AP DSC 2025 SGT ప్రశ్నపత్రం (17 జూన్, షిఫ్ట్ 1): విద్యా మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రం ప్రశ్నలు, సమాధానాలు
Nookesh Karri ·· 12 min read
AP DSC SGT 2025 Educational Psychology ప్రశ్నలు ఇక్కడ ఉన్నాయి. AP మెగా DSC 2025లో సెకండరీ గ్రేడ్ టీచర్ (SGT) పోస్టుకు 17 జూన్ 2025, షిఫ్ట్ 1లో జరిగిన పరీక్షలో మూడో సెక్షన్ విద్యా మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రం (Educational Psychology). ఇందులో 25 నుంచి 40 వరకు 16 ప్రశ్నలు వచ్చాయి, మొత్తం 8 మార్కులు. ప్రతి ప్రశ్నను పేపర్లో ఉన్నట్టే తెలుగు, ఇంగ్లీష్‌లో ఇచ్చాం. సమాధానాలు పాఠశాల విద్యాశాఖ విడుదల చేసిన అధికారిక ఫైనల్ కీ నుంచి తీసుకున్నాం. ప్రతి ప్రశ్న కింద ఏ మనోవైజ్ఞానికుడి భావన, తరగతి గదిలో దాని ఉదాహరణ ఏంటో దశలవారీగా చెప్పాం. స్మృతి మీద రెండు, భాషా వికాసం మీద రెండు ప్రశ్నలు వచ్చాయి; IQ లెక్క కూడా ఒకటి ఉంది.
ఈ సెక్షన్లో వచ్చిన టాపిక్స్
| టాపిక్ | ప్రశ్నలు |
|---|---|
| వికాసం (భాష, ఆట, ఎరిక్సన్, వైగాట్‌స్కీ, హార్మోన్లు) | 25, 26, 34, 36, 37, 38 |
| అనువంశికత, పరిసరాలు | 27 |
| అభ్యసనం (నిబంధనం, పియాజే) | 28, 29 |
| స్మృతి | 30, 35 |
| ప్రజ్ఞ, ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలు | 31, 32, 40 |
| సాంఖ్యక శాస్త్రం | 33 |
| సంఘర్షణలు | 39 |
ప్రశ్నలు, వివరణలు
ప్రశ్న 25Question 25
భాషా వికాసంలోని దశల వరుస క్రమాన్ని గుర్తించండి.Identify the sequential order of language development.
a. ప్రాగ్భాషా దశPre-lingual stage
b. శబ్దానుకరణ దశSound imitation stage
c. ముద్దు మాటల దశBabbling stage
d. భాషావగాహన దశLanguage comprehension stage
(1) a, b, c, d
(2) a, c, b, d
(3) b, a, c, d
(4) c, a, b, d
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) a, c, b, d
పుట్టినప్పటి నుంచి పిల్లవాడు మాటలు అర్థం చేసుకునే వరకు భాష ఏ క్రమంలో పెరుగుతుందో అడుగుతున్నారు.
మొదట ఏడుపు, అరుపుల ప్రాగ్భాషా దశ. తర్వాత “బ బ”, “మ మ” లాంటి ముద్దు మాటల (Babbling) దశ. ఆ తర్వాత చుట్టూ వినే శబ్దాలను అనుకరించే దశ. చివరగా పదాల అర్థం తెలుసుకునే భాషావగాహన దశ.
ఈ క్రమం a, c, b, d. ఇక్కడ చాలామంది అనుకరణను ముద్దు మాటలకంటే ముందు పెడతారు, కానీ బాబ్లింగ్ ఎవరినీ చూసి నేర్చుకోనిది, సహజంగా వస్తుంది.
ప్రశ్న 26Question 26
కింది వాటిలో సరికాని ప్రవచనము/ ప్రవచనములుIdentify incorrect statement(s) among the following
a. ఏకాంత క్రీడ (Solitary play) - ఇతర పిల్లలు తమ వస్తువులను తాకడానికి ఇష్టపడతారు.Child likes others touching his objects
b. సమాంతర క్రీడ (Parallel play) - పిల్లల యొక్క మొదటి సాంఘిక కృత్యంFirst social activity of a child
c. సహకార క్రీడ (Co-operative play) - ఇది సాంఘిక క్రీడ కాదుIt is not a social play
(1) c
(2) b, c
(3) a, c
(4) a
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) a, c
పిల్లల ఆట దశల గురించి ఇచ్చిన మూడు వాక్యాల్లో తప్పు వాటిని గుర్తించాలి.
