AP DSC 2025 TGT తెలుగు (HH) ప్రశ్నపత్రం (6 జూన్, షిఫ్ట్ 1): తెలుగు విషయం ప్రశ్నలు, సమాధానాలు

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) ఏనుగు, హస్తి

ఇక్కడ “హతి” పదానికి సమానార్థం లేని జంట ఏదో అడుగుతున్నారు. “హతి” అంటే కొట్టడం, దెబ్బ. అదే అర్థం ఇచ్చే పదాలు ప్రహారం, ఆఘాతం, విఘాతం, సంఘాతం.

(2), (3), (4) జంటలన్నీ “దెబ్బ” అనే అర్థం చుట్టూనే ఉన్నాయి. “ఏనుగు, హస్తి” మాత్రం “హస్తి” (ఏనుగు) పదానికి పర్యాయపదాలు. హతి, హస్తి అక్షరాలు దగ్గరగా ఉండటంతో చాలామంది ఇక్కడ తడబడతారు.

గుర్తుంచుకోండి: హతి = దెబ్బ, హస్తి = ఏనుగు. ఒక్క అక్షరం తేడాతో అర్థం పూర్తిగా మారుతుంది.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) స్త్రీ

“యోష” సంస్కృతం నుంచి తెలుగులోకి వచ్చిన పదం. దీనికి అర్థం స్త్రీ. “యోషిత” అనే పదం కూడా ఇదే అర్థంలో వాడతారు.

పురుషులు, విలుకాడు, గురువు అనే అర్థాలు ఈ పదానికి లేవు. అందుకే సమాధానం (3).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) రంధ్రము, వివరణము

నానార్థాలు అంటే ఒకే పదానికి ఉన్న వేర్వేరు అర్థాలు. “వివరము” పదానికి ఒక అర్థం రంధ్రం (బిలం), ఇంకో అర్థం వివరణ (విశదంగా చెప్పడం).

(3)లో రంధ్రం, కలుగు రెండూ ఒకే అర్థం; అవి పర్యాయపదాలు, నానార్థాలు కావు. (2)లో “నీరంధ్రము” అంటే రంధ్రం లేనిది, అది వ్యతిరేక భావం. (1)లో ఆచూకీ అనేది వివరానికి వాడుకలో వచ్చిన అర్థం మాత్రమే. రెండు వేర్వేరు అర్థాలు సరిగ్గా ఉన్నది (4).

గుర్తుంచుకోండి: నానార్థాల ప్రశ్నలో రెండు పదాలు ఒకే అర్థం ఇస్తే అది పర్యాయపదాల జంట అని గుర్తించండి.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) ఝరి

వ్యుత్పత్త్యర్థం అంటే పదం ఎలా పుట్టిందో చెప్పే అర్థం. “కాలక్రమమున స్వల్పమైపోవునది” అనే వ్యుత్పత్తి “ఝరి” (సెలయేరు) పదానిది. ఎండాకాలం వచ్చేసరికి సెలయేటి నీరు క్రమంగా తగ్గిపోతుంది కదా, ఆ భావమే ఈ వ్యుత్పత్తిలో ఉంది.

అమృతం అంటే మరణాన్ని పోగొట్టేది. పక్షి అంటే పక్షాలు (రెక్కలు) కలది. దేహుడు పదానికి దేహానికి సంబంధించిన వ్యుత్పత్తి ఉంటుంది. వీటిలో దేనికీ “స్వల్పమైపోవడం” అనే భావం లేదు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) ఆరంజోతి

ప్రకృతి అంటే సంస్కృత మూల పదం, వికృతి అంటే అది తెలుగులోకి వచ్చి మారిన రూపం. “అరుంధతి” ప్రకృతి; దీని వికృతి “ఆరంజోతి”.

మిగతా మూడు రూపాలు అక్షరాలు అటూ ఇటూ మార్చి తయారుచేసిన పక్కదారి ఆప్షన్లు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) ఎదుటి వారిలో మిక్కిలి ఆనందం కలిగించు

“ఉర్రూతలూగించు” అంటే వినేవారిని, చూసేవారిని ఆనందంలో ఊగిపోయేలా చేయడం. ఒక పాట లేదా ప్రసంగం ప్రేక్షకులను ఉర్రూతలూగించింది అంటే వాళ్లు మైమరచిపోయారని అర్థం.

