచి 24 వరకు 8 ప్రశ్నలు వచ్చాయి, మొత్తం 4 మార్కులు. ప్రతి ప్రశ్నను పేపర్లో ఉన్నట్టే తెలుగు, ఇంగ్లీష్‌లో ఇచ్చాం. సమాధానాలు పాఠశాల విద్యాశాఖ విడుదల చేసిన అధికారిక ఫైనల్ కీ నుంచి తీసుకున్నాం. ప్రతి ప్రశ్న కింద ఏ చట్టం, ఏ కమిటీ, ఏ భావన అవసరమో తెలుగులో వివరించాం. సెక్షన్ చిన్నదే, కానీ ప్రశ్నలన్నీ నేరుగా వాస్తవాల మీదే ఉన్నాయి.
ఈ సెక్షన్లో వచ్చిన టాపిక్స్
| టాపిక్ | ప్రశ్నలు |
|---|---|
| విద్యా చరిత్ర, కమిషన్లు, కార్యక్రమాలు | 17, 18, 20 |
| ఆలోచనా నైపుణ్యాలు | 19 |
| చట్టాలు, విధానాలు, బాలల హక్కులు | 21, 22, 23, 24 |
ప్రశ్నలు, వివరణలు
ప్రశ్న 17Question 17
హిందీని తప్పనిసరి చేయాలని సూచించిన కమిటిThis committee recommended Hindi as compulsory subject
(1) సెకండరీ విద్యా కమీషన్Secondary Education Commission
(2) ఎన్. జానార్ధన్ రెడ్డి కమిటిN. Janardhan Reddy Committee
(3) ఆచార్య రామమూర్తి కమిటిProf. Ramamurthy Committee
(4) ప్రొ. యశ్‌పాల్ కమిటిProf. Yashpal Committee
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) సెకండరీ విద్యా కమీషన్Secondary Education Commission
పాఠశాల స్థాయిలో హిందీని తప్పనిసరి భాషగా చదివించాలని సూచించిన సంఘం ఏదో అడుగుతున్నారు.
స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన కొత్తలో ఏర్పడిన సెకండరీ విద్యా కమిషన్ (ముదలియార్ కమిషన్, 1952-53) మాధ్యమిక స్థాయిలో భాషల బోధన గురించి సిఫార్సులు చేసింది. మాతృభాష లేదా ప్రాంతీయ భాషతో పాటు హిందీని కూడా విద్యార్థులు చదవాలని అది సూచించింది. అధికారిక కీ ఈ కమిషన్‌నే సరైనదిగా తీసుకుంది.
మిగతా మూడూ వేరే పనుల కోసం వచ్చిన కమిటీలు. ఆచార్య రామమూర్తి కమిటీ (1990) జాతీయ విద్యా విధానం 1986ను సమీక్షించింది. జనార్దన్ రెడ్డి కమిటీ (1992) ఆ సమీక్ష తర్వాత కార్యాచరణ ప్రణాళిక (POA) మార్పులు సూచించింది. యశ్‌పాల్ కమిటీ (1993) “భారం లేని అభ్యసనం” (Learning without Burden) నివేదిక ఇచ్చింది, పిల్లల మీద చదువు భారం తగ్గించడం దాని అంశం.
ప్రశ్న 18Question 18
‘మక్తబ్’ అనే పదం ‘కుతుబ్’ అనే అరబిక్ పదం నుండి ఏర్పడింది. కుతుబ్ అనగాThe word ‘Maqtab’ is derived from Arabic word ‘Qutub’. Qutub means
(1) పిల్లలకు ఇచ్చే కానుకలుGifts to children
(2) రాయడం నేర్పే ప్రదేశంPlace to learn writing
(3) ప్రార్థన చేసే ప్రదేశంPlace of prayer
(4) పాఠ్యపుస్తకంTextbook
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) రాయడం నేర్పే ప్రదేశంPlace to learn writing
మధ్యయుగ ముస్లిం ప్రాథమిక పాఠశాల “మక్తబ్” పేరు వెనక ఉన్న అర్థం అడుగుతున్నారు.
