AP DSC 2025 SGT ప్రశ్నపత్రం (13 జూన్, షిఫ్ట్ 2): తెలుగు ప్రశ్నలు, సమాధానాలు
AP DSC SGT 2025 Telugu questions ఇక్కడ ఉన్నాయి. AP మెగా DSC 2025లో సెకండరీ గ్రేడ్ టీచర్ (SGT) పోస్టుకు 13 జూన్ 2025, షిఫ్ట్ 2లో జరిగిన పరీక్ష పేపర్లో నాలుగో సెక్షన్ తెలుగు. ఇందులో 41 నుంచి 64 వరకు 24 ప్రశ్నలు వచ్చాయి, మొత్తం 12 మార్కులు. మొదటి 16 ప్రశ్నలు తెలుగు కంటెంట్ (కవులు, పాఠాలు, వ్యాకరణం, పదజాలం), చివరి 8 తెలుగు బోధనా పద్ధతులు. ప్రతి ప్రశ్నను పేపర్లో ఉన్నట్టే ఇచ్చాం. సమాధానాలు పాఠశాల విద్యాశాఖ విడుదల చేసిన అధికారిక ఫైనల్ కీ నుంచి తీసుకున్నాం. ప్రతి ప్రశ్న కింద దశలవారీ వివరణ ఉంది: ప్రశ్న ఏం అడుగుతోంది, ఏ నియమం వర్తిస్తుంది, మిగతా ఆప్షన్లు ఎందుకు తప్పు. సంధి, సమాసం, అలంకారాలు, గణాలు ప్రతి DSCలో తప్పకుండా వస్తాయి, కాబట్టి రివిజన్కు ఈ ప్రశ్నలు బాగా పనికొస్తాయి.
ఈ సెక్షన్లో వచ్చిన టాపిక్స్
| టాపిక్ | ప్రశ్నలు |
|---|---|
| కవులు, పద్యాలు | 41, 42 |
| పాఠ్యపుస్తక పాఠాలు (ప్రక్రియ, పాత్రలు, ఇతివృత్తం) | 45, 50, 51, 55 |
| వ్యాకరణం (అలంకారం, కళలు, గణం, సమాసం, వాక్యం, సంధి) | 43, 44, 47, 48, 49, 52 |
| పదజాలం (అర్థం, నానార్థం, జాతీయం) | 46, 54, 56 |
| తెలుగు బోధనా పద్ధతులు | 53, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 63, 64 |
ప్రశ్నలు, వివరణలు
ప్రశ్న 41
బోయి భీమన్నగారికి సంబంధించి సరైన వాక్యాలు
అ. ‘పాలేరు నుండి పద్మశ్రీ వరకు’ అన్నది వీరి స్వీయచరిత్ర
ఆ. ‘గుడిసెలు కాలిపోతున్నాయి’ వీరి నాటకం
ఇ. ‘మధుగీత’ వీరి ఖండకావ్యం
ఈ. వీరు కేంద్ర సాహిత్య అకాడమి పురస్కారం పొందారు.
(1) అ, ఆ, ఇ
(2) అ, ఆ, ఈ
(3) ఆ, ఇ, ఈ
(4) అ, ఇ, ఈ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) అ, ఇ, ఈ
దశ 1: నాలుగు వాక్యాల్లో ఒక్కటే తప్పు. అది ఏదో పట్టుకుంటే చాలు.
దశ 2: బోయి భీమన్న (1911-2005) తన జీవితాన్ని ‘పాలేరు నుండి పద్మశ్రీ వరకు’ అనే స్వీయచరిత్రగా రాశారు, కాబట్టి అ సరైనది. ‘మధుగీత’ ఆయన ఖండకావ్యం, కాబట్టి ఇ కూడా సరైనది.
దశ 3: ‘గుడిసెలు కాలిపోతున్నాయి’ నాటకం కాదు, కవితా సంపుటి. దీనికే ఆయనకు 1975లో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం వచ్చింది. కాబట్టి ఆ తప్పు, ఈ సరైనది.
దశ 4: ఆ లేని ఆప్షన్ (4) అ, ఇ, ఈ మాత్రమే.
గుర్తుంచుకోండి: భీమన్న నాటకం ‘పాలేరు’; ‘గుడిసెలు కాలిపోతున్నాయి’ కవిత్వం. రెండు పేర్లూ కలిసిపోతే ఇక్కడే తప్పు చేస్తారు.
ప్రశ్న 42
పద్య పాదాలకు సరైన క్రమం గుర్తించండి.
అ. డుద్ధతులు గారు బుధులు సమృద్ధి చేత
ఆ. జగతి నుపకర్తలకు నిది సహజగుణము
ఇ. తరువులతిరసఫల భార గురుతఁ గాంచు
ఈ. నింగి వ్రేలుచు నమృత మొసంగు మేఘు
(1) ఈ, అ, ఇ, ఆ
(2) ఇ, ఈ, అ, ఆ
(3) ఇ, అ, ఆ, ఈ
(4) ఇ, ఆ, ఈ, అ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) ఇ, ఈ, అ, ఆ
దశ 1: ఇది ఏనుగు లక్ష్మణకవి సుభాషిత రత్నావళిలోని పరోపకారం గురించిన తేటగీతి పద్యం. పండ్ల బరువుతో చెట్లు వంగుతాయి, నీటితో మేఘాలు కిందికి దిగుతాయి, సంపద వచ్చినా సజ్జనులు గర్వపడరు అని భావం.