భయపెట్టడం, వ్యసనపరులను చేయడం, నిరుత్సాహపరచడం ఈ పదబంధం భావానికి పూర్తిగా వ్యతిరేకం. సమాధానం (1).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) ఆంధ్ర నాటకరంగ దినోత్సవం

కందుకూరి వీరేశలింగం 1848 ఏప్రిల్ 16న రాజమహేంద్రవరంలో పుట్టారు. తెలుగులో తొలి ప్రహసనాలు, నాటకాలు రాసి ప్రదర్శించిన వారిలో ఆయన ఒకరు. అందుకే ఆయన జయంతి ఏప్రిల్ 16ను తెలుగు నాటకరంగ దినోత్సవంగా జరుపుకుంటారు.

తెలుగు భాషా దినోత్సవం ఆగస్టు 29, అది గిడుగు రామమూర్తి జయంతి. ప్రపంచ పుస్తక దినోత్సవం ఏప్రిల్ 23. వీరేశలింగం వితంతు పునర్వివాహాల కోసం పోరాడారు కాబట్టి (4) చాలామందిని ఆకర్షిస్తుంది, కానీ ఆయన జయంతికి ఆ పేరు లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: ఏప్రిల్ 16 = వీరేశలింగం జయంతి = నాటకరంగ దినోత్సవం; ఆగస్టు 29 = గిడుగు = తెలుగు భాషా దినోత్సవం.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) వృషాధిప శతకం

తెలుగులో మొదటి శతకంగా పాల్కురికి సోమనాథుడు రాసిన “వృషాధిప శతకం” ను చెబుతారు. ఇది శివభక్తి శతకం; “బసవా బసవా బసవా వృషాధిపా” అనే మకుటంతో ఉంటుంది.

వేమన శతకం చాలా తర్వాతి కాలానిది. మయూర శతకం, మల్లికార్జున శతకం తొలి తెలుగు శతకాలుగా గుర్తింపు పొందలేదు. సమాధానం (2).

గుర్తుంచుకోండి: తొలి తెలుగు శతకం = వృషాధిప శతకం = పాల్కురికి సోమనాథుడు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) రాట్ + మణి

ఇది అనునాసిక సంధి. వర్గ ప్రథమాక్షరాలకు (క, చ, ట, త, ప) న, మ లు పరమైతే ఆ ప్రథమాక్షరాలకు అదే వర్గపు అనునాసికం (ఙ, ఞ, ణ, న, మ) వికల్పంగా వస్తుంది.

రాట్ (రాజు) + మణి: ట వర్గ ప్రథమాక్షరమైన “ట్” కు “మ” పరమైంది. ట వర్గపు అనునాసికం “ణ”. కాబట్టి ట్ → ణ్ అయి రాణ్మణి వచ్చింది.

(1)లో “రాణ్” సంధి జరిగిన తర్వాతి రూపం, అసలు పదం కాదు. “రామ్”, “రాత్” పెడితే ణ రాదు; మ, న వస్తాయి. సరైన విభజన (3).

గుర్తుంచుకోండి: అనునాసిక సంధిలో ఏ వర్గం అక్షరం ఉంటే, ఆ వర్గపు అనునాసికమే వస్తుంది: ట → ణ, త → న.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) దంతోష్ఠ్యం

ఇది వర్ణోత్పత్తి స్థానాల ప్రశ్న. “వ” పలికేటప్పుడు పై పళ్లు కింది పెదవిని తాకుతాయి. పళ్లు (దంతాలు), పెదవి (ఓష్ఠం) రెండూ పనిచేస్తాయి కాబట్టి “వ” దంతోష్ఠ్యం.

కంఠ్యాలు గొంతు నుంచి పుడతాయి (అ, ఆ, క వర్గం, హ). కంఠోష్ఠ్యాలు గొంతు, పెదవులు రెండింటితో పుడతాయి (ఒ, ఓ, ఔ). “వ” కు ఈ రెండూ సరిపోవు. సమాధానం (1).

