AP DSC 2025 SGT ప్రశ్నపత్రం (13 జూన్, షిఫ్ట్ 2): విద్యా దృక్పథాలు ప్రశ్నలు, సమాధానాలు

సరైన సమాధానం: (3) i-c, ii-d, iii-b, iv-a

దశ 1: ప్రతి కమిషన్ ఏ సంవత్సరం, ఏ స్థాయి విద్య కోసం వచ్చిందో గుర్తుంచుకుంటే జతలు సులభంగా కుదురుతాయి.

దశ 2: హంటర్ కమిషన్ (1882) స్వాతంత్ర్యానికి ముందు భారతదేశంలో వేసిన మొదటి విద్యా కమిషన్, కాబట్టి i-c. సార్జెంట్ ప్లాన్ (1944) రెండో ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత విద్యా అభివృద్ధికి ఇచ్చిన “Post-War Plan of Educational Development”, కాబట్టి iii-b.

దశ 3: స్వాతంత్ర్యం తర్వాత డా. ఎస్. రాధాకృష్ణన్ అధ్యక్షతన విశ్వవిద్యాలయ విద్యా కమిషన్ (1948-49) వచ్చింది, కాబట్టి iv-a. డా. ఎ. లక్ష్మణస్వామి ముదలియార్ అధ్యక్షతన సెకండరీ విద్యా కమిషన్ (1952-53) వచ్చింది, కాబట్టి ii-d.

దశ 4: i-c, ii-d, iii-b, iv-a ఉన్నది ఆప్షన్ (3) మాత్రమే. (1)లో i-c సరైనదే, కానీ ముదలియార్‌ను యుద్ధాంతర పథకంతో కలిపింది, అందుకే తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: కాలక్రమం: హంటర్ 1882 → సార్జెంట్ 1944 → రాధాకృష్ణన్ 1948 → ముదలియార్ 1952 → కొఠారి 1964.

సరైన సమాధానం: (4) a, b, c

దశ 1: జాన్ డ్యూయీ (John Dewey) ప్రయోజనవాది (Pragmatist). ఆయన దృష్టిలో తత్వం, విద్య రెండూ ఒకే నాణేనికి రెండు వైపులు.

దశ 2: “Democracy and Education” (1916) గ్రంథంలో డ్యూయీ “తత్వం అంటే విద్యకు సంబంధించిన సాధారణ సిద్ధాంతం” అని నిర్వచించాడు. ఇదే వాక్యం a.

దశ 3: డ్యూయీ తత్వాన్ని ఆచరణలో సమస్యలు పరిష్కరించే సాధనం (Instrumentalism)గా చూశాడు, కాబట్టి b సరైనది. జీవితానుభవాల నుంచి వేరుచేసిన తత్వం నిరుపయోగమని చెప్పాడు, కాబట్టి c కూడా సరైనది.

దశ 4: మూడు వాక్యాలూ డ్యూయీ ఆలోచనలే, కాబట్టి (4) a, b, c. రెండు వాక్యాలే ఉన్న ఆప్షన్లు అసంపూర్ణం.

గుర్తుంచుకోండి: డ్యూయీ = ప్రయోజనవాదం, Instrumentalism, “learning by doing”.

సరైన సమాధానం: (4) క్యుములేటివ్ రికార్డు (సంచిత పత్రాలు) (Cumulative Record)

దశ 1: ప్రశ్న విద్యార్థి అన్ని కోణాల (శారీరక నుంచి కళాత్మక వరకు) వివరాలు ఒకే చోట ఉండే రికార్డు గురించి అడుగుతోంది.

దశ 2: సంచిత రికార్డు (Cumulative Record) విద్యార్థి పాఠశాలలో చేరినప్పటి నుంచి ఏటా సమాచారాన్ని జోడిస్తూ వెళ్లే సమగ్ర రికార్డు. ఆరోగ్యం, చదువు, ప్రవర్తన, ఆసక్తులు, సహపాఠ్య కార్యక్రమాలు అన్నీ ఇందులో ఉంటాయి. విద్యార్థి వేరే పాఠశాలకు వెళ్లినా ఇది వెంట వెళ్తుంది.

