AP DSC 2025 SGT ప్రశ్నపత్రం (18 జూన్, షిఫ్ట్ 2): సైన్స్ (సాధారణ శాస్త్రం) ప్రశ్నలు, సమాధానాలు
Nookesh Karri ·· 17 min read
AP DSC SGT 2025 science questions ఇక్కడ ఉన్నాయి. AP మెగా DSC 2025లో సెకండరీ గ్రేడ్ టీచర్ (SGT) పోస్టుకు 18 జూన్ 2025, షిఫ్ట్ 2లో జరిగిన పరీక్షలో ఏడో సెక్షన్ సాధారణ శాస్త్రం (General Science). ఇందులో 113 నుంచి 136 వరకు 24 ప్రశ్నలు వచ్చాయి, మొత్తం 12 మార్కులు. మొదటి 16 ప్రశ్నలు జీవ, భౌతిక, రసాయన శాస్త్రాల కంటెంట్ నుంచి, చివరి 8 సైన్స్ బోధనా పద్ధతుల నుంచి వచ్చాయి. ప్రతి ప్రశ్నను పేపర్లో ఉన్నట్టే తెలుగు, ఇంగ్లీష్‌లో ఇచ్చాం. సమాధానాలన్నీ పాఠశాల విద్యాశాఖ విడుదల చేసిన అధికారిక ఫైనల్ కీ నుంచి తీసుకున్నాం. ప్రతి ప్రశ్న కింద వివరణ ఉంది, మిగతా ఆప్షన్లు ఎందుకు సరిపోవో కూడా చెప్పాం. ఈ సెక్షన్లో “కానిది” అని అడిగే ప్రశ్నలు ఎక్కువ, అందుకే ప్రశ్నను రెండుసార్లు చదవడం అలవాటు చేసుకోండి.
ఈ సెక్షన్లో వచ్చిన టాపిక్స్
| టాపిక్ | ప్రశ్నలు |
|---|---|
| జీవశాస్త్రం: మూత్రపిండం, సహజీవనం, గాయిటర్, దోమల నియంత్రణ, మైటోకాండ్రియా, పోషణ, శిశోత్పాదకాలు, ప్రసరణ, జంతువుల భావవ్యక్తీకరణ | 114, 115, 116, 117, 118, 119, 120, 121, 127 |
| పర్యావరణం, సౌరకుటుంబం | 113, 126 |
| భౌతిక శాస్త్రం: పిన్ హోల్ కెమెరా, ఓడోమీటర్, ధ్వని పౌనఃపున్యం | 122, 123, 125 |
| రసాయన శాస్త్రం: నేలబొగ్గు ఉత్పన్నాలు, రాగి మీద ఆకుపచ్చ పూత | 124, 128 |
| సైన్స్ బోధనా పద్ధతులు: విజ్ఞానశాస్త్ర నిర్మాణం, పీరియడ్ ప్రణాళిక, యూనిట్, విద్యా ప్రమాణాలు, మూల్యాంకనం, పత్రికలు, 5E, బోధనోపకరణాలు | 129, 130, 131, 132, 133, 134, 135, 136 |
ప్రశ్నలు, వివరణలు
ప్రశ్న 113Question 113
మన గృహాన్ని పర్యావరణహితంగా మార్చడానికి సరికాని విధానాన్ని గుర్తించండి.Identify the incorrect method to make our home ecofriendly
(1) తాజా కూరగాయల కోసం కిచెన్ గార్డెన్ పెంచడం.Grow kitchen garden for fresh vegetables.
(2) గది బయటకు వెళ్ళేముందు ఫ్యాన్, లైట్ ఆపడం.Switch off lights and fans while leaving room.
(3) తడి, పొడి చెత్తను ఒకే చెత్త బుట్టలో వేయడం.Place the dry and wet waste in a common dust bin.
(4) కిచెన్ వ్యర్థాలను ఎరువుగా ఉపయోగించడం.Use kitchen wastes as manure.