గుర్తుంచుకోండి: మీరే “వ” అని పలికి చూడండి: పళ్లు పెదవిని తాకుతాయి, అదే దంతోష్ఠ్యం.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) సున్నం, వక్క, ఆకు

సున్నం సున్నపురాయి (శిల) నుంచి, వక్క పోక చెట్టు (వృక్షం) నుంచి, ఆకు తమలపాకు తీగ నుంచి వస్తాయి. ఈ ముగ్గురు “చెలువలు” కలిసి “తలవాకిట” అంటే నోట్లో ఉంటారు. తాంబూలం వేసుకునే దృశ్యమే ఈ పొడుపు.

ముగ్గురు కలిసి నోట్లోకి వెళ్లేవి సున్నం, వక్క, ఆకు మాత్రమే. ముగ్గురమ్మలు, ఇంద్రధనస్సు, ఇంద్రియాలు ఈ వర్ణనకు సరిపోవు. విడుపు (3).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) కౌండిన్యుడు

సప్తర్షులు ఏడుగురు: కశ్యపుడు, అత్రి, భరద్వాజుడు, విశ్వామిత్రుడు, గౌతముడు, జమదగ్ని, వసిష్ఠుడు. ఈ జాబితాలో అత్రి, జమదగ్ని, కశ్యపుడు ఉన్నారు.

కౌండిన్యుడు ఈ ఏడుగురిలో లేడు. కౌండిన్య గోత్రం ఉన్నా ఆ ఋషి సప్తర్షి కాదు. సమాధానం (2).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) 871

ఆతుకూరి మొల్ల (కుమ్మర మొల్ల) రాసిన రామాయణం ఆరు కాండల సంక్షిప్త రామాయణం. ఇందులో గద్య పద్యాలు మొత్తం 871 అని ఆరుద్ర లాంటి పరిశోధకులు లెక్కించారు.

718, 781, 778 అనేవి అవే అంకెలను తారుమారు చేసిన ఆప్షన్లు. అంకెల క్రమం గుర్తుంటే చాలు: ఎనిమిది వందల డెబ్భై ఒకటి. సమాధానం (3).

గుర్తుంచుకోండి: మొల్ల రామాయణం: 6 కాండలు, 871 గద్య పద్యాలు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) కరుణ శ్రీ

“పుష్పవిలాపం” జంధ్యాల పాపయ్య శాస్త్రి రాసిన ఖండకావ్యం. ఆయన కలం పేరు “కరుణశ్రీ”. పూలను కోసే మనిషితో పూలు తమ బాధ చెప్పుకునే ఈ పద్యాలు బాగా ప్రసిద్ధి.

కళ్యాణశ్రీ, హితశ్రీ, ఉదయశ్రీ అనేవి “శ్రీ” తో ముగిసే పేర్లతో తయారైన ఆప్షన్లు. “ఉదయశ్రీ” కరుణశ్రీ రాసిన కావ్య సంపుటి పేరు, కవి పేరు కాదు. సమాధానం (1).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) ధనగోపాల్ ముఖర్జీ

“Kari, the Elephant” ఆంగ్ల పుస్తకాన్ని ధనగోపాల్ ముఖర్జీ (Dhan Gopal Mukerji) రాశారు. ఒక పిల్లవాడు కరి అనే ఏనుగు పిల్లను పెంచిన కథ ఇది.

మిగతా మూడు పేర్లు తెలుగు రచయితలు, అనువాదకులవి. మూల రచయిత మాత్రం ధనగోపాల్ ముఖర్జీ. సమాధానం (4).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) కుసుమ ధర్మన్న

“మాకొద్దీ నల్లదొరతనం” కుసుమ ధర్మన్న రచన. బ్రిటిష్ పాలన పోయినా దళితులపై ఆధిపత్యం చలాయించే స్థానిక “నల్ల దొరల” పాలన తమకు వద్దని ఈ పాట గట్టిగా చెబుతుంది.

ఇక్కడ పెద్ద ఉచ్చు (4). గరిమెళ్ళ సత్యనారాయణ రాసింది “మాకొద్దీ తెల్లదొరతనం” అనే స్వాతంత్ర్య గీతం. “తెల్ల” కాదు “నల్ల” అని చూసుకోవాలి. సమాధానం (2).