దశ 2: ఉపమానాలు మొదట, సారాంశం చివర వస్తాయి. “తరువు లతిరసఫల…” (ఇ) మొదటి పాదం. “నింగి వ్రేలుచు… మేఘు” (ఈ) రెండో పాదం.
దశ 3: “మేఘు” తర్వాత “డుద్ధతులు” (అ) కలిస్తేనే “మేఘుడు” అనే పదం పూర్తవుతుంది, కాబట్టి అ మూడో పాదం. “జగతి నుపకర్తలకు నిది సహజగుణము” (ఆ) ముగింపు.
దశ 4: క్రమం ఇ, ఈ, అ, ఆ, అంటే ఆప్షన్ (2).
గుర్తుంచుకోండి: పాదం చివర సగం పదం ఉంటే (మేఘు), దాని మిగతా సగం (డు) తో మొదలయ్యే పాదమే తర్వాత వస్తుంది.
ప్రశ్న 43
“ఆ క్షణమున పక్షివాహనుడు సాక్షాత్కరించి విపక్షులగు రాక్షసులను శిక్షించెను.” ఈ వాక్యంలోని అలంకారం
(1) లాటానుప్రాస
(2) అంత్యానుప్రాస
(3) వృత్త్యనుప్రాస
(4) ఛేకానుప్రాస
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) వృత్త్యనుప్రాస
దశ 1: వాక్యంలో ఏ అక్షరం మళ్లీ మళ్లీ వస్తుందో చూడండి: క్షణ, పక్షి, సాక్షా, విపక్షు, రాక్షసు, శిక్షిం. “క్ష” ఆరుసార్లు వచ్చింది.
దశ 2: ఒకే హల్లు అనేకసార్లు ఆవృత్తి అయితే అది వృత్త్యనుప్రాసం. కాబట్టి (3).
దశ 3: ఛేకానుప్రాసంలో రెండు హల్లుల జంట అర్థభేదంతో వెంటవెంటనే రెండుసార్లు వస్తుంది (ఉదా: పాప పాపము). లాటానుప్రాసంలో శబ్దం, అర్థం ఒకటే, తాత్పర్యం వేరు. అంత్యానుప్రాసం పాదాల చివర వస్తుంది. ఈ వాక్యంలో ఇవేవీ లేవు.
గుర్తుంచుకోండి: ఒక్క హల్లు ఎన్నోసార్లు = వృత్త్యనుప్రాసం; హల్లుల జంట రెండుసార్లు = ఛేకానుప్రాసం.
ప్రశ్న 44
‘రాముడు, హయము, గోడ’ అనునవి
(1) త్రికములు
(2) ద్రుతప్రకృతికములు
(3) కళలు
(4) ఆమ్రేడితాలు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) కళలు
దశ 1: బాలవ్యాకరణం ప్రకారం తెలుగు పదాలు చివరి అక్షరాన్ని బట్టి ద్రుతప్రకృతికాలు, కళలు అని రెండు రకాలు.
దశ 2: ద్రుతం (“న్”) చివర ఉండే పదాలు ద్రుతప్రకృతికాలు (ఉదా: పూచెను, చేసెను). ద్రుతప్రకృతికాలు కాని పదాలన్నీ కళలు. రాముడు, హయము, గోడ చివర ద్రుతం లేదు, కాబట్టి ఇవి కళలు.
దశ 3: త్రికాలు అంటే ఆ, ఈ, ఏ అనే మూడు సర్వనామ అక్షరాలు. ఆమ్రేడితం అంటే ఒక పదం రెండోసారి వచ్చినప్పుడు ఆ రెండో పదం (ఔర + ఔర). ఈ మూడు పదాలకు ఇవి వర్తించవు.
గుర్తుంచుకోండి: “న్” చివర ఉంటే ద్రుతప్రకృతికం, లేకపోతే కళ.
ప్రశ్న 45
కింది వానిలో ‘గేయం’ ప్రక్రియకు చెందిన పాఠాలు
(1) ఇటిజ్ పండుగ, కొండ వాగు
(2) మంచి బహుమతి, ఆంధ్రవైభవం
(3) ముగ్గుల్లో సంక్రాంతి, సత్యమహిమ
(4) గాంధీ మహాత్ముడు, మా ఊరి ఏరు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) గాంధీ మహాత్ముడు, మా ఊరి ఏరు
దశ 1: AP ప్రాథమిక తెలుగు పాఠ్యపుస్తకాల్లో ప్రతి పాఠానికి ఒక ప్రక్రియ ఉంటుంది: గేయం, పద్యం, కథ, వ్యాసం, లేఖ, సంభాషణ. ప్రశ్న జతలో రెండు పాఠాలూ గేయాలు అయిన ఆప్షన్ను అడుగుతోంది.