ఏకాంత క్రీడలో పిల్లవాడు ఒంటరిగా ఆడుకుంటాడు, తన బొమ్మలను ఇతరులు ముట్టుకుంటే ఇష్టపడడు. కాబట్టి a తప్పు. సమాంతర క్రీడలో పిల్లలు పక్కపక్కనే కూర్చుని విడివిడిగా ఆడతారు; ఇతర పిల్లల సమక్షంలో ఉండటం మొదలయ్యే ఈ దశనే మొదటి సాంఘిక కృత్యంగా చెబుతారు. b సరైనది.
సహకార క్రీడలో అందరూ ఒక లక్ష్యం కోసం కలిసి ఆడతారు, ఇది పూర్తిగా సాంఘిక క్రీడ. కాబట్టి c తప్పు. సరికానివి a, c.
ప్రశ్న 27Question 27
కింది వానిలో సరైన జతను గుర్తించండి.Identify the correct pair among the following
(1) ప్రత్యక్ష నమూనా - బండూరాModel of Perception - Bandura
(2) ఎడ్యుకేషన్ డిటర్మినిజం - జె.బి. వాట్సన్Education Determinism – J.B. Watson
(3) పరిసర వాదులు - డగ్లస్ మరియు హాలెండ్Environmentalists – Douglas and Holland
(4) హెరిడిటరి జీనియస్ - ఫ్రాన్సిస్ గాల్టన్Hereditary Genius – Francis Galton
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) హెరిడిటరి జీనియస్ - ఫ్రాన్సిస్ గాల్టన్Hereditary Genius – Francis Galton
అనువంశికత, పరిసరాల చర్చలో ఏ వ్యక్తికి ఏ ఆలోచన/గ్రంథం చెందుతుందో గుర్తించాలి.
ఫ్రాన్సిస్ గాల్టన్ 1869లో “హెరిడిటరీ జీనియస్ (Hereditary Genius)” అనే పుస్తకం రాశాడు. ప్రతిభ వంశపారంపర్యంగా వస్తుందని ప్రముఖ కుటుంబాల అధ్యయనంతో వాదించాడు. ఇది సరైన జత.
వాట్సన్ పరిసరాలకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చిన ప్రవర్తనావాది, “డజను పిల్లలను ఇస్తే ఏ వృత్తివాళ్లుగానైనా తయారు చేస్తా” అన్నవాడు; “ఎడ్యుకేషన్ డిటర్మినిజం” అనే జత ప్రశ్నలో ఇచ్చిన రూపంలో అతనిది కాదు. బండూరా పేరు పరిశీలనా అభ్యసనంతో (Observational Learning) వస్తుంది, ప్రత్యక్ష నమూనాతో కాదు. డగ్లస్, హాలండ్ పేర్లు పరిసర వాదుల జాబితాలో ప్రామాణికంగా లేవు.
ప్రశ్న 28Question 28
వ్యాయామ ఉపాధ్యాయుని విజిల్ శబ్దం వినగానే పిల్లలందరూ ఆటస్థలానికి చేరుకోవడం ఈ అభ్యసనాన్ని సూచిస్తుంది.Gathering of all students at playground by listening to the whistle sound of a Physical Education teacher, indicates this learning
(1) నిబంధన అభ్యసనంConditioned learning
(2) కార్యక్రమయుత అభ్యసనంProgrammed learning
(3) యత్నదోష అభ్యసనంTrial and Error learning
(4) సాంఘిక అభ్యసనంSocial learning
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) నిబంధన అభ్యసనంConditioned learning
ఒక శబ్దం (ఉద్దీపన) వినగానే పిల్లలు ఒకే రకంగా స్పందిస్తున్నారు. ఇది ఏ అభ్యసన రకమో గుర్తించాలి.
పావ్లోవ్ కుక్క గంట వినగానే లాలాజలం స్రవించినట్టే, విజిల్ అనే ఉద్దీపనకు “మైదానానికి రావడం” అనే ప్రతిస్పందన అలవాటుగా జతపడింది. ఇది శాస్త్రీయ నిబంధనం (Classical Conditioning).