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) తడి, పొడి చెత్తను ఒకే చెత్త బుట్టలో వేయడం.Place the dry and wet waste in a common dust bin.
పర్యావరణానికి మేలు చేయని అలవాటు ఏదో అడుగుతున్నారు. ఇక్కడ “సరికాని” అనే పదం కీలకం.
తడి చెత్త (కూరగాయల తొక్కలు, మిగిలిన ఆహారం) కుళ్ళిపోయి ఎరువుగా మారుతుంది. పొడి చెత్త (ప్లాస్టిక్, కాగితం, లోహం) రీసైక్లింగ్‌కు వెళ్తుంది. రెండింటినీ ఒకే బుట్టలో కలిపితే రెండూ పనికిరాకుండా పోతాయి. అందుకే ఇళ్లలో ఆకుపచ్చ, నీలం రెండు వేర్వేరు బుట్టలు వాడమని చెబుతారు.
మిగిలిన మూడు ఆప్షన్లు మంచి అలవాట్లే. కిచెన్ గార్డెన్ రసాయనాలు లేని కూరగాయలు ఇస్తుంది, ఫ్యాన్, లైట్ ఆపితే విద్యుత్ ఆదా అవుతుంది, కిచెన్ వ్యర్థాలు కంపోస్ట్ ఎరువుగా మారతాయి.
ప్రశ్న 114Question 114
హైలస్ ద్వారా మూత్రపిండంలోనికి ప్రవేశించే నిర్మాణం/నిర్మాణాలుThe structure/s that enters into kidney through Hilus
i. వృక్కధమనిRenal artery
ii. వృక్క సిరRenal vein
iii. మూత్రనాళంUreter
(1) i
(2) ii, iii
(3) ii
(4) i, ii
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) i
మూత్రపిండం లోపలి వైపు ఉన్న గుంట భాగాన్ని హైలస్ (Hilus) అంటారు. దీని ద్వారా మూడు నిర్మాణాలు వెళ్తాయి, కానీ ప్రశ్న “లోపలికి ప్రవేశించేది” ఏదో అడుగుతోంది.
వృక్కధమని గుండె నుంచి మలిన రక్తాన్ని (యూరియా ఉన్న రక్తం) మూత్రపిండంలోకి తెస్తుంది. కాబట్టి లోపలికి వచ్చేది ఇదొక్కటే.
వృక్క సిర వడపోసిన శుద్ధ రక్తాన్ని మూత్రపిండం నుంచి బయటకు తీసుకెళ్తుంది. మూత్రనాళం మూత్రాన్ని బయటకు, మూత్రాశయానికి తీసుకెళ్తుంది. ఈ రెండూ హైలస్ నుంచి బయటకు వెళ్ళేవి, అందుకే ii, iii ఉన్న ఆప్షన్లు తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: ధమని = అవయవంలోకి, సిర = అవయవం నుంచి బయటకు.
ప్రశ్న 115Question 115
ఇది సహజీవనానికి ఉదాహరణ కాదుThis is NOT an example of symbiosis
(1) వేరులోపల ఉండే శిలీంధ్రంFungi inside the root
(2) వేరులోపలి రైజోబియంRhizobium in the root
(3) శైవలాలతో శిలీంధ్రంFungi with Algae
(4) కలపపై గల శిలీంధ్రంFungi on wood
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) కలపపై గల శిలీంధ్రంFungi on wood
సహజీవనం (Symbiosis) అంటే రెండు జీవులు కలిసి ఉంటూ రెండూ లాభం పొందడం. ఇందులో లేనిది ఏదో అడుగుతున్నారు.
కలప మీద పెరిగే శిలీంధ్రం చనిపోయిన కలపను కుళ్ళబెట్టి పోషకాలు తీసుకుంటుంది. ఇది పూతికాహార (Saprophytic) పోషణ. ఇక్కడ రెండో జీవికి ఏ లాభమూ లేదు, కాబట్టి ఇది సహజీవనం కాదు.