దశ 3: అనెక్డోటల్ రికార్డు ఒక ప్రత్యేక సంఘటనలో విద్యార్థి ప్రవర్తనను మాత్రమే నమోదు చేస్తుంది. లాగ్‌బుక్‌లో ఉపాధ్యాయుడు తను చేసిన రోజువారీ పనిని రాస్తాడు. నైపుణ్య రిజిష్టర్ నైపుణ్యాలకే పరిమితం. ఇవేవీ అన్ని కోణాలనూ కవర్ చేయవు.

గుర్తుంచుకోండి: “సంచిత” అంటే పోగుపడేది: ఏళ్ల తరబడి, అన్ని కోణాల సమాచారం.

సరైన సమాధానం: (3), (4) ఆప్షన్లకు పూర్తి మార్కులు (అధికారిక కీ)

దశ 1: జాన్ ఆడమ్స్ (John Adams) విద్యను ద్విధ్రువ ప్రక్రియ (Bipolar process) అన్నాడు: ఉపాధ్యాయుడు, విద్యార్థి. జాన్ డ్యూయీ దీనికి మూడో ధ్రువం జోడించి త్రిధ్రువ ప్రక్రియ (Tripolar process) అన్నాడు.

దశ 2: డ్యూయీ ప్రకారం మూడో ధ్రువం సమాజం / సామాజిక వాతావరణం. కానీ చాలా పుస్తకాలు త్రిధ్రువాలను ఉపాధ్యాయుడు, విద్యార్థి, పాఠ్యప్రణాళిక అని చెబుతాయి. “సమాజం” ఆప్షన్లలో లేదు, కాబట్టి ఇచ్చిన ఆప్షన్లలో ఎక్కువ సమర్థించగలిగేది (4) పాఠ్యప్రణాళిక.

దశ 3: అయితే ప్రశ్న “మూడవ అంశం” అని అడిగింది. ధ్రువాలకు నిర్ణీత వరుస లేదు, ఉపాధ్యాయుడు, విద్యార్థి కూడా త్రిధ్రువాల్లో భాగమే. తల్లిదండ్రులను సమాజంలో భాగంగా చూసేవాళ్లూ ఉన్నారు. అందుకే అధికారిక కీ ప్రశ్నను అస్పష్టమైనదిగా ప్రకటించి (3) తల్లిదండ్రులు, (4) పాఠ్యప్రణాళిక రెండింటికీ మార్కులు ఇచ్చింది. (1), (2) గుర్తించినవారికి మార్కులు రాలేదు.

గుర్తుంచుకోండి: ఆడమ్స్ = ద్విధ్రువం (ఉపాధ్యాయుడు + విద్యార్థి); డ్యూయీ = త్రిధ్రువం (+ సమాజం). పాఠ్యప్రణాళికను మూడో ధ్రువంగా చెప్పే పుస్తకాలూ ఉన్నాయి.

సరైన సమాధానం: (3) విశ్వజనీన మానవ హక్కుల ప్రకటన (Universal Declaration of Human Rights)

దశ 1: ప్రశ్నలో కీలక పదాలు “విశ్వమానవులందరికీ”, “గౌరవప్రదమైన జీవనం”. అంటే ప్రపంచంలో ప్రతి మనిషి గౌరవం గురించి మాట్లాడే పత్రం కావాలి.

దశ 2: ఐక్యరాజ్య సమితి సాధారణ సభ 10 డిసెంబర్ 1948న విశ్వజనీన మానవ హక్కుల ప్రకటన (UDHR) ఆమోదించింది. దాని మొదటి అధికరణం “మానవులందరూ స్వేచ్ఛగా, గౌరవంలో, హక్కుల్లో సమానంగా జన్మిస్తారు” అని చెబుతుంది. అందుకే ఏటా డిసెంబర్ 10న మానవ హక్కుల దినోత్సవం జరుపుకుంటాం.

దశ 3: బాలల హక్కుల ఒడంబడిక (1989) పిల్లలకే పరిమితం. ఆహార సంస్థల లక్ష్యం ఆకలి నిర్మూలన. SDG 17 లక్ష్యాల సాధనకు భాగస్వామ్యాల (Partnerships for the Goals) గురించి. ఇవేవీ “అందరు మానవులకూ గౌరవప్రదమైన జీవనం” అనే విస్తృత లక్ష్యానికి సరిపోవు.