దశ 2: ‘గాంధీ మహాత్ముడు’, ‘మా ఊరి ఏరు’ రెండూ పిల్లలు రాగంతో పాడుకునే గేయ పాఠాలు. కాబట్టి (4).
దశ 3: అధికారిక కీ ప్రకారం రెండు పాఠాలూ గేయాలుగా ఉన్న జత ఇదొక్కటే. మిగతా జతల్లో గేయం కాని పాఠం కలిసి ఉంది.
గుర్తుంచుకోండి: పాఠ్యపుస్తకం చదివేటప్పుడు ప్రతి పాఠం పక్కన దాని ప్రక్రియ రాసుకోండి. ఈ తరహా ప్రశ్నలు ప్రతి షిఫ్ట్లో వస్తున్నాయి.
ప్రశ్న 46
‘సద్య’ పదానికి అర్థం.
(1) చల్ది
(2) చల్లని
(3) వెంటనే
(4) వెలుగు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) వెంటనే
దశ 1: ‘సద్య’ సంస్కృత ‘సద్యః’ నుంచి వచ్చిన పదం. దీనికి అర్థం అప్పటికప్పుడు, వెంటనే.
దశ 2: “సద్యఃఫలం” (వెంటనే వచ్చే ఫలితం), “సద్యోజాతం” (అప్పుడే పుట్టినది) లాంటి మాటల్లో ఇదే అర్థం కనిపిస్తుంది.
దశ 3: చల్ది, చల్లని అనే ఆప్షన్లు ‘చద్ది’ అనే మాటతో పోలిక వల్ల తికమక పెట్టడానికి ఇచ్చారు. వెలుగుకు దీనితో సంబంధం లేదు.
ప్రశ్న 47
“ప్రకృతి” అనే పదం
(1) ‘త’ గణం
(2) ‘న’ గణం
(3) ‘జ’ గణం
(4) ‘ర’ గణం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) ‘న’ గణం
దశ 1: ప్రకృతి = ప్ర + కృ + తి. ముందు ప్రతి అక్షరం గురువా, లఘువా చూడాలి.
దశ 2: “ప్ర” హ్రస్వం, దాని తర్వాత వచ్చే “కృ” సంయుక్తాక్షరం కాదు, కాబట్టి లఘువు. (“ప్ర”లోని సంయుక్తం దానికంటే ముందు అక్షరాన్ని గురువు చేస్తుంది, ఇక్కడ ముందు అక్షరమే లేదు.) “కృ”లో ఋ హ్రస్వ అచ్చు, లఘువు. “తి” కూడా లఘువు. కాబట్టి III.
దశ 3: మూడూ లఘువులు ఉండే గణం న గణం. త గణం UUI, జ గణం IUI, ర గణం UIU, కాబట్టి అవి సరిపోవు.
గుర్తుంచుకోండి: “య మా తా రా జ భా న స ల గం” సూత్రంలో న-స-ల: “నసల” = III.
ప్రశ్న 48
తత్పురుష సమాసానికి సంబంధించి సరికానిది
(1) వంటకట్టెలు - చతుర్థీ తత్పురుష సమాసం
(2) అసాధ్యము - నఞ్ తత్పురుష సమాసం
(3) నెలతాల్పు - ద్వితీయా తత్పురుష సమాసం
(4) రాజపూజితుడు - పంచమీ తత్పురుష సమాసం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) రాజపూజితుడు - పంచమీ తత్పురుష సమాసం
దశ 1: ప్రశ్న “సరికానిది” అడుగుతోంది. ప్రతి పదానికి విగ్రహవాక్యం రాస్తే విభక్తి తెలుస్తుంది.
దశ 2: వంటకట్టెలు = వంట కొఱకు కట్టెలు (కొఱకు, కై: చతుర్థీ) సరైనది. అసాధ్యము = సాధ్యము కానిది (నఞ్) సరైనది. నెలతాల్పు = నెలను తాల్చినవాడు, అంటే శివుడు (ను, ని, కూర్చి: ద్వితీయా) సరైనది.
దశ 3: రాజపూజితుడు = రాజుచేత పూజితుడు (రాజు పూజించినవాడు). “చేత” తృతీయా విభక్తి ప్రత్యయం, కాబట్టి ఇది తృతీయా తత్పురుష. పంచమీ (వలన, కంటె, పట్టి) అనడం తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: విగ్రహవాక్యంలో “చేత / తోడ” కనిపిస్తే తృతీయా, “వలన / కంటె” కనిపిస్తే పంచమీ.
ప్రశ్న 49
“సునీత వెళ్ళింది.” ఈ వాక్యం
(1) క్రియాసహిత అకర్మక వాక్యం
(2) క్రియాసహిత సకర్మక వాక్యం
(3) క్రియారహిత సకర్మక వాక్యం
(4) క్రియారహిత అకర్మక వాక్యం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) క్రియాసహిత అకర్మక వాక్యం
దశ 1: రెండు ప్రశ్నలు అడగాలి: వాక్యంలో క్రియ ఉందా? కర్మ ఉందా?