కార్యక్రమయుత అభ్యసనం చిన్న చిన్న మెట్లుగా పాఠం నేర్చుకోవడం. యత్నదోషం (థార్న్‌డైక్) ప్రయత్నాలు, తప్పుల ద్వారా నేర్చుకోవడం. సాంఘిక అభ్యసనం ఇతరులను చూసి నేర్చుకోవడం. ఇక్కడ వీటిలో ఏదీ జరగడం లేదు.
ప్రశ్న 29Question 29
నల్లపిల్లి గూర్చి తెలిసిన బాలుడు నల్లకుక్క పిల్లను కూడా పిల్లి అనుకోవటంThe boy who knows about black cat, treats black puppy as a cat. This is
(1) సాంశీకరణంAssimilation
(2) అనుగుణ్యంAccommodation
(3) అనుకూలతAdaptation
(4) వ్యవస్థీకరణOrganization
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) సాంశీకరణంAssimilation
పియాజే సిద్ధాంతంలో కొత్త అనుభవాన్ని పిల్లవాడు ఎలా అర్థం చేసుకుంటాడో అడుగుతున్నారు.
బాలుడి మనసులో ఇప్పటికే “నల్లటి చిన్న జంతువు = పిల్లి” అనే స్కీమా ఉంది. కొత్తగా కనిపించిన కుక్కపిల్లను ఆ పాత స్కీమాలోనే ఇమిడ్చేశాడు. కొత్త అనుభవాన్ని పాత స్కీమాలో కలుపుకోవడమే సాంశీకరణం.
“ఇది పిల్లి కాదు, కుక్క” అని తెలుసుకుని కొత్త స్కీమా తయారు చేసుకుంటే అది అనుగుణ్యం (Accommodation) అయ్యేది. అనుకూలత ఈ రెండింటి కలయిక; వ్యవస్థీకరణ స్కీమాలను క్రమపద్ధతిలో అమర్చడం.
గుర్తుంచుకోండి: సాంశీకరణం = పాత పెట్టెలో కొత్త వస్తువు; అనుగుణ్యం = కొత్త వస్తువు కోసం కొత్త పెట్టె.
ప్రశ్న 30Question 30
కింది వాటిని జతపరచి సరైన సమాధానమును గుర్తించుముMatch the following and identify the correct answer
| స్మృతి | ఉదాహరణ | ||
|---|---|---|---|
| i. | బట్టీ స్మృతిRote memory | a. | కొత్త విద్యార్థిపేరు కొన్ని నిమిషాలు గుర్తుపెట్టుకోవడంRemember a new students name for a few minutes |
| ii. | సంసర్గ స్మృతిAssociative memory | b. | పరీక్ష సమయంలో సమాధానమును గుర్తుకు తెచ్చుకోవడంRecall the answers during the exam |
| iii. | స్వల్ప కాలిక స్మృతిShort term memory | c. | చిన్న వయస్సులో ఎక్కాలు నేర్చుకోవడంLearning tables in early age |
| iv. | క్రియాత్మక స్మృతిActive memory | d. | రుచికరమైన తాజా ఆహారం తల్లిని గుర్తుచేయుటTaste of freshly cooked food reminds ones mother |
(1) i-c, ii-a, iii-b, iv-d
(2) i-b, ii-c, iii-a, iv-d
(3) i-d, ii-b, iii-a, iv-c
(4) i-c, ii-d, iii-a, iv-b
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) i-c, ii-d, iii-a, iv-b
స్మృతి రకాలకు సరైన రోజువారీ ఉదాహరణలు జతపరచాలి.
ఎక్కాలను అర్థం కంటే పదే పదే వల్లించి నేర్చుకుంటాం, అది బట్టీ స్మృతి, i-c. ఒక రుచి తల్లిని గుర్తుచేయడం రెండు అనుభవాల మధ్య సంబంధం వల్ల, అది సంసర్గ స్మృతి, ii-d.
కొత్త విద్యార్థి పేరు కొన్ని నిమిషాలే గుర్తుండటం స్వల్పకాలిక స్మృతి, iii-a. పరీక్షలో ప్రయత్నపూర్వకంగా సమాధానాన్ని గుర్తుకు తెచ్చుకోవడం క్రియాత్మక స్మృతి, iv-b. నాలుగు జతలూ (4)లో ఉన్నాయి.