సరైన సమాధానం: (4) 1 : 30

దశ 1: విద్యాహక్కు చట్టం (RTE Act) 2009 షెడ్యూల్ పాఠశాలలకు కనీస ప్రమాణాలు నిర్దేశిస్తుంది. అందులో ఉపాధ్యాయుల సంఖ్య కూడా ఉంది.

దశ 2: షెడ్యూల్ ప్రకారం 1 నుంచి 5 తరగతుల్లో 60 మంది విద్యార్థుల వరకు 2 ఉపాధ్యాయులు ఉండాలి. అంటే 60 ÷ 2 = 30, ఒక్కో ఉపాధ్యాయుడికి 30 మంది. 61-90 మందికి 3, 91-120 మందికి 4 ఉపాధ్యాయులు, ఇదే లెక్క కొనసాగుతుంది.

దశ 3: ఉన్నత ప్రాథమిక స్థాయి (6-8 తరగతులు)లో ప్రతి 35 మందికి ఒక ఉపాధ్యాయుడు ఉండాలి. ఇక్కడ చాలామంది 1:35 లేదా 1:40తో గందరగోళపడతారు. ప్రాథమిక స్థాయికి సరైనది 1:30.

గుర్తుంచుకోండి: RTE: ప్రాథమిక 30:1, ఉన్నత ప్రాథమిక 35:1.

సరైన సమాధానం: (1) డా॥ కె. కస్తూరి రంగన్ (Dr. K. Kasturi Rangan)

దశ 1: జాతీయ విద్యా విధానం 2020 (NEP 2020) ముసాయిదా తయారు చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం 2017లో ఒక కమిటీ వేసింది.

దశ 2: ఆ కమిటీకి ఇస్రో మాజీ చైర్మన్ డా. కె. కస్తూరిరంగన్ అధ్యక్షత వహించారు. కమిటీ 2019లో ముసాయిదా ఇచ్చింది, కేంద్ర మంత్రివర్గం 29 జూలై 2020న NEP 2020ని ఆమోదించింది.

దశ 3: ప్రొ. యశ్‌పాల్ కమిటీ (1993) “భారం లేని అభ్యాసం (Learning without Burden)” నివేదిక ఇచ్చింది. డా. సి. రంగరాజన్ ఆర్థికవేత్త, పేదరిక అంచనా కమిటీకి నేతృత్వం వహించారు. వీళ్లు NEP 2020 కమిటీకి సంబంధం లేనివాళ్లు.

గుర్తుంచుకోండి: NEP 2020 = కస్తూరిరంగన్; NCF 2005 = యశ్‌పాల్ నేతృత్వంలో.

సరైన సమాధానం: (4) శిశుకేంద్రీకృత పద్ధతి (Child centered method)

దశ 1: ప్రశ్న “కానిది” అడుగుతోంది. భావవాదం (Idealism) పద్ధతులు కాని ఒక్కదాన్ని గుర్తించాలి.

దశ 2: భావవాదంలో ఉపాధ్యాయుడే కేంద్రం. జ్ఞానం, విలువలు ఉపాధ్యాయుడి నుంచి విద్యార్థికి అందుతాయి. అందుకే ఉపన్యాసం, ప్రశ్నోత్తర-చర్చ (సోక్రటీస్ పద్ధతి), కంఠస్థం, అనుకరణ ఈ తత్వం పద్ధతులు.

దశ 3: శిశుకేంద్రీకృత పద్ధతి ప్రకృతివాదం (Naturalism, రూసో), ప్రయోజనవాదం (Pragmatism, డ్యూయీ) నుంచి వచ్చింది. పిల్లవాడి ఆసక్తులు, అనుభవాలు అక్కడ కేంద్రం. కాబట్టి ఇది భావవాద పద్ధతి కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: భావవాదం = ఉపాధ్యాయ కేంద్రితం; ప్రకృతివాదం = శిశు కేంద్రితం.