దశ 2: “వెళ్ళింది” క్రియ, కాబట్టి ఇది క్రియాసహిత వాక్యం. “రాముడు మంచివాడు” లాంటి వాక్యాల్లో క్రియ ఉండదు, అవి క్రియారహితాలు.
దశ 3: “ఏమి వెళ్ళింది?” అని అడిగితే జవాబు లేదు, అంటే కర్మ లేదు. కర్మ అవసరం లేని క్రియ ఉన్న వాక్యం అకర్మకం. “సునీత పాఠం చదివింది” అయితే సకర్మకం అయ్యేది.
గుర్తుంచుకోండి: క్రియకు “ఏమి/ఎవరిని?” అని అడగండి. జవాబు వస్తే సకర్మకం, రాకపోతే అకర్మకం.
ప్రశ్న 50
‘తొలి పండుగ’ పాఠంలో “ఈ రోజు ఉగాది కదా! పంతులుగారు పంచాంగం చెబుతారు” అన్నది.
(1) ఆనంద్
(2) శామ్యూల్
(3) కరీముల్లా
(4) తాతయ్య
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) కరీముల్లా
దశ 1: ఇది పాఠ్యపుస్తకంలోని ‘తొలి పండుగ’ (ఉగాది) పాఠంలో ఏ పాత్ర ఈ మాట అన్నదో అడిగే ప్రశ్న.
దశ 2: అధికారిక కీ ప్రకారం ఈ మాట కరీముల్లా అన్నాడు. ఆనంద్, శామ్యూల్, కరీముల్లా అనే పిల్లలు కలిసి ఉగాది జరుపుకోవడం ఈ పాఠంలో కనిపిస్తుంది.
దశ 3: పంచాంగం అనగానే చాలామంది తాతయ్య లేదా ఆనంద్ను ఎంచుకుంటారు. పాఠం చదవకుండా ఊహిస్తే ఇక్కడే మార్కు పోతుంది.
గుర్తుంచుకోండి: పాఠాల్లో ఏ మాట ఏ పాత్ర అన్నదో అడిగే ప్రశ్నలు వస్తున్నాయి. సంభాషణ పాఠాలను పాత్రలవారీగా చదవండి.
ప్రశ్న 51
ధర్మాన్ని రక్షించడం కోసం ప్రాణాలను లెక్కచేయని మహనీయుల గురించి తెలియజేయడం ఈ పాఠం ఉద్దేశం.
(1) మాతృభూమి
(2) మేలుకొలుపు
(3) బాలచంద్రుని ప్రతిజ్ఞ
(4) మమకారం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) బాలచంద్రుని ప్రతిజ్ఞ
దశ 1: ప్రశ్న ధర్మం కోసం ప్రాణత్యాగానికి సిద్ధపడిన వీరుల కథ ఉన్న పాఠం గురించి అడుగుతోంది.
దశ 2: బాలచంద్రుడు పల్నాటి యుద్ధంలో బ్రహ్మనాయుడి కుమారుడు. చిన్న వయసులోనే ధర్మం కోసం యుద్ధానికి వెళ్తానని ప్రతిజ్ఞ చేసి కారెంపూడి రణరంగంలో ప్రాణాలు అర్పించాడు. ఆ వీరగాథే ‘బాలచంద్రుని ప్రతిజ్ఞ’ పాఠం.
దశ 3: మిగతా పాఠాల పేర్లు దేశం, ప్రేమ లాంటి వేరే భావాలను సూచిస్తాయి. ధర్మం కోసం ప్రాణత్యాగం అనే ఇతివృత్తం బాలచంద్రుని కథకే సరిపోతుంది.
ప్రశ్న 52
‘గంగౌఘం’ పదానికి సరైన పదవిభజన
(1) గంగ + ఔఘం
(2) గంగా + ఓఘం
(3) గంగౌ + అఘం
(4) గంగా + ఏఘం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) గంగా + ఓఘం
దశ 1: “ఓఘం” అంటే ప్రవాహం. గంగౌఘం అంటే గంగా ప్రవాహం.
దశ 2: వృద్ధి సంధి సూత్రం: అ/ఆ కు ఏ/ఐ పరమైతే ఐ, ఓ/ఔ పరమైతే ఔ వస్తుంది. గంగా (ఆ) + ఓఘం (ఓ) → ఔ → గంగౌఘం.
దశ 3: (1)లో “ఔఘం” అనే పదం లేదు. (3) “అఘం” అంటే పాపం, అర్థం మారిపోతుంది. (4) ఆ + ఏ కలిస్తే “ఐ” వస్తుంది, “ఔ” రాదు.
గుర్తుంచుకోండి: వృద్ధి సంధి: అ + ఏ = ఐ, అ + ఓ = ఔ (ఉదా: ఏకైక, వనౌషధి).
ప్రశ్న 53
కింది వాటిలో ‘సృజనాత్మకత’ విద్యాప్రమాణానికి చెందినది.