అరబిక్‌లో “కతబ” అంటే రాయడం. ఆ మూలం నుంచే మక్తబ్ వచ్చింది, అంటే రాయడం నేర్పే చోటు. మక్తబ్లు మసీదుకు అనుబంధంగా ఉండే ప్రాథమిక పాఠశాలలు. పిల్లలు అక్కడ చదవడం, రాయడం, లెక్కలు, ప్రార్థనలు నేర్చుకునేవారు. ఉన్నత విద్య కోసం “మదర్సా”లు ఉండేవి.
ప్రార్థన చేసే స్థలం మసీదు, మక్తబ్ కాదు. కానుకలు, పాఠ్యపుస్తకం అనే అర్థాలు ఈ పదానికి లేవు.
గుర్తుంచుకోండి: మక్తబ్ = ప్రాథమిక విద్య, మదర్సా = ఉన్నత విద్య.
ప్రశ్న 19Question 19
సరైన సమాధానం గుర్తించండిChoose correct answer
a. సృజనాత్మక ఆలోచన : యాదృచ్ఛికం, సాహసోపేతం, వికేంద్రీకృతంCreative thinking : accidental, dynamic, decentralized
b. వివేచనాత్మక ఆలోచన : విభజనాత్మకం, ఉద్దేశ్యపూర్వకం, కేంద్రీకృతంCritical thinking : dissective, Hypothetical, Centralised
(1) a - సరైనదిa - correct
(2) b - సరైనదిb - correct
(3) a, b - సరికాదుa, b - not correct
(4) a, b - రెండూ సరైనవిa, b - both correct
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) a, b - రెండూ సరైనవిa, b - both correct
సృజనాత్మక ఆలోచన (Creative thinking), వివేచనాత్మక ఆలోచన (Critical thinking) లక్షణాలు సరిగ్గా ఇచ్చారా అని అడుగుతున్నారు.
సృజనాత్మక ఆలోచనలో కొత్త ఆలోచనలు అనుకోకుండా పుడతాయి (యాదృచ్ఛికం). అది ఒకే దారిలో కాకుండా అన్ని దిశల్లో విస్తరిస్తుంది (వికేంద్రీకృతం), కొత్తది ప్రయత్నించే ధైర్యం దానికి ఉంటుంది. ఇది వ్యాప్త ఆలోచన (Divergent thinking).
వివేచనాత్మక ఆలోచన ఒక విషయాన్ని భాగాలుగా విడదీసి పరిశీలిస్తుంది (విభజనాత్మకం). ఒక లక్ష్యంతో, తర్కంతో సాగుతుంది. చివరకు ఒక తీర్పు వైపు కేంద్రీకృతం అవుతుంది. ఇది సంకేంద్రిత ఆలోచన (Convergent thinking). కాబట్టి a, b రెండు జతలూ సరైనవే.
ప్రశ్న 20Question 20
DPEP కార్యక్రమానికి ఆర్థిక సహాయాన్ని అందించిన విదేశీ సంస్థ(లు)This foreign organisation(s) provided financial support for DPEP
i. ODA
ii. ప్రపంచబ్యాంక్World Bank
iii. UNDP
(1) i, iii
(2) ii, iii
(3) i, ii
(4) i, ii, iii
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) i, ii, iii
జిల్లా ప్రాథమిక విద్యా కార్యక్రమం (DPEP)కు నిధులు ఇచ్చిన విదేశీ సంస్థలు ఏవో అడుగుతున్నారు.
DPEP 1994లో మొదలైంది. ప్రాథమిక విద్యను అందరికీ చేర్చడం, బడి మానేసే పిల్లలను తగ్గించడం దీని లక్ష్యం. దీని ఖర్చులో ఎక్కువ భాగం బాహ్య సహాయంతో నడిచింది. అతి పెద్ద వాటా ప్రపంచ బ్యాంకుది. బ్రిటన్ ప్రభుత్వ సహాయ సంస్థ ODA (Overseas Development Administration), ఐక్యరాజ్యసమితి సంస్థలు కూడా సహాయం చేశాయి.
అధికారిక కీ మూడు సంస్థలనూ సరైనవిగా తీసుకుంది. అందుకే రెండే సంస్థలు ఉన్న (1), (2), (3) అసంపూర్ణ జవాబులు అవుతాయి. “సంస్థ(లు)” అని బహువచనం సూచనగా ఇవ్వడం కూడా గమనించండి.