గుర్తుంచుకోండి: తెల్లదొరతనం = గరిమెళ్ళ; నల్లదొరతనం = కుసుమ ధర్మన్న.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) రాళ్ళపల్లి అనంతకృష్ణశర్మ

అధికారిక కీ ప్రకారం “పెనుగొండ కొండ” పాట రచయిత రాళ్ళపల్లి అనంతకృష్ణశర్మ. ఆయన కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసుడు, తెలుగు, సంస్కృత పండితుడు; అన్నమాచార్య కీర్తనలెన్నింటికో స్వరాలు కూర్చారు.

ఇక్కడ చాలామంది (1) ఎంచుకుంటారు, ఎందుకంటే “పెనుగొండ లక్ష్మి” కావ్యం పుట్టపర్తి నారాయణాచార్యులది. పేర్లు దగ్గరగా ఉన్నా “పెనుగొండ లక్ష్మి” కావ్యం, “పెనుగొండ కొండ” పాట వేర్వేరు రచనలు.

గుర్తుంచుకోండి: పెనుగొండ లక్ష్మి = పుట్టపర్తి; పెనుగొండ కొండ పాట = రాళ్ళపల్లి (కీ ప్రకారం).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) 3 ఇంద్రగణాలు, 1 సూర్యగణం

ద్విపద అంటే రెండు పాదాల పద్యం. ప్రతి పాదంలో వరుసగా మూడు ఇంద్రగణాలు, ఒక సూర్యగణం ఉంటాయి. మూడో గణం మొదటి అక్షరానికి యతి మైత్రి, పాదాల మధ్య ప్రాస నియమం ఉంటాయి.

(4)లో చెప్పిన “3 సూర్య + 2 ఇంద్ర” ఆటవెలది బేసి పాదాల గణాలు; ద్విపదవి కావు. (1), (3) ద్విపద నియమానికి సరిపోవు. సమాధానం (2).

గుర్తుంచుకోండి: ద్విపద ఒక్కో పాదం = ఇంద్ర, ఇంద్ర, ఇంద్ర, సూర్య.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) కవినామముద్ర

తఖల్లుస్ (Takhallus) ఉర్దూ, పారసీక గజల్ సంప్రదాయ పదం. గజల్ చివరి షేర్‌ (మక్తా)లో కవి తన కలం పేరును చేర్చుతాడు; ఆ కలం పేరే తఖల్లుస్. తెలుగులో దీన్ని కవినామ ముద్ర అంటాం.

పల్లవి, చరణం పాట భాగాలు. రాగాలాపన సంగీత ప్రక్రియ. ఇవేవీ కవి పేరును సూచించవు. సమాధానం (1).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) పావురం కథ

ఈ ప్రశ్న పాఠ్యాంశంలోని ఒక సన్నివేశం మీద అడిగింది. అధికారిక కీ ప్రకారం శుక్రాచార్యుడు ముచుకుందునికి చెప్పింది “పావురం కథ”.

త్రిజట స్వప్నం రామాయణంలో సీతకు సంబంధించిన సన్నివేశం. శకుంతల దుష్యంతుల కథ మహాభారతంలోనిది. బాలచంద్రుని కథ పల్నాటి వీర చరిత్రలోనిది. ఈ మూడూ శుక్రాచార్యుడు, ముచుకుందుడు సంభాషణకు సంబంధం లేనివి. సమాధానం (3).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) ధర్మబోధ

ఇది తెలుగు పాఠ్యపుస్తకంలోని పాఠాల ఇతివృత్తం మీద ప్రశ్న. గృహస్థ ధర్మం, సంతానం విలువ, సత్యం గొప్పతనం అనే మూడు విషయాలనూ బోధించే పాఠం “ధర్మబోధ” అని కీ చెబుతోంది. పాఠం పేరులోనే “ధర్మం” బోధించడం అనే భావం ఉంది.