ప్రశ్న 31Question 31
విద్య నేర్వగల మానసిక వికలాంగులు చదవగలిగిన గరిష్ట తరగతిThe highest class that the Educable Mentally Retarded children can study is
(1) I
(2) II
(3) III
(4) IV
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) IV
విద్య నేర్వగల మానసిక వికలాంగులు (Educable Mentally Retarded, EMR) చదువులో ఎంతవరకు వెళ్లగలరో అడుగుతున్నారు.
ఈ పిల్లల IQ సుమారు 50-70 మధ్య ఉంటుంది. సరైన ప్రత్యేక బోధన ఇస్తే చదవడం, రాయడం, సాధారణ లెక్కలు నేర్చుకోగలరు. విద్యా మనోవిజ్ఞాన పాఠ్యపుస్తకాలు వీరి గరిష్ఠ విద్యా స్థాయిని సుమారు నాలుగో తరగతిగా చెబుతాయి.
శిక్షణ మాత్రమే ఇవ్వగల (Trainable) పిల్లలు ఇంకా తక్కువ స్థాయిలో ఉంటారు; వారికి స్వయం సంరక్షణ నైపుణ్యాలే ప్రధాన లక్ష్యం. అందుకే I, II తరగతులు EMR పిల్లలకు తక్కువ అంచనా.
ప్రశ్న 32Question 32
8 సం॥ వయస్సు గల బాలిక, 12సం॥ల వయస్సు వారికి చెందిన ప్రజ్ఞా పరీక్షలను పూర్తి చేసింది. ఆమె ప్రజ్ఞాలబ్దిAn 8 year old girl completed intelligence test for 12 years age. Her IQ is
(1) 150
(2) 120
(3) 66.6
(4) 80
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) 150
ప్రజ్ఞాలబ్ధి (IQ) లెక్కించాలి. సూత్రం IQ = (మానసిక వయసు ÷ వాస్తవ వయసు) × 100.
బాలిక 12 ఏళ్ల పిల్లల పరీక్షలు పూర్తి చేసింది కాబట్టి మానసిక వయసు (MA) = 12. ఆమె వాస్తవ వయసు (CA) = 8.
IQ = 12 ÷ 8 × 100 = 1.5 × 100 = 150.
ఇక్కడ చాలామంది వయసులను తారుమారు చేసి 8 ÷ 12 × 100 = 66.6 అని (3) పెడతారు. మానసిక వయసు ఎప్పుడూ పైన ఉండాలి.
ప్రశ్న 33Question 33
వైషమ్యం కనుక్కోవడానికి సూత్రంFormula to find the skewness
(1) 3(Mean − Median) / σ
(2) Q / (P₉₀ − P₁₀)
(3) ρ = 1 − 6Σd² / N(N² − 1)
(4) σ = √(Σd²) / N
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) 3(Mean − Median) / σ
ఒక విభాజనం ఎంత వక్రంగా (ఒక వైపుకు ఒరిగి) ఉందో కొలిచే వైషమ్యం (Skewness) సూత్రం ఏదో గుర్తించాలి.
కార్ల్ పియర్సన్ వైషమ్య గుణకం Sk = 3(అంకమధ్యమం − మధ్యగతం) ÷ ప్రామాణిక విచలనం. అంకమధ్యమం మధ్యగతం కంటే ఎక్కువైతే ధనాత్మక వైషమ్యం, తక్కువైతే ఋణాత్మక వైషమ్యం.
(2) Q / (P₉₀ − P₁₀) కకుదత (Kurtosis) సూత్రం. (3) స్పియర్‌మన్ కోటి సహసంబంధ గుణకం. (4) ప్రామాణిక విచలనానికి సంబంధించిన సూత్రం.
ప్రశ్న 34Question 34
‘భాషా గ్రహణయంత్రం’ అను భావనను వివరించిన భాషా శాస్త్రవేత్తThe linguist to explain the concept of ‘Language Acquisition Device’ is
(1) బండూరాBandura
(2) కోల్‌బర్గ్Kohl Berg
(3) నోమ్ చామ్‌స్కీNoam Chomsky
(4) జాన్ స్టువర్ట్ మిల్John Stuwart Mill
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) నోమ్ చామ్‌స్కీNoam Chomsky
పిల్లల మెదడులో భాష నేర్చుకునే సహజ సామర్థ్యం ఉంటుందని చెప్పే “భాషా గ్రహణ యంత్రం (Language Acquisition Device, LAD)” భావన ఎవరిదో అడుగుతున్నారు.