వేరులోపలి శిలీంధ్రం (మైకోరైజా) మొక్కకు నీరు, ఖనిజాలు అందిస్తుంది, మొక్క నుంచి ఆహారం పొందుతుంది. రైజోబియం వేరుబుడిపెల్లో నత్రజనిని స్థాపిస్తుంది. శైవలం, శిలీంధ్రం కలిసి లైకెన్ (Lichen) ఏర్పరుస్తాయి. ఈ మూడూ సహజీవనానికి చక్కని ఉదాహరణలు.
ప్రశ్న 116Question 116
గాయిటర్ వ్యాధి ఈ గ్రంధికి సంబంధించినదిThe disease Goiter is related to this gland
(1) క్లోమంPancreas
(2) అడ్రినల్Adrenal
(3) థైరాయిడ్Thyroid
(4) పిట్యూటరీPituitary
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) థైరాయిడ్Thyroid
గాయిటర్ (Goiter) అంటే మెడ ముందు భాగంలో వాపు. ఇది ఏ గ్రంథికి సంబంధించిన వ్యాధో అడుగుతున్నారు.
థైరాయిడ్ గ్రంథి థైరాక్సిన్ హార్మోన్‌ను తయారుచేయడానికి అయోడిన్ అవసరం. ఆహారంలో అయోడిన్ తక్కువైతే గ్రంథి పెద్దదై మెడ ఉబ్బుతుంది. అందుకే అయోడిన్ కలిపిన ఉప్పు వాడమని చెబుతారు.
క్లోమం ఇన్సులిన్ ద్వారా మధుమేహానికి సంబంధించింది. అడ్రినల్ అడ్రినలిన్‌ను, పిట్యూటరీ పెరుగుదల హార్మోన్‌ను స్రవిస్తాయి; వీటికి గాయిటర్‌తో సంబంధం లేదు.
ప్రశ్న 117Question 117
దోమల నియంత్రణకు ఉపయోగపడనిదిThe following is NOT suitable to control mosquitos
(1) దోమల వికర్షకాలు, దోమల తెరలు ఉపయోగించడం.Using mosquito nets and repellents.
(2) పరిసరాలు పరిశుభ్రంగా ఉంచుకోవడం.Keep surroundings clean.
(3) నీటిని నిల్వకు అనుమతించడం.Allow water stagnation.
(4) కీటక నాశనులు చల్లడం.Spraying insecticides.
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) నీటిని నిల్వకు అనుమతించడం.Allow water stagnation.
దోమలను తగ్గించని పని ఏదో అడుగుతున్నారు.
దోమలు నిల్వ నీటిలోనే గుడ్లు పెడతాయి. టైర్లు, కుండీలు, కూలర్లలో నీరు నిలిచి ఉంటే లార్వాలు పెరిగి దోమలు పెరుగుతాయి. కాబట్టి నీటిని నిల్వ ఉంచడం దోమల సంఖ్యను పెంచుతుంది, తగ్గించదు.
తెరలు, వికర్షకాలు దోమకాటు నుంచి కాపాడతాయి. పరిశుభ్రత గుడ్లు పెట్టే చోట్లను తగ్గిస్తుంది. కీటక నాశనులు దోమలను చంపుతాయి. ఈ మూడూ నియంత్రణ పద్ధతులే.
ప్రశ్న 118Question 118
కణశక్త్యాగారంThe power house of the cell is
(1) ప్లాస్టిడ్స్Plastids
(2) మైటోకాండ్రియాMitochondria
(3) గాల్జి సంక్లిష్టంGolgi apparatus
(4) అంతర్జీవ ద్రవ్యజాలంEndoplasmic reticulum
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) మైటోకాండ్రియాMitochondria
కణానికి శక్తినిచ్చే కణాంగం ఏదో అడుగుతున్నారు.