ఆత్మకథ ఒకరి జీవిత అనుభవాలు చెబుతుంది. ఆతిథ్యం అతిథి సత్కారం గురించి. ఆశావాది ఆశాభావం గురించి. ఈ మూడు ప్రశ్నలో చెప్పిన ఉద్దేశాలకు సరిపోవు. సమాధానం (3).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) తీర్పు

ఈ ప్రశ్న కూడా పాఠ్యాంశాల ఇతివృత్తం మీదే. పరోపకారం, జీవకారుణ్యం (ప్రాణుల పట్ల దయ) రెండింటినీ ప్రధానంగా చెప్పిన పాఠం “తీర్పు” అని అధికారిక కీ ఇచ్చింది.

స్నేహం, ఆతిథ్యం, సందేశం పాఠాల పేర్లే వాటి ఇతివృత్తాన్ని (మైత్రి, అతిథి సత్కారం, ఒక సందేశం) సూచిస్తాయి. జీవకారుణ్యం వాటి ప్రధానాంశం కాదు. సమాధానం (2).

గుర్తుంచుకోండి: పాఠ్యపుస్తకంలో ప్రతి పాఠం ముందు ఉండే “ఉద్దేశం” భాగాన్ని తప్పకుండా చదవండి; ఇలాంటి ప్రశ్నలు అక్కడి నుంచే వస్తాయి.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) హిరణ్యకుడు

ఈ మాట పరవస్తు చిన్నయసూరి “నీతిచంద్రిక” (మిత్రలాభం) లోనిది. సంసారమనే విషవృక్షానికి అమృతం లాంటి పండ్లు రెండే: కావ్యరసం ఆస్వాదించడం, మంచివారి స్నేహం. అధికారిక కీ ప్రకారం ఈ మాటలన్నది హిరణ్యకుడు అనే ఎలుక.

మిత్రలాభంలో చూడాకర్ణుడు, వీణాకర్ణుడు సన్యాసులు; మంథరుడు తాబేలు. సజ్జన స్నేహం గొప్పదనాన్ని చెప్పే ఈ సందర్భం హిరణ్యకుడిది. సమాధానం (3).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) ఇ, అ, ఈ, ఆ

పద్యం మొదట ఎవరి గురించి చెబుతోందో రావాలి: “బంచజనులకుఁ గాశికా పట్టణమున” (ఇ). కాశీ పట్టణంలోని జనులకు అని చెప్పాక ఏం పోవాలో వరుసగా వస్తుంది.

తర్వాత “విద్యయును మూఁడు తరముల వెడల వలయుఁ” (అ), “మూఁడు తరములఁ జెడుఁగాక మోక్షలక్ష్మి” (ఈ), చివరగా “ధనము లేకుండెదరు మూఁడు తరములందు” (ఆ). విద్య, మోక్షం, ధనం మూడూ మూడు తరాల పాటు ఉండవు అనేది పద్య భావం.

“ధనము లేకుండెదరు” అనే ప్రధాన క్రియతో పద్యం ముగుస్తుంది. కాబట్టి క్రమం ఇ, అ, ఈ, ఆ.

గుర్తుంచుకోండి: పద్య పాదాల అమరికలో ముందు “ఎవరికి/ఎక్కడ” చెప్పే పాదం, చివర ప్రధాన క్రియ ఉన్న పాదం వెతకండి.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) మీసరగండ విశ్వరూపాచారి

చక్రం కనుక్కోవడం మానవ చరిత్రలో ఎంత ముఖ్యమో, నాలుగు గీతలతో ఒక ఆకారం (అక్షరం, బొమ్మ) సృష్టించడమూ అంతే ముఖ్యమని ఈ వాక్యం చెబుతోంది. అధికారిక కీ ప్రకారం ఈ మాటలు మీసరగండ విశ్వరూపాచారివి.

ఈ ప్రశ్న పాఠ్యాంశంలోని వాక్యం మీద వచ్చింది. మిగతా ముగ్గురు కవుల పేర్లు ఈ వాక్యానికి కీ ఇవ్వలేదు. సమాధానం (3).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) గొబ్బూరి నరసరాజు

అయ్యలరాజు రామభద్రుడు శ్రీకృష్ణదేవరాయల అష్టదిగ్గజ కవుల్లో ఒకడు. రాయల తర్వాత అళియ రామరాయల మేనల్లుడు గొబ్బూరి నరసరాజు ఆస్థానానికి వెళ్లాడు. తన “రామాభ్యుదయం” కావ్యాన్ని ఆయనకే అంకితం ఇచ్చాడు.