(1) గేయసారాంశాన్ని సొంతమాటల్లో రాయడం
(2) పేరా చదివి ఇచ్చిన ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయడం
(3) పద్యానికి ప్రతిపదార్థం రాయడం
(4) కథను చదివి సంభాషణ రూపంలో రాయడం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) కథను చదివి సంభాషణ రూపంలో రాయడం
దశ 1: తెలుగు విద్యాప్రమాణాలు (Academic Standards): వినడం-మాట్లాడడం, చదవడం-అవగాహన, స్వీయరచన, సృజనాత్మకత, ప్రశంస, భాషాంశాలు. ఒక్కో కృత్యం ఏ ప్రమాణం కిందకు వస్తుందో గుర్తించాలి.
దశ 2: సృజనాత్మకత అంటే చదివిన విషయాన్ని కొత్త రూపంలోకి మార్చడం: కథను సంభాషణగా, గేయాన్ని కథగా, కరపత్రం, నినాదాలు రాయడం. కథను సంభాషణ రూపంలో రాయడం సరిగ్గా ఇదే, కాబట్టి (4).
దశ 3: సారాంశం సొంతమాటల్లో రాయడం స్వీయరచన. పేరా చదివి ప్రశ్నలకు జవాబులు రాయడం చదవడం-అవగాహన. ప్రతిపదార్థం రాయడం కూడా అవగాహన కిందకే వస్తుంది. వీటిలో కొత్త రూపం సృష్టించడం లేదు.
గుర్తుంచుకోండి: ప్రక్రియ మారితే (కథ → సంభాషణ, గేయం → కథ) అది సృజనాత్మకత.
ప్రశ్న 54
‘నింద, వార్త’ అనే పదాలు నానార్థాలుగా గల పదం
(1) మూదల
(2) నిఘర్షం
(3) మాట
(4) వ్యాక్షేపం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) మాట
దశ 1: నానార్థాలు అంటే ఒకే పదానికి ఉండే వేర్వేరు అర్థాలు. నింద, వార్త రెండూ ఒకే పదానికి అర్థాలుగా ఉండాలి.
దశ 2: “మాట” అనే పదానికి వాక్కు, నింద (“మాట పడ్డాడు”), వార్త (“ఊళ్లో ఒక మాట వినిపిస్తోంది”), ప్రతిజ్ఞ (“మాట ఇచ్చాడు”) అనే అర్థాలు ఉన్నాయి. కాబట్టి (3).
దశ 3: మిగతా మూడు పదాలకు “వార్త” అనే అర్థం లేదు, కాబట్టి నింద, వార్త రెండూ నానార్థాలుగా ఉండే పదం “మాట” ఒక్కటే.
గుర్తుంచుకోండి: రోజువారీ సామెతల్లో పదం ఎలా వాడతారో ఆలోచిస్తే నానార్థాలు త్వరగా తడతాయి.
ప్రశ్న 55
పాఠాలు - ఇతివృత్తాలకు సంబంధించి సరియైనది.
(1) ఎద - ఆశావహ దృక్పథం
(2) పయనం - కష్టజీవుల శ్రమ
(3) చిరమాలిన్యం - సమానత్వం
(4) కొండవాగు - జీవనవైవిధ్యం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) ఎద - ఆశావహ దృక్పథం
దశ 1: ప్రశ్న పాఠం పేరు, దాని ఇతివృత్తం సరిగ్గా జతకుదిరిన ఆప్షన్ను అడుగుతోంది.
దశ 2: అధికారిక కీ ప్రకారం ‘ఎద’ పాఠం ఇతివృత్తం ఆశావహ దృక్పథం (Positive outlook). కష్టాలు వచ్చినా ఆశ కోల్పోకూడదనే భావన ఈ పాఠం చెబుతుంది.
దశ 3: మిగతా మూడు ఆప్షన్లలో పాఠం పేరుకు వేరే పాఠం ఇతివృత్తాన్ని జత చేశారు. పేర్లు దగ్గరగా అనిపించినా జతలు తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: ప్రతి పాఠ్యపుస్తకం ప్రారంభంలో పాఠాల జాబితాలో ప్రక్రియ, ఇతివృత్తం రెండూ ఉంటాయి. ఆ పట్టికను ఒక పేజీలో రాసుకుని రివైజ్ చేయండి.
ప్రశ్న 56
‘మేకపోతుగాంభీర్యం’ అనేది
(1) సామెత
(2) పొడుపుకథ
(3) జాతీయం
(4) శబ్దపల్లవం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) జాతీయం
దశ 1: “మేకపోతు గాంభీర్యం” అంటే లోపల భయం ఉన్నా బయటకు ధైర్యం నటించడం. రెండు మాటలు కలిసి సొంత అర్థం కాకుండా ఒక ప్రత్యేక భావాన్ని ఇస్తున్నాయి.
దశ 2: ఇలా పదాల సొంత అర్థం కాకుండా సంప్రదాయంగా ఒక ప్రత్యేక అర్థంలో వాడే చిన్న పదబంధం జాతీయం (ఉదా: చెవిలో పువ్వు, కాకి బంగారం).
దశ 3: సామెత పూర్తి వాక్యంగా ఉండి ఒక అనుభవాన్ని చెబుతుంది (ఉదా: అందని ద్రాక్ష పుల్లన). పొడుపుకథ జవాబు అడిగే చిక్కుప్రశ్న. శబ్దపల్లవం అంటే నామవాచకానికి క్రియ చేరిన పదం (ఉదా: కొనియాడు). ఈ పదబంధం వీటిలో దేనికీ సరిపోదు.