మైటోకాండ్రియాలో ఆహార పదార్థాలు ఆక్సీకరణం చెంది ATP రూపంలో శక్తి విడుదలవుతుంది. ఈ శక్తితోనే కణంలోని పనులన్నీ జరుగుతాయి. అందుకే దీన్ని కణశక్త్యాగారం అంటారు.
ప్లాస్టిడ్‌లు (హరితరేణువులు) మొక్కల్లో ఆహారం తయారుచేస్తాయి. గాల్జి సంక్లిష్టం పదార్థాలను ప్యాక్ చేసి పంపుతుంది. అంతర్జీవ ద్రవ్యజాలం కణంలో రవాణా మార్గంలా పనిచేస్తుంది.
ప్రశ్న 119Question 119
ప్రకటన A: పాలు, గ్రుడ్ల వినియోగం మన ఎముకలు మరియు దంతాలను ధృఢంగా చేస్తాయి.
కారణం R: పాలు మరియు గ్రుడ్లు కాల్షియంను కలిగి ఉంటాయి.
Assertion A: Consuming milk and eggs make our bones and teeth strong.
Reason R: Milk and eggs contain calcium
(1) A సత్యం మరియు R అసత్యంA is correct and R is incorrect
(2) A అసత్యం మరియు R సత్యంA is incorrect and R is correct
(3) A మరియు R రెండూ సత్యం మరియు R, A కు సరియైన వివరణBoth A & R correct and R is correct explanation of A
(4) A మరియు R రెండూ సత్యం కానీ R, A కు సరియైన వివరణ కాదుBoth A & R correct but R is not correct explanation of A
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) A మరియు R రెండూ సత్యం మరియు R, A కు సరియైన వివరణBoth A & R correct and R is correct explanation of A
ముందు A, R విడివిడిగా సరైనవా అని చూడాలి, తర్వాత R వల్లే A జరుగుతుందా అని చూడాలి.
పాలు, గుడ్లు తింటే ఎముకలు, దంతాలు బలంగా ఉంటాయి. ఇది సరైనదే. పాలు, గుడ్లలో కాల్షియం ఉంటుంది. ఇదీ సరైనదే. ఎముకలు, దంతాల నిర్మాణంలో ప్రధాన ఖనిజం కాల్షియం. అంటే A ఎందుకు జరుగుతుందో R నేరుగా చెబుతోంది.
రెండూ సరైనవి కాబట్టి (1), (2) పోతాయి. R నేరుగా A కి కారణం కాబట్టి (4) కూడా సరిపోదు.
ప్రశ్న 120Question 120
శిశోత్పాదక జీవులను గుర్తించడానికి ఉపయోగపడే లక్షణాలుThe features that help to identify the Viviparous
(1) ఈకలు మరియు పొలుసులుFeathers and scales
(2) వెంట్రుకలు మరియు బాహ్య చెవులుHair and external ears
(3) కనిపించని చెవులు మరియు వెంట్రుకలు లేకపోవడంInvisible ears and no hair
(4) ఈకలు మరియు బాహ్య చెవులుFeathers and external ears
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) వెంట్రుకలు మరియు బాహ్య చెవులుHair and external ears
పిల్లలను నేరుగా కనే జీవులను శిశోత్పాదకాలు (Viviparous) అంటారు. వాటిని బయటకు కనిపించే ఏ లక్షణాలతో గుర్తించవచ్చో అడుగుతున్నారు.
ఆవు, కుక్క, పిల్లి లాంటి శిశోత్పాదకాలకు శరీరం మీద వెంట్రుకలు, బయటకు కనిపించే చెవి తమ్మెలు (Pinna) ఉంటాయి. 6వ తరగతి పాఠంలో ఈ రెండు లక్షణాలనే గుర్తులుగా చెబుతారు.