ప్రశ్న 21Question 21
ఐక్యరాజ్యసమితి ’బాలల హక్కుల ఒడంబడిక’ను ఆమోదించిన సంవత్సరం‘The Child Rights Convention’ was adopted by the United Nations Organisation in this year
(1) 1956
(2) 1966
(3) 1979
(4) 1989
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) 1989
UN బాలల హక్కుల ఒడంబడిక (UNCRC) ఏ సంవత్సరంలో ఆమోదం పొందిందో అడుగుతున్నారు.
ఐక్యరాజ్యసమితి సర్వసభ్య సమావేశం 1989 నవంబర్ 20న ఈ ఒడంబడికను ఆమోదించింది. 18 ఏళ్ల లోపు పిల్లలందరికీ జీవించే హక్కు, రక్షణ హక్కు, అభివృద్ధి హక్కు, భాగస్వామ్య హక్కు ఉంటాయని ఇది చెబుతుంది. భారత్ 1992లో దీన్ని ఆమోదించింది.
1979 మహిళలపై వివక్ష నిర్మూలన ఒడంబడిక (CEDAW) సంవత్సరం, అందుకే చాలామంది (3) దగ్గర తికమక పడతారు. బాలల హక్కుల ప్రకటన 1959లో వచ్చింది; ఒడంబడిక మాత్రం 1989.
గుర్తుంచుకోండి: నవంబర్ 20 ప్రపంచ బాలల దినోత్సవం, అదే రోజు 1989లో UNCRC ఆమోదం పొందింది.
ప్రశ్న 22Question 22
ఈ చట్టం ప్రకారం, 6 సంవత్సరాల పైన వయస్సు ఉండి, ఇంకా ఏ పాఠశాలలో చేరని పిల్లలను గుర్తించి వారిని వయస్సుకు తగిన తరగతిలో చేర్చి, తగిన ప్రత్యేక శిక్షణ ఇవ్వాలి.According to this act, children above 6 years who are never enrolled should be identified and enrolled in age appropriate classes, and provide appropriate special training
(1) RTI - 2005
(2) RTE - 2009
(3) NEP - 2020
(4) NPE - 1986
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) RTE - 2009
బడిలో ఎప్పుడూ చేరని 6 ఏళ్ల పైబడిన పిల్లలను వయసుకు తగిన తరగతిలో చేర్చి ప్రత్యేక శిక్షణ ఇవ్వాలని చెప్పేది ఏ చట్టమో అడుగుతున్నారు.
ఉచిత, నిర్బంధ బాలల విద్యా హక్కు చట్టం 2009 (RTE) సెక్షన్ 4 సరిగ్గా ఇదే చెబుతుంది. ఉదాహరణకు 9 ఏళ్ల పిల్లవాడు ఎప్పుడూ బడికి రాకపోతే అతన్ని 1వ తరగతిలో కాకుండా వయసుకు తగిన తరగతిలో చేర్చాలి. మిగతా పిల్లలతో సమానంగా ఉండేలా ప్రత్యేక శిక్షణ (Special Training) ఇవ్వాలి.
RTI సమాచార హక్కు చట్టం, దానికి బడి ప్రవేశాలతో సంబంధం లేదు. NEP 2020, NPE 1986 విధానాలు మాత్రమే, చట్టాలు కావు. ప్రశ్నలో “ఈ చట్టం ప్రకారం” అని ఉంది కాబట్టి RTE ఒక్కటే సరిపోతుంది.
ప్రశ్న 23Question 23
NEP – 2020 ఈ వయస్సు విద్యార్థుల కోసం 5 + 3 + 3 + 4 పాఠశాల విద్యాప్రణాళిక నిర్మాణాన్ని సూచించింది.NEP – 2020 suggest the 5 + 3 + 3 + 4 school curricular structure for this age students.
(1) 6 - 18 సంవత్సరాలు6 – 18 years
(2) 3 - 18 సంవత్సరాలు3 – 18 years
(3) 6 - 14 సంవత్సరాలు6 – 14 years
(4) 3 - 14 సంవత్సరాలు3 – 14 years
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) 3 - 18 సంవత్సరాలు3 – 18 years
NEP 2020 సూచించిన 5+3+3+4 నిర్మాణం ఏ వయసు పిల్లలకు వర్తిస్తుందో అడుగుతున్నారు.