గుర్తుంచుకోండి: వాక్యం అయితే సామెత, పదబంధం అయితే జాతీయం.
ప్రశ్న 57
“జీవితం కోసం భాష” అని అన్న కమిటీ.
(1) కొఠారి కమిటీ
(2) బులక్ కమిటీ
(3) ఈశ్వరీభాయ్ పటేల్ కమిటీ
(4) సైమన్ పాటర్ కమిటీ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) బులక్ కమిటీ
దశ 1: “జీవితం కోసం భాష” అనేది “A Language for Life” అనే రిపోర్టు పేరుకు తెలుగు రూపం.
దశ 2: సర్ అలన్ బులక్ (Alan Bullock) అధ్యక్షతన ఇంగ్లండ్లో ఏర్పడిన కమిటీ 1975లో “A Language for Life” రిపోర్టు ఇచ్చింది. పాఠశాలలో భాషా బోధన ఎలా ఉండాలో ఇది చర్చించింది. ప్రతి పాఠశాలకు అన్ని సబ్జెక్టులకూ వర్తించే భాషా విధానం (Language across the curriculum) ఉండాలని సూచించింది.
దశ 3: కొఠారి కమిషన్ (1964-66) భారత విద్యా వ్యవస్థ మొత్తం మీద, ఈశ్వరీభాయ్ పటేల్ కమిటీ (1977) పాఠ్యప్రణాళిక సమీక్షపై వచ్చాయి. ఈ నినాదం వాటిది కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: బులక్ = 1975 = A Language for Life = Language across the curriculum.
ప్రశ్న 58
విద్యార్థి యొక్క అంతిమ ప్రవర్తన
(1) అభ్యాసం + మూల్యాంకనం
(2) ప్రవర్తన + మార్పు + మూల్యాంకనం
(3) తొలిప్రవర్తన + ప్రవర్తనలో మార్పు
(4) అభ్యాసాలు + ప్రవర్తనలు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) తొలిప్రవర్తన + ప్రవర్తనలో మార్పు
దశ 1: అభ్యసనం అంటే ప్రవర్తనలో మార్పు. బోధన మొదలయ్యే ముందు విద్యార్థికి ఉన్న జ్ఞానం, నైపుణ్యాలు తొలిప్రవర్తన (Entry behaviour).
దశ 2: బోధన వల్ల ఆ తొలిప్రవర్తనకు కొత్త మార్పు చేరుతుంది. రెండూ కలిస్తే బోధన తర్వాత కనిపించేది అంతిమ ప్రవర్తన (Terminal behaviour). అంటే అంతిమ ప్రవర్తన = తొలిప్రవర్తన + ప్రవర్తనలో మార్పు.
దశ 3: మూల్యాంకనం ప్రవర్తనను కొలిచే సాధనం, ప్రవర్తనలో భాగం కాదు. అందుకే (1), (2) తప్పు. (4) అస్పష్టంగా ఉంది, తొలిప్రవర్తన అనే ఆధారాన్ని చెప్పలేదు.
ప్రశ్న 59
ఈశ్వరీబాయ్ పటేల్ కమిటీ మన దేశంలో మొదటగా ప్రస్తావించిన పద్ధతి.
(1) పద పద్ధతి
(2) పూర్ణ పద్ధతి
(3) అభ్యసన పద్ధతి
(4) కృత్యాధార పద్ధతి
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) కృత్యాధార పద్ధతి
దశ 1: ఈశ్వరీభాయ్ పటేల్ కమిటీ 1977లో పది సంవత్సరాల పాఠశాల పాఠ్యప్రణాళికను సమీక్షించింది.
దశ 2: ఈ కమిటీ పాఠశాల విద్యలో “సామాజికంగా ఉపయోగపడే ఉత్పాదక పని” (SUPW) ఉండాలని సూచించింది. పిల్లలు చేస్తూ నేర్చుకునే ఈ ఆలోచననే తెలుగు బోధనా పద్ధతుల పుస్తకాలు కృత్యాధార పద్ధతి (Activity based method)కి మొదటి ప్రస్తావనగా చెబుతాయి.
దశ 3: పద పద్ధతి, పూర్ణ పద్ధతి చదవడం నేర్పే పద్ధతులు, వాటికి ఈ కమిటీతో సంబంధం లేదు. “అభ్యసన పద్ధతి” అనేది ప్రత్యేక పద్ధతి పేరు కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: ఈశ్వరీభాయ్ పటేల్ (1977) = SUPW = కృత్యాధార అభ్యసనం.