ఈకలు పక్షులకు, పొలుసులు చేపలు, సరీసృపాలకు ఉంటాయి. ఇవి గుడ్లు పెట్టే అండోత్పాదకాలు (Oviparous). కనిపించని చెవులు, వెంట్రుకలు లేకపోవడం కూడా అండోత్పాదకాల లక్షణమే.
ప్రశ్న 121Question 121
ప్రసరణ వ్యవస్థకు సంబంధించి సరికాని వాక్యాన్ని గుర్తించండి.Find the incorrect statement about circulatory system.
i. ఇది జీర్ణమైన ఆహారాన్ని ప్రేగుల నుండి శరీరభాగాలకు చేరుస్తుంది.It transports the digested food from intestine to body parts.
ii. ఇది కార్బన్-డై-ఆక్సైడ్‌ను ఊపిరితిత్తుల నుండి శరీర భాగాలకు రవాణా చేస్తుంది.It carries carbon dioxide from lungs to body parts.
iii. ఇది వ్యర్థపదార్థాలను విసర్జక అవయవాలకు రవాణా చేస్తుంది.It transports waste material to excretory organs.
iv. ఇది నాళసహిత గ్రంథుల నుండి హార్మోన్లను అన్ని శరీర భాగాలకు రవాణాచేస్తుంది.It carries hormones to all body parts from exocrine glands.
(1) i, ii
(2) iii, iv
(3) i, iii
(4) ii, iv
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) ii, iv
నాలుగు వాక్యాల్లో తప్పుగా ఉన్నవి ఏవో చూడాలి.
వాక్యం ii తప్పు. రక్తం కార్బన్ డై ఆక్సైడ్‌ను శరీర భాగాల నుంచి ఊపిరితిత్తులకు తెస్తుంది, ఊపిరితిత్తుల నుంచి శరీర భాగాలకు తీసుకెళ్ళేది ఆక్సిజన్. వాక్యం iv కూడా తప్పు. హార్మోన్లను స్రవించేవి నాళరహిత (Endocrine) గ్రంథులు. నాళసహిత (Exocrine) గ్రంథులు లాలాజలం, చెమట లాంటివాటిని నాళాల ద్వారా పంపుతాయి.
వాక్యాలు i, iii సరైనవి. రక్తం జీర్ణమైన ఆహారాన్ని పేగుల నుంచి శరీరమంతా చేరుస్తుంది, వ్యర్థాలను మూత్రపిండాలకు తీసుకెళ్తుంది. కాబట్టి సరికానివి ii, iv.
గుర్తుంచుకోండి: హార్మోన్లు = నాళరహిత గ్రంథులు, నేరుగా రక్తంలోకి.
ప్రశ్న 122Question 122
పిన్ హోల్ కెమెరాలో ఏర్పడు ప్రతిబింబ లక్షణాలుCharacters of the image formed by pin hole camera is
(1) నిటారైన, సమాన పరిమాణంగల, మిథ్యా ప్రతిబింబంErect, same size, virtual image
(2) నిటారైన, క్షయీకృత, నిజ ప్రతిబింబంErect, diminished, real image
(3) తలకిందులైన, సమాన పరిమాణంగల, మిథ్యా ప్రతిబింబంInverted, same size, virtual image
(4) తలకిందులైన, క్షయీకృత, నిజ ప్రతిబింబంInverted, diminished, real image
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) తలకిందులైన, క్షయీకృత, నిజ ప్రతిబింబంInverted, diminished, real image
పిన్ హోల్ కెమెరా తెరపై ఏర్పడే ప్రతిబింబం ఎలా ఉంటుందో అడుగుతున్నారు.