మొత్తం 15 సంవత్సరాలు (5+3+3+4). పునాది దశ (Foundational) 3-8 ఏళ్లు (3 ఏళ్ల ప్రీస్కూల్, 1-2 తరగతులు). సన్నాహక దశ (Preparatory) 8-11 ఏళ్లు (3-5 తరగతులు). మధ్య దశ (Middle) 11-14 ఏళ్లు (6-8 తరగతులు). మాధ్యమిక దశ (Secondary) 14-18 ఏళ్లు (9-12 తరగతులు). అంటే 3 నుంచి 18 ఏళ్లు.
6-14 ఏళ్లు RTE చట్టం పరిధి, అందుకే (3) ఆకర్షిస్తుంది. పాత 10+2 విధానం 6 ఏళ్ల నుంచి మొదలయ్యేది; NEP కొత్తగా 3-6 ఏళ్ల పూర్వ ప్రాథమిక విద్యను కూడా పాఠశాల నిర్మాణంలో కలిపింది.
ప్రశ్న 24Question 24
RTI Act -2005 ప్రకారం గ్రామస్థాయి కార్యాలయంలో సమాచారం కోసం ధరఖాస్తు చేస్తే చెల్లించవలసిన రుసుముFee to be paid for applying for information at the village level office under the RTI Act -2005 is
(1) 5 రూపాయలు5 Rupees
(2) 10 రూపాయలు10 Rupees
(3) రుసుము చెల్లించనక్కరలేదుNo fee to be paid
(4) 3 రూపాయలు3 Rupees
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) రుసుము చెల్లించనక్కరలేదుNo fee to be paid
సమాచార హక్కు చట్టం కింద గ్రామ స్థాయి కార్యాలయానికి దరఖాస్తు పెడితే ఎంత రుసుము కట్టాలో అడుగుతున్నారు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ RTI రుసుము నియమాలు (2005) మూడు స్థాయిలు పెట్టాయి. గ్రామ స్థాయి ప్రభుత్వ కార్యాలయాలకు రుసుము లేదు. మండల స్థాయిలో ఒక్కో దరఖాస్తుకు ₹5. మిగతా (జిల్లా, రాష్ట్ర) కార్యాలయాలకు ₹10.
₹5 మండల స్థాయి రుసుము, ₹10 పై స్థాయి కార్యాలయాల రుసుము. గ్రామాల్లో పేదవాళ్లు కూడా సులభంగా సమాచారం అడగగలగాలి, అందుకే అక్కడ రుసుము తీసేశారు.
గుర్తుంచుకోండి: AP లో RTI రుసుము: గ్రామం ₹0, మండలం ₹5, ఇతర కార్యాలయాలు ₹10.
FAQ
ఈ సెక్షన్లో ఎన్ని ప్రశ్నలు, ఎన్ని మార్కులు వచ్చాయి?
AP DSC SGT 2025 (18 జూన్, షిఫ్ట్ 2) పేపర్లో విద్యా దృక్పథాలు సెక్షన్లో 17 నుంచి 24 వరకు 8 ప్రశ్నలు వచ్చాయి. మొత్తం 4 మార్కులు, ఒక్కో ప్రశ్నకు అర మార్కు.
ఈ సెక్షన్లో ఏ టాపిక్స్ వచ్చాయి?
విద్యా కమిషన్లు, మధ్యయుగ మక్తబ్లు, సృజనాత్మక-విమర్శనాత్మక ఆలోచన, DPEP, UN బాలల హక్కుల ఒడంబడిక, RTE 2009, NEP 2020, RTI 2005 రుసుము.
ఈ సెక్షన్‌కు ఎలా ప్రిపేర్ అవ్వాలి?
8లో 4 ప్రశ్నలు చట్టాలు, విధానాల మీదే వచ్చాయి (RTE, NEP, RTI, బాలల హక్కులు). ఈ చట్టాల ముఖ్య సెక్షన్లు, సంవత్సరాలు, కమిటీల పేర్లు ఒక పట్టికగా రాసుకుని పదే పదే చూడండి.
Sources
Writes and reviews the AP DSC Papers posts: previous DSC question papers solved step by step in Telugu, checked against the official keys.