ప్రశ్న 60
భాషోత్పత్తి వాదాలను - సంబంధించిన వారితో జతపరచండి.
| వాదం | వ్యక్తి | ||
|---|---|---|---|
| అ. | డింగ్ డాంగ్ | య. | ఛామ్స్కీ |
| ఆ. | స్వతస్సిద్ధ | ర. | యాస్కుడు |
| ఇ. | సంపాదన | ల. | మాక్స్ముల్లర్ |
| ఈ. | ధాతు | వ. | బి.ఎఫ్. స్కిన్నర్ |
(1) అ-వ, ఆ-య, ఇ-ల, ఈ-ర
(2) అ-ల, ఆ-వ, ఇ-ర, ఈ-య
(3) అ-ల, ఆ-య, ఇ-వ, ఈ-ర
(4) అ-ల, ఆ-య, ఇ-ర, ఈ-వ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) అ-ల, ఆ-య, ఇ-వ, ఈ-ర
దశ 1: డింగ్ డాంగ్ వాదం ప్రకారం ప్రతి వస్తువుకూ ఒక సహజ ధ్వని ఉంటుంది, ఆ ధ్వనుల నుంచి మాటలు పుట్టాయి. దీన్ని మాక్స్ముల్లర్ ప్రస్తావించాడు, కాబట్టి అ-ల.
దశ 2: భాష నేర్చుకునే సామర్థ్యం పుట్టుకతోనే మెదడులో ఉంటుందని (Language Acquisition Device) నోమ్ ఛామ్స్కీ చెప్పాడు. ఇది స్వతస్సిద్ధ వాదం, కాబట్టి ఆ-య.
దశ 3: భాషను అనుకరణ, పునర్బలనం ద్వారా సంపాదిస్తామని ప్రవర్తనావాది బి.ఎఫ్. స్కిన్నర్ చెప్పాడు, కాబట్టి ఇ-వ. పదాలన్నీ ధాతువుల నుంచి పుట్టాయని నిరుక్తకారుడు యాస్కుడు చెప్పాడు, కాబట్టి ఈ-ర.
దశ 4: అ-ల, ఆ-య, ఇ-వ, ఈ-ర ఉన్నది ఆప్షన్ (3). (4)లో ఇ, ఈ జతలు తారుమారయ్యాయి.
గుర్తుంచుకోండి: స్కిన్నర్ = నేర్చుకోవడం (సంపాదన); ఛామ్స్కీ = పుట్టుకతో (స్వతస్సిద్ధ).
ప్రశ్న 61
అనునాసిక ఉచ్చారణ దోషాన్ని గుర్తించండి.
(1) పరిణతి - పరినతి
(2) వినాయక - ఇనాయక
(3) భారతం - బారతం
(4) అశోకుడు - అసోకుడు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) పరిణతి - పరినతి
దశ 1: అనునాసికాలు (ఙ, ఞ, ణ, న, మ) ముక్కు సహాయంతో పలికే అక్షరాలు. ఒక అనునాసికానికి బదులు మరొకటి పలికితే అనునాసిక దోషం.
దశ 2: పరిణతిలో “ణ” (మూర్ధన్యం)కు బదులు “న” (దంత్యం) పలకడం అనునాసిక దోషం. కాబట్టి (1).
దశ 3: వినాయక → ఇనాయకలో “వ” అనే అక్షరమే జారిపోయింది (లోప దోషం). భారతం → బారతంలో మహాప్రాణం “భ” బదులు అల్పప్రాణం “బ” పలికారు. అశోకుడు → అసోకుడులో ఊష్మం “శ” బదులు “స” పలికారు.
గుర్తుంచుకోండి: ణ / న తారుమారు = అనునాసిక దోషం; భ / బ = మహాప్రాణ దోషం; శ / స = ఊష్మ దోషం.
ప్రశ్న 62
విషయప్రణాళిక తయారీలో దృష్టిలో ఉంచుకోవల్సిన అంశాలు
అ. విద్యాప్రణాళిక మూలభావనలు
ఆ. విద్యాగమ్యాలు, ఉద్దేశ్యాలు, లక్ష్యాలు
ఇ. విద్యాసంస్థ రోజువారీ పాలన
ఈ. అందుబాటులో ఉన్న వనరులు
(1) అ, ఇ, ఈ
(2) ఆ, ఇ, ఈ
(3) అ, ఆ, ఇ
(4) అ, ఆ, ఈ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) అ, ఆ, ఈ
దశ 1: విషయప్రణాళిక (Syllabus) అంటే ఒక తరగతిలో ఒక సబ్జెక్టులో ఏ పాఠాలు, ఏ క్రమంలో, ఎంత లోతుగా నేర్పాలో చెప్పే పట్టిక.
దశ 2: ఇది విద్యాప్రణాళిక (Curriculum) మూలభావనలకు అనుగుణంగా ఉండాలి (అ). విద్యాగమ్యాలు, ఉద్దేశాలు, లక్ష్యాలు చేరేలా ఉండాలి (ఆ). పాఠశాలలో ఉన్న వనరులతో అమలు చేయగలిగేలా ఉండాలి (ఈ).
దశ 3: పాఠశాల రోజువారీ పాలన (హాజరు, సిబ్బంది, నిర్వహణ) ప్రధానోపాధ్యాయుడి పని. విషయప్రణాళిక తయారీకి దానితో సంబంధం లేదు. కాబట్టి ఇ లేని ఆప్షన్ (4).