కాంతి సరళరేఖలో ప్రయాణిస్తుంది. వస్తువు పై భాగం నుంచి వచ్చే కిరణం రంధ్రం గుండా వెళ్ళి తెర కింది భాగంలో పడుతుంది, కింది భాగం కిరణం పైకి వెళ్తుంది. అందుకే ప్రతిబింబం తలకిందులుగా ఉంటుంది. ఇది తెర మీద పడుతుంది కాబట్టి నిజ ప్రతిబింబం. సాధారణంగా వస్తువు దూరంగా, తెర దగ్గరగా ఉంటుంది కాబట్టి ప్రతిబింబం చిన్నదిగా (క్షయీకృతంగా) ఏర్పడుతుంది.
నిటారైన, మిథ్యా ప్రతిబింబం సమతల దర్పణం ఇచ్చేది. తెర మీద పడే ప్రతిబింబం మిథ్యా కాదు, కాబట్టి (1), (3) తప్పు. (2)లో “నిటారైన” తప్పు.
ప్రశ్న 123Question 123
వాహనాలలోని ‘ఓడోమీటర్’ దీనిని కొలుస్తుంది‘Odometer’ in a vehicles measures the
(1) వాహన వడినిSpeed of vehicle
(2) వాహన త్వరణాన్నిAcceleration of the vehicle
(3) వాహనం ప్రయాణించిన దూరాన్నిDistance travelled by the vehicle
(4) వాహన వేగాన్నిVelocity of the vehicle
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) వాహనం ప్రయాణించిన దూరాన్నిDistance travelled by the vehicle
వాహనం డాష్‌బోర్డులోని ఓడోమీటర్ ఏ రాశిని చూపిస్తుందో అడుగుతున్నారు.
ఓడోమీటర్ వాహనం మొత్తం ఎన్ని కిలోమీటర్లు తిరిగిందో చూపిస్తుంది. అంటే ప్రయాణించిన దూరం. బండి కొన్నప్పటి నుంచి ఆ అంకె పెరుగుతూనే ఉంటుంది.
వడి (Speed) చూపించేది స్పీడోమీటర్. త్వరణం, వేగం (Velocity) కొలవడానికి సాధారణ వాహనాల్లో వేరే మీటర్ ఉండదు. ఇక్కడ చాలామంది స్పీడోమీటర్, ఓడోమీటర్ కలిపేస్తారు; జాగ్రత్త.
గుర్తుంచుకోండి: ఓడోమీటర్ = దూరం, స్పీడోమీటర్ = వడి.
ప్రశ్న 124Question 124
ఇది నేలబొగ్గు యొక్క ఉపఉత్పన్నం కాదుThis is NOT a byproduct of coal
(1) కోక్Coke
(2) బిటుమెన్Bitumen
(3) కోల్ తారుCoal tar
(4) కోల్ వాయువుCoal gas
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) బిటుమెన్Bitumen
నేలబొగ్గును గాలి లేకుండా వేడిచేసి (విధ్వంసక స్వేదనం) వచ్చే ఉత్పన్నాల్లో లేనిది ఏదో అడుగుతున్నారు.
8వ తరగతి పాఠం ప్రకారం నేలబొగ్గు నుంచి కోక్, కోల్ తారు, కోల్ వాయువు మూడూ వస్తాయి. కోక్ ఉక్కు తయారీలో, కోల్ తారు రంగులు, ఔషధాలు, నాఫ్తలీన్ గోళీల తయారీలో, కోల్ వాయువు ఇంధనంగా వాడతారు.
బిటుమెన్ పెట్రోలియం శుద్ధి చేసినప్పుడు వచ్చే ఉత్పన్నం. రోడ్లు వేయడానికి ఇప్పుడు కోల్ తారుకు బదులుగా బిటుమెన్ వాడుతున్నారు. రెండూ నల్లగా ఉండటంతో చాలామంది కలిపేస్తారు.
గుర్తుంచుకోండి: బొగ్గు → కోక్, కోల్ తారు, కోల్ గ్యాస్; పెట్రోలియం → బిటుమెన్.