అమెరికన్ భాషా శాస్త్రవేత్త నోమ్ చామ్‌స్కీ ఈ భావన ఇచ్చాడు. పిల్లలు తాము ఎప్పుడూ వినని వాక్యాలు కూడా తయారు చేయగలరు; అది కేవలం అనుకరణ వల్ల రాదని, పుట్టుకతోనే వ్యాకరణ నియమాలు గ్రహించే వ్యవస్థ ఉందని వాదించాడు.
బండూరా పరిశీలనా అభ్యసనం, కోల్‌బర్గ్ నైతిక వికాస దశలు చెప్పారు. జాన్ స్టువర్ట్ మిల్ తత్వవేత్త, ఆర్థికవేత్త.
ప్రశ్న 35Question 35
కింది వానిలో ‘భావాల సంసర్గం’ అనే స్మృతిని పెంపొందించే పద్ధతికి ఉదాహరణOne of the following is an example for ‘Association of ideas’ - a memory technique.
(1) తాజ్‌మహల్ పేరు వినగానే షాజహాన్ గుర్తుకురావడం.Remembering Shajahan when listen to the name Tajmahal.
(2) ఎక్కాలు, పద్యాలు వల్లెవేయడం.Reciting tables and poems.
(3) తెలిసిన విషయం గుర్తుకు రాకపోవడం.Unable to remember the known thing.
(4) ఎక్కువ పదాలున్న వాక్యాన్ని తిరిగి చెప్పడం.Repeat the sentence with more number of words.
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) తాజ్‌మహల్ పేరు వినగానే షాజహాన్ గుర్తుకురావడం.Remembering Shajahan when listen to the name Tajmahal.
ఒక ఆలోచన మరో ఆలోచనను గుర్తుకు తేవడమే భావాల సంసర్గం (Association of Ideas). అలాంటి ఉదాహరణను గుర్తించాలి.
తాజ్‌మహల్‌కు, షాజహాన్‌కు మన మనసులో బలమైన సంబంధం ఉంది. అందుకే ఒక పేరు వినగానే రెండోది గుర్తొస్తుంది. పాఠం చెప్పేటప్పుడు కొత్త విషయాన్ని తెలిసిన విషయంతో ముడిపెడితే ఎక్కువ కాలం గుర్తుంటుంది.
(2) వల్లెవేయడం బట్టీ పద్ధతి. (3) మరపు, స్మృతి పెంపొందించే పద్ధతి కాదు. (4) స్మృతి విస్తృతిని (Memory Span) కొలిచే పరీక్ష.
ప్రశ్న 36Question 36
ఈ హార్మోన్‌ను ‘పోరాట - పలాయన’ హార్మోన్ అని కూడా అంటారు.This hormone is also called as ‘Fight or Flight’ hormone.
(1) థైరాక్సిన్Thyroxine
(2) టెస్టోస్టిరాన్Testosterone
(3) ఈస్ట్రోజన్Estrogen
(4) అడ్రినలిన్Adrinaline
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) అడ్రినలిన్Adrinaline
ప్రమాదం ఎదురైనప్పుడు శరీరాన్ని పోరాడటానికో, పారిపోవడానికో సిద్ధం చేసే హార్మోన్ ఏదో అడుగుతున్నారు.
అధివృక్క గ్రంథుల (Adrenal glands) నుంచి స్రవించే అడ్రినలిన్ గుండె వేగం, రక్తపోటు, శ్వాస పెంచుతుంది, కండరాలకు ఎక్కువ శక్తి అందేలా చేస్తుంది. అందుకే దీన్ని “పోరాట-పలాయన (Fight or Flight)” హార్మోన్ అంటారు. భయం, కోపం లాంటి ఉద్వేగాలతో దీనికి నేరుగా సంబంధం ఉంది.