ప్రశ్న 63
బోధనోపకరణాల తయారీ నిమిత్తం దేశవ్యాప్తంగా ఉపాధ్యాయులకు శిక్షణనిచ్చే సంస్థ
(1) బోధనోపకరణ సామర్థ్యాధారిత కేంద్రం (BCRT)
(2) ప్రాంతీయ బోధనోపకరణ కేంద్రం (RIET)
(3) సాంస్కృతిక వనరుల శిక్షణ కేంద్రం (CCRT)
(4) విద్యా శిక్షణ బోధనోపకరణ శిక్షణ కేంద్రం (ESRT)
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) సాంస్కృతిక వనరుల శిక్షణ కేంద్రం (CCRT)
దశ 1: CCRT అంటే Centre for Cultural Resources and Training. ఇది కేంద్ర సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖ కింద న్యూఢిల్లీలో పనిచేస్తుంది.
దశ 2: దేశంలోని అన్ని రాష్ట్రాల ఉపాధ్యాయులకు కళలు, సంస్కృతిని బోధనలో కలపడానికి CCRT శిక్షణ ఇస్తుంది. స్థానికంగా దొరికే వస్తువులతో బోధనోపకరణాలు తయారు చేయడం ఈ శిక్షణలో ముఖ్య భాగం.
దశ 3: BCRT, RIET, ESRT అనే పేర్లతో దేశవ్యాప్తంగా ఈ పని చేసే జాతీయ సంస్థలు లేవు. ఇవి తికమక పెట్టడానికి ఇచ్చిన ఆప్షన్లు.
గుర్తుంచుకోండి: ఉపాధ్యాయులకు సాంస్కృతిక శిక్షణ, బోధనోపకరణాల తయారీ అంటే CCRT.
ప్రశ్న 64
నిర్ణీత సమయంలో, ఆయా సామర్థ్యాలలో పిల్లలు ఎంత అభివృద్ధి చెందారో, ఎంతవరకు నేర్చుకున్నారో తెలిపేది.
(1) అభ్యసనం యొక్క మదింపు
(2) అభ్యసనం యొక్క ప్రజ్ఞ
(3) అభ్యసన ప్రజ్ఞ
(4) అభ్యసన సమగ్రత
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) అభ్యసనం యొక్క మదింపు
దశ 1: ప్రశ్నలో కీలక పదాలు “నిర్ణీత సమయంలో”, “ఎంతవరకు నేర్చుకున్నారు”. అంటే ఒక కాలం పూర్తయ్యాక నేర్చుకున్నదాన్ని కొలవడం.
దశ 2: దీనినే అభ్యసనం మదింపు (Assessment of Learning) అంటారు. యూనిట్ లేదా టర్మ్ చివర చేసే సంగ్రహణాత్మక మూల్యాంకనం (Summative Assessment) దీనికి ఉదాహరణ. అభ్యసనం కోసం మదింపు (Assessment for Learning) మాత్రం బోధన జరుగుతుండగా చేసేది.
దశ 3: ప్రజ్ఞ అంటే తెలివితేటలు (Intelligence). సమగ్రత అంటే సంపూర్ణత. ఇవి నేర్చుకున్నదాన్ని కొలిచే ప్రక్రియను సూచించవు.
గుర్తుంచుకోండి: “of learning” = చివర కొలవడం; “for learning” = మధ్యలో సరిదిద్దడం; “as learning” = విద్యార్థి స్వీయ మదింపు.
FAQ
ఈ తెలుగు సెక్షన్లో ఎన్ని ప్రశ్నలు, ఎన్ని మార్కులు వచ్చాయి?
AP DSC SGT 2025 (13 జూన్, షిఫ్ట్ 2) పేపర్లో తెలుగు సెక్షన్లో 41 నుంచి 64 వరకు 24 ప్రశ్నలు వచ్చాయి. మొత్తం 12 మార్కులు, ఒక్కో ప్రశ్నకు అర మార్కు.
ఈ సెక్షన్లో ఏ టాపిక్స్ వచ్చాయి?
41 నుంచి 56 వరకు తెలుగు కంటెంట్: బోయి భీమన్న, పద్య క్రమం, అలంకారం, సంధి, సమాసం, గణం, వాక్య భేదాలు, నానార్థాలు, జాతీయం, పాఠ్యపుస్తక పాఠాలు. 57 నుంచి 64 వరకు తెలుగు బోధనా పద్ధతులు: బులక్ కమిటీ, భాషోత్పత్తి వాదాలు, ఉచ్చారణ దోషాలు, విషయప్రణాళిక, CCRT, అభ్యసన మదింపు.
తెలుగు సెక్షన్కు ఎలా ప్రిపేర్ అవ్వాలి?
1 నుంచి 8 తరగతుల AP తెలుగు పాఠ్యపుస్తకాల్లో ప్రతి పాఠం పేరు, ప్రక్రియ, ఇతివృత్తం, పాత్రలు గుర్తుంచుకోండి. వ్యాకరణంలో సంధి, సమాసం, అలంకారాలు, గణాలు రోజూ ప్రాక్టీస్ చేయండి. బోధనా పద్ధతుల్లో కమిటీలు, భాషోత్పత్తి వాదాలు ప్రతి పేపర్లో వస్తాయి.