ప్రశ్న 125Question 125
వివిధ స్వరాలు ఉత్పత్తి చేసే ధ్వనుల పౌనఃపున్యాల పరంగా సరైన వ్యక్తీకరణThe correct expression with respect to frequencies produced by different voices
(1) ఆడవారు < మగవారు, సింహం > పక్షిWoman < man, Lion > bird
(2) ఆడవారు > మగవారు, సింహం < పక్షిWoman > man, Lion < bird
(3) ఆడవారు < మగవారు, సింహం < పక్షిWoman < man, Lion < bird
(4) ఆడవారు > మగవారు, సింహం > పక్షిWoman > man, Lion > bird
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) ఆడవారు > మగవారు, సింహం < పక్షిWoman > man, Lion < bird
ఎవరి గొంతు ఎక్కువ పౌనఃపున్యం (Frequency) ఉన్న ధ్వని ఇస్తుందో పోల్చమంటున్నారు. ఇక్కడ పౌనఃపున్యం అంటే స్థాయి (Pitch).
స్త్రీల స్వరతంత్రులు పొట్టిగా, సన్నగా ఉంటాయి కాబట్టి వారి గొంతు కీచుగా, ఎక్కువ పౌనఃపున్యంతో ఉంటుంది. అందుకే ఆడవారు > మగవారు. పక్షి కిలకిల కూడా ఎక్కువ పౌనఃపున్యం. సింహం గర్జన బిగ్గరగా (ఎక్కువ కంపన పరిమితి) ఉన్నా స్థాయి తక్కువ. అందుకే సింహం < పక్షి.
ఇక్కడ చాలామంది గర్జన పెద్దగా ఉంటుంది కాబట్టి సింహం > పక్షి అనుకుంటారు. కానీ పెద్ద శబ్దం (Loudness) వేరు, పౌనఃపున్యం వేరు.
ప్రశ్న 126Question 126
ఇవి సౌరవ్యవస్థలోని సభ్యులు కావుThese are NOT the members of the solar system
(1) నక్షత్రరాశులుConstellations
(2) తోకచుక్కలుComets
(3) గ్రహశకలాలుAsteroids
(4) ఉపగ్రహాలుSatellites
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) నక్షత్రరాశులుConstellations
సూర్యుడి చుట్టూ తిరిగే కుటుంబంలో లేనివి ఏవో అడుగుతున్నారు.
సౌరకుటుంబంలో సూర్యుడు, గ్రహాలు, వాటి ఉపగ్రహాలు, గ్రహశకలాలు, తోకచుక్కలు ఉంటాయి. ఇవన్నీ సూర్యుడి గురుత్వాకర్షణకు లోబడి తిరుగుతాయి.
నక్షత్రరాశులు (సప్తర్షి మండలం, ఓరియన్ లాంటివి) చాలా దూరంగా ఉన్న నక్షత్రాల గుంపులు. భూమి నుంచి చూసినప్పుడు ఒక ఆకారంలా కనిపిస్తాయి, అంతే. అవి సౌరకుటుంబంలో భాగం కావు.
ప్రశ్న 127Question 127
జంతువులు - భావవ్యక్తీకరణకు సంబంధించి సరైన సమాధానం గుర్తించండి.Choose correct answer regarding animals and its way of communication
a. దృశ్య భావవ్యక్తీకరణ - నత్త తలను ముడుచుకోవడంVisual Communication - Head retraction in snails
b. శ్రవణ భావవ్యక్తీకరణ - ఏనుగు ఘీంకరించడంAuditory Communication - Trumpet of elephant
c. స్పర్శ భావవ్యక్తీకరణ - పిల్లి పిల్లి కూనను నాకడంTactile Communication - Cat licks kitten
(1) b, a
(2) a, c
(3) b, c
(4) a, b, c
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) a, b, c
మూడు జతల్లో ఏవి సరిగ్గా జతపరిచారో చూడాలి.