థైరాక్సిన్ జీవక్రియను నియంత్రిస్తుంది. టెస్టోస్టిరాన్, ఈస్ట్రోజన్ లైంగిక హార్మోన్లు, కౌమార దశలో మార్పులకు కారణం.
ప్రశ్న 37Question 37
ఎరిక్సన్ ప్రకారం ‘శ్రమించడం - న్యూనత’ అనునవి ఈ దశ లక్షణాలుAccording to Erickson, ‘Industry – Inferiority’ are the characters of this stage
(1) క్రీడా దశPlay stage
(2) పాఠశాల దశSchool stage
(3) కౌమార దశAdolescent stage
(4) పయోజన దశMiddle stage
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) పాఠశాల దశSchool stage
ఎరిక్ ఎరిక్సన్ మనో సాంఘిక వికాసంలో ఎనిమిది దశలు చెప్పాడు. “శ్రమ వర్సెస్ న్యూనత (Industry vs Inferiority)” ఏ దశదో అడుగుతున్నారు.
ఇది సుమారు 6 నుంచి 12 ఏళ్ల మధ్య, అంటే ప్రాథమిక పాఠశాల వయసు. ఈ దశలో పిల్లలు చదువు, ఆటల్లో పనులు పూర్తి చేసి ప్రశంస పొందితే శ్రమించే గుణం పెరుగుతుంది. పదే పదే విఫలమైతే లేదా విమర్శలు ఎదురైతే న్యూనతా భావం వస్తుంది.
క్రీడా దశ (3-6 ఏళ్లు) చొరవ వర్సెస్ అపరాధ భావన. కౌమార దశ గుర్తింపు వర్సెస్ పాత్ర గందరగోళం. మధ్య వయసు ఉత్పాదకత వర్సెస్ స్తబ్దత.
గుర్తుంచుకోండి: SGT బోధించే వయసు పిల్లలు ఈ దశలోనే ఉంటారు, అందుకే తరగతి గదిలో ప్రశంస ఇంత ముఖ్యం.
ప్రశ్న 38Question 38
వైగాట్‌స్కీ ప్రకారం పిల్లల ప్రజ్ఞ వికాసంలో ప్రధాన పాత్ర వహించునది.According to Vygotsky, this plays a dominant role in the development of intelligence among children
(1) ప్రైవేటు ప్రసంగంPrivate speech
(2) సాంఘిక ప్రసంగంSocial speech
(3) నిశ్శబ్ద అంతర్గత ప్రసంగంSilent inner speech
(4) నిర్దేశిత ప్రసంగంDirectional speech
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) ప్రైవేటు ప్రసంగంPrivate speech
వైగాట్‌స్కీ భాషకు, ఆలోచనకు ఉన్న సంబంధాన్ని గురించి చెప్పాడు. పిల్లల మేధో వికాసంలో ఏ రకమైన మాట కీలకమో అడుగుతున్నారు.
పిల్లలు ఆడుకుంటూ, ఒక పని చేస్తూ తమలో తాము పైకి మాట్లాడుకుంటారు. దీన్నే ప్రైవేటు ప్రసంగం అంటారు. వైగాట్‌స్కీ ప్రకారం ఇది పిల్లలు తమ ఆలోచనను, ప్రవర్తనను తామే నియంత్రించుకునే సాధనం. పెద్దయ్యాక ఇదే నిశ్శబ్ద అంతర్గత ప్రసంగంగా మారుతుంది.
పియాజే ఇదే మాటను “అహంకేంద్రిత ప్రసంగం” అని, పెద్దగా ఉపయోగం లేనిదని చూశాడు. వైగాట్‌స్కీ దానికి భిన్నంగా దీన్ని ప్రజ్ఞ వికాసానికి కేంద్రంగా చెప్పాడు. అదే ఈ ప్రశ్నలో కీలక తేడా.
ప్రశ్న 39Question 39
ఒక వ్యక్తికి కాఫీ, టీ రెండూ ఇష్టం లేదు. కానీ ఒకటి తప్పనిసరిగా ఎంపిక చేసుకోవలసి వచ్చినపుడు ఏర్పడే సంఘర్షణA person doesn’t like coffee and tea. But it is compulsory to select one of them. Conflict here is
(1) ఉపగమ - ఉపగమApproach - Approach
(2) పరిహార - పరిహారAvoidance - Avoidance
(3) ఉపగమ - పరిహారApproach - Avoidance
(4) ద్వి ఉపగమ - పరిహారDual approach - Avoidance
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) పరిహార - పరిహారAvoidance - Avoidance
కర్ట్ లెవిన్ సంఘర్షణ రకాల్లో ఇది ఏదో గుర్తించాలి.