“నరస” పేరు ఉన్న ఆప్షన్లు (1), (2) పక్కదారి పట్టించడానికి ఇచ్చినవి. నరసభూపాలుడు భట్టుమూర్తి “కావ్యాలంకార సంగ్రహం” కి సంబంధించిన పేరు. సమాధానం (3).

గుర్తుంచుకోండి: రామాభ్యుదయం → అయ్యలరాజు రామభద్రుడు → గొబ్బూరి నరసరాజు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) నారాయణ రాజు

సంజీవదేవ్ చిత్రకారుడు, రచయిత; ఆయన రాసిన లేఖలు సాహిత్యంగా పేరు పొందాయి. “ప్రియమిత్రునికి” పాఠం అలాంటి ఒక లేఖ. అధికారిక కీ ప్రకారం ఆ లేఖ నారాయణ రాజుకు రాసింది.

నాలుగు ఆప్షన్లలోనూ “నారాయణ” ఉంది కాబట్టి పాఠాన్ని జాగ్రత్తగా చదివినవాళ్లకే సరైన పేరు గుర్తుంటుంది. సమాధానం (1).

గుర్తుంచుకోండి: లేఖా పాఠాల్లో ఎవరు, ఎవరికి, ఎక్కడి నుంచి రాశారో ఒక చిన్న పట్టికగా రాసుకోండి.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) రోశయ్యతో - చంద్రమ్మ

పిల్లలు దేశ రక్షణకు (సైన్యంలోకి) వెళ్లడాన్ని సమర్థిస్తూ ఈ మాటలు వచ్చాయి. అధికారిక కీ ప్రకారం చంద్రమ్మ రోశయ్యతో ఈ మాటలన్నది.

సుధీర్, పద్మజ, రాజారావు పేర్లు ఇదే పాఠ్యపుస్తకంలోని వేరే సన్నివేశాల నుంచి వచ్చినవి కావచ్చు; ఈ వాక్యం మాత్రం చంద్రమ్మది. సమాధానం (3).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) బాలచంద్రుడు ఐతమ్మతో

ఇది పల్నాటి వీర చరిత్రలోని సన్నివేశం. రాక్షసులతో యుద్ధంలో రాముడు చూపిన పరాక్రమంలాగే తాను కూడా యుద్ధం చేస్తానని బాలచంద్రుడు తన తల్లి ఐతమ్మతో చెబుతాడు.

బాలచంద్రుడు బ్రహ్మనాయుడి కొడుకు; యుద్ధానికి వెళ్లే సందర్భంలో తల్లితో అన్న మాటలు ఇవి. బ్రహ్మనాయుడు, నలగామరాజు, నాగమ్మ ఈ కథలో ఉన్నా ఈ మాటలు వాళ్లవి కావు. సమాధానం (1).

గుర్తుంచుకోండి: బాలచంద్రుడి తల్లి ఐతమ్మ, తండ్రి బ్రహ్మనాయుడు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) ఆ, ఇ, ఈ

వడ్డాది పాపయ్య ప్రసిద్ధ తెలుగు చిత్రకారుడు. ఆయన బొమ్మల మీద “వపా” అనే సంతకం ఉండేది, అందుకే “వ.పా.” పేరుతో ప్రసిద్ధులు (ఇ సరైనది).

అధికారిక కీ ప్రకారం ఆ, ఇ, ఈ మూడూ సత్యాలు: ఆయన చిత్రకారుడే కాక రచయిత కూడా, ఆయన మొదటి చిత్రం హనుమంతుడు. “అ” వాక్యాన్ని కీ సత్యంగా తీసుకోలేదు.

(1), (3), (4) మూడింటిలోనూ “అ” ఉంది. “అ” ను తప్పించే ఒకే ఆప్షన్ (2). ఇలాంటి ప్రశ్నల్లో ఒక వాక్యం తప్పని తెలిస్తే, అది ఉన్న ఆప్షన్లన్నీ వెంటనే కొట్టేయొచ్చు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) ఋ స్థానంలో అర్ ఆదేశంగా వచ్చింది.