నత్త ప్రమాదం కనిపించగానే తలను లోపలికి ముడుచుకుంటుంది. ఇది కంటికి కనిపించే సంకేతం కాబట్టి దృశ్య భావవ్యక్తీకరణ. ఏనుగు ఘీంకారం చెవికి వినిపించే సంకేతం, కాబట్టి శ్రవణ భావవ్యక్తీకరణ. పిల్లి తన కూనను నాకి ప్రేమను తెలుపుతుంది. ఇది తాకడం ద్వారా జరుగుతుంది కాబట్టి స్పర్శ భావవ్యక్తీకరణ.
మూడు జతలూ సరైనవే. అందుకే రెండే జతలు ఉన్న (1), (2), (3) అసంపూర్తి సమాధానాలు.
ప్రశ్న 128Question 128
రాగి పాత్ర ఎక్కువ కాలంపాటు తేమ గాలికి గురైనపుడు ఏర్పడే ఆకుపచ్చపూతలోని మిశ్రమాలుAlloys in the green layer formed when a copper vessel is exposed to moist air for long time is
(1) CuO, CuCO₃
(2) Cu(OH)₂, CuCO₃
(3) Cu(OH)₂, CuSO₄
(4) CuCO₃, CuSO₄
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) Cu(OH)₂, CuCO₃
రాగి పాత్రలు, విగ్రహాలు కాలక్రమేణా ఆకుపచ్చగా మారతాయి. ఆ పూతలో ఉండే పదార్థాలు ఏవో అడుగుతున్నారు. (ప్రశ్నలో “Alloys” అని ఉన్నా, ఇవి మిశ్రలోహాలు కావు, సమ్మేళనాల మిశ్రమం.)
తేమ గాలిలోని ఆక్సిజన్, నీటి ఆవిరి, కార్బన్ డై ఆక్సైడ్‌తో రాగి చర్య జరుపుతుంది. దాని ఫలితంగా కాపర్ హైడ్రాక్సైడ్ Cu(OH)₂, కాపర్ కార్బొనేట్ CuCO₃ కలిసిన ప్రాథమిక కాపర్ కార్బొనేట్ ఏర్పడుతుంది. ఇదే ఆకుపచ్చ పూత.
CuO నల్లని పదార్థం, గాలిలో రాగిని వేడిచేసినప్పుడు వస్తుంది. CuSO₄ ఏర్పడటానికి సల్ఫర్ కావాలి, సాధారణ తేమ గాలిలో అలా జరగదు. అందుకే మిగతా ఆప్షన్లు సరిపోవు.
ప్రశ్న 129Question 129
విజ్ఞానశాస్త్ర నిర్మాణములో విషయాత్మక నిర్మాణము కానిదిThis is not a substantive structure in the structure of science is
(1) సూత్రముLaw
(2) ప్రక్రియProcess
(3) భావనConcept
(4) ఉత్పత్తిProduct
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) ప్రక్రియProcess
విజ్ఞానశాస్త్ర నిర్మాణాన్ని రెండు భాగాలుగా చూస్తారు: విషయాత్మక నిర్మాణం (Substantive structure), వాక్యనిర్మాణాత్మక నిర్మాణం (Syntactic structure). ఇక్కడ మొదటిదానిలో లేనిది అడుగుతున్నారు.
విషయాత్మక నిర్మాణం అంటే సైన్స్ ఇప్పటికే కనుగొన్న జ్ఞానం, అంటే ఉత్పత్తి (Product). ఇందులో వాస్తవాలు, భావనలు, సూత్రాలు, సిద్ధాంతాలు ఉంటాయి. ఈ జ్ఞానాన్ని కనుగొనే పద్ధతులు (పరిశీలన, ప్రయోగం, పరికల్పన) ప్రక్రియ (Process) కిందకు వస్తాయి; ఇవి వాక్యనిర్మాణాత్మక నిర్మాణం.
కాబట్టి సూత్రం, భావన, ఉత