రెండు ఆప్షన్లూ ఇష్టం లేనివి, అయినా ఒకదాన్ని తప్పనిసరిగా ఎంచుకోవాలి. రెండు అయిష్టమైన వాటి మధ్య ఇరుక్కుపోవడాన్నే పరిహార-పరిహార సంఘర్షణ అంటారు. “ముందు నుయ్యి, వెనుక గొయ్యి” లాంటి పరిస్థితి.
రెండూ ఇష్టమైనవైతే ఉపగమ-ఉపగమ. ఒకే వస్తువులో ఇష్టమైన, ఇష్టం లేని అంశాలు రెండూ ఉంటే ఉపగమ-పరిహార. రెండు వస్తువుల్లోనూ ఇష్టాయిష్టాలు కలిసి ఉంటే ద్వి ఉపగమ-పరిహార.
ప్రశ్న 40Question 40
హావర్డ్ గార్డనర్ రచించిన ‘ఫ్రేమ్స్ ఆఫ్ మైండ్’ గ్రంథం దీనిని గురించి వివరిస్తుందిThe book ‘Frames of Mind’ written by Howard Gardener explains about
(1) అభ్యసన లోపాలుLearning difficulties
(2) మదింపు విధానాలుAssessment procedures
(3) బహుళ ప్రజ్ఞMultiple intelligence
(4) అభిరుచి మాపనులుAptitude tests
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) బహుళ ప్రజ్ఞMultiple intelligence
హావర్డ్ గార్డనర్ 1983లో రాసిన “ఫ్రేమ్స్ ఆఫ్ మైండ్” పుస్తకం ఏ సిద్ధాంతాన్ని పరిచయం చేసిందో అడుగుతున్నారు.
ఈ పుస్తకంలోనే గార్డనర్ బహుళ ప్రజ్ఞా సిద్ధాంతం (Theory of Multiple Intelligences) ఇచ్చాడు. ప్రజ్ఞ ఒక్కటే కాదు; భాషా, తార్కిక-గణిత, ప్రాదేశిక, సంగీత, శారీరక-గతిజ, అంతర్వ్యక్తి, అంతఃవ్యక్తి లాంటి వేర్వేరు ప్రజ్ఞలు ఉంటాయని చెప్పాడు. తర్వాత ప్రకృతి ప్రజ్ఞను కూడా చేర్చాడు.
మిగతా మూడు ఆప్షన్లు ఈ పుస్తకం విషయం కాదు.
FAQ
ఈ సెక్షన్లో ఎన్ని ప్రశ్నలు, ఎన్ని మార్కులు వచ్చాయి?
AP DSC SGT 2025 (17 జూన్, షిఫ్ట్ 1) పేపర్లో విద్యా మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రం సెక్షన్లో 25 నుంచి 40 వరకు 16 ప్రశ్నలు వచ్చాయి. మొత్తం 8 మార్కులు, ఒక్కో ప్రశ్నకు అర మార్కు.
ఈ సెక్షన్లో ఏ టాపిక్స్ వచ్చాయి?
భాషా వికాసం, ఆట దశలు, అనువంశికత-పరిసరాలు, నిబంధనం, పియాజే, స్మృతి, మానసిక వికలాంగులు, IQ లెక్క, వైషమ్యం, చామ్‌స్కీ, హార్మోన్లు, ఎరిక్సన్, వైగాట్‌స్కీ, సంఘర్షణలు, గార్డనర్ బహుళ ప్రజ్ఞ.
ఈ సెక్షన్లో లెక్కలు వచ్చాయా?
అవును, రెండు. ప్రశ్న 32లో IQ = (మానసిక వయసు ÷ వాస్తవ వయసు) × 100 సూత్రంతో 150 వస్తుంది. ప్రశ్న 33లో వైషమ్యం సూత్రం అడిగారు.
Sources
Writes and reviews the AP DSC Papers posts: previous DSC question papers solved step by step in Telugu, checked against the official keys.