ఇది గుణసంధి. అకారానికి ఇ, ఉ, ఋ లు పరమైతే క్రమంగా ఏ, ఓ, అర్ లు ఏకాదేశంగా వస్తాయి. రాజ (అ) + ఋషి: ఋ స్థానంలో “అర్” వచ్చి రాజర్షి అయింది.

ఆదేశం అంటే ఒక అక్షరాన్ని తీసేసి దాని స్థానంలో ఇంకొకటి రావడం; ఆగమం అంటే ఏదీ తీసేయకుండా కొత్త అక్షరం చేరడం. ఇక్కడ ఋ పోయి అర్ వచ్చింది కాబట్టి ఆదేశం, ఆగమం కాదు. “ఆర్” (దీర్ఘం) వృద్ధి సంధిలో వస్తుంది, గుణసంధిలో కాదు. సమాధానం (2).

గుర్తుంచుకోండి: గుణం: ఏ, ఓ, అర్; వృద్ధి: ఐ, ఔ, ఆర్.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) పరుషాల స్థానంలో సరళాలు ఆదేశంగా వస్తాయి.

పేరులోనే సమాధానం ఉంది: సరళ + ఆదేశం. ద్రుత ప్రకృతికాలకు (న్ తో ముగిసే పదాలకు) పరుషాలు (క, చ, ట, త, ప) పరమైతే వాటి స్థానంలో సరళాలు (గ, స, డ, ద, బ) ఆదేశంగా వస్తాయి.

ఉదాహరణ: పూచెన్ + కలువలు = పూచెఁ గలువలు. “క” పోయి “గ” వచ్చింది, అదే ఆదేశం. పరుషాలు సరళాలుగా మారతాయి కానీ వ్యతిరేకంగా కాదు; పైగా ఇది ఆగమం కాదు. సమాధానం (4).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) కర్మధారయం

విశేషణం (గుణం చెప్పే పదం), విశేష్యం (నామవాచకం) కలిసి ఏర్పడే సమాసం కర్మధారయం. ఉదాహరణ: నల్లకలువ = నల్లని కలువ (విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయం).

ద్వంద్వంలో రెండు నామవాచకాలు సమాన ప్రాధాన్యంతో కలుస్తాయి (తల్లిదండ్రులు). బహువ్రీహిలో అన్య పదం ప్రధానం. ప్రథమా తత్పురుషం విభక్తి ఆధారంగా ఏర్పడే తత్పురుష భేదం. సమాధానం (2).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) పాపవిముక్తుడు

పంచమీ విభక్తి ప్రత్యయాలు “వలన, కంటె, పట్టి”. విగ్రహవాక్యంలో “వలన” వచ్చే తత్పురుషం పంచమీ తత్పురుషం.

పాపవిముక్తుడు = పాపము వలన విముక్తుడు; ఇది పంచమీ తత్పురుషం. విద్యాహీనుడు = విద్య చేత హీనుడు (తృతీయా). కృష్ణాశ్రితుడు = కృష్ణుని ఆశ్రయించినవాడు (ద్వితీయా). నీతిపారగుడు కూడా పంచమి కాదు. సమాధానం (2).

గుర్తుంచుకోండి: “విముక్తుడు, భయం, భ్రష్టుడు” లాంటి పదాలు ఉత్తరపదంగా ఉంటే పంచమీ తత్పురుషం అయ్యే అవకాశం ఎక్కువ.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) భ, స, స

ముందు అక్షరాలను గురు (U), లఘువు (I) లుగా గుర్తించాలి. ఆ (దీర్ఘం) = U, ప = I, ర = I, మ = I, పు = I, రం (పూర్ణబిందువు) = U, ధ్రు = I, ల = I, యం = U.

కాబట్టి గణాలు భ, స, స. “పు” తర్వాత వచ్చే “రం” పూర్ణబిందువు వల్ల గురువు; “ధ్రు” ముందున్న అక్షరం ఇప్పటికే గురువు కాబట్టి సంయుక్తాక్షరం వల్ల కొత్తగా మారేదేమీ లేదు. సమాధానం (1).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) UI, III

సూర్యగణాలు రెండు: న గణం (III), హ గణం లేదా గల (UI). ఇవి ఉపజాతి పద్యాల్లో (ద్విపద, ఆటవెలది, తేటగీతి) వాడతారు.

(1)లో IIU స గణం, (2)లో IU వ (లగం), (3)లో UII భ గణం, IIU స గణం; ఇవి సూర్యగణాలు కావు. రెండూ సూర్యగణాలుగా ఉన్నది (4) UI, III. సమాధానం (4).

గుర్తుంచుకోండి: సూర్యగణాలు 2 (న, హ); ఇంద్రగణాలు 6 (నల, నగ, సల, భ, ర, త).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) లాటానుప్రాసాలంకారం

ఇది లాటానుప్రాసాలంకారం నిర్వచనం. ఒకే పదం అదే అర్థంతో మళ్లీ వస్తుంది, కానీ రెండోసారి వచ్చినప్పుడు తాత్పర్యం (భావం) మారుతుంది.

యమకంలో అక్షరాల సముదాయం మళ్లీ వచ్చినప్పుడు అర్థం మారుతుంది. ఛేకానుప్రాసలో అర్థభేదం ఉన్న హల్లుల జంట వెంటవెంటనే వస్తుంది. శ్లేషలో ఒకే పదానికి అనేక అర్థాలు ఉంటాయి. “అర్థభేదం లేదు” అన్న మాట లాటానుప్రాసనే సూచిస్తుంది. సమాధానం (3).

గుర్తుంచుకోండి: అర్థభేదం ఉంటే యమకం/ఛేకం; అర్థం అదే, తాత్పర్యం వేరైతే లాటం.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) శ్లేషాలంకారం

శ్లేష అంటే ఒకే పదం లేదా వాక్యానికి రెండు అంతకంటే ఎక్కువ అర్థాలు రావడం. “నీవేల వచ్చెదవు” ను “నీవు + ఏల (ఎందుకు) వచ్చెదవు” అనీ, “నీవు ఏల (పాలించడానికి) వచ్చెదవు” అనీ రెండు విధాలుగా అర్థం చేసుకోవచ్చు.

అపహ్నుతిలో అసలు విషయాన్ని నిరాకరించి వేరొకదాన్ని ఆరోపిస్తారు. అర్థాంతరన్యాసంలో సామాన్య విషయాన్ని విశేషంతో (లేదా విశేషాన్ని సామాన్యంతో) సమర్థిస్తారు. ఉల్లేఖంలో ఒకే వస్తువును అనేకులు అనేక రకాలుగా చూస్తారు. ఈ వాక్యంలో వీటిలో ఏదీ లేదు. సమాధానం (3).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) తన, తమ

ప్రత్యక్ష కథనంలో మాట్లాడే వ్యక్తి తన మాటలు తానే చెబుతాడు. పరోక్ష కథనంలో ఆ మాటలను మూడో వ్యక్తి చెబుతాడు, అందుకే ఉత్తమ పురుష సర్వనామాలు ప్రథమ పురుషలోకి మారతాయి.

నేను → తాను, నా → తన, మేము → తాము, మా → తమ. ప్రశ్న “నా, మా” అడిగింది కాబట్టి “తన, తమ”. ఉదాహరణ: “నా పుస్తకం ఇవ్వు” అని రాము అన్నాడు → తన పుస్తకం ఇవ్వమని రాము అన్నాడు. (2) క్రమం తారుమారు. సమాధానం (1).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) కర్మపదం ఉంది

కర్త (చేసేవారు), కర్మ (చేయబడేది), క్రియ (పని) గుర్తించాలి. “అరుణ వంట చేసింది”: కర్త అరుణ, క్రియ చేసింది. ఏం చేసింది? వంట. కాబట్టి “వంట” కర్మపదం, అది వాక్యంలో స్పష్టంగా ఉంది.

కర్మ కనిపించకుండా ఉంటేనే “గుప్తం” అనే మాట వస్తుంది; ఇక్కడ అలా లేదు. కర్మపదం లేదు అనడం తప్పు. సమాధానం (2).

గుర్తుంచుకోండి: “ఏమి?” అని క్రియను అడిగితే వచ్చే సమాధానమే కర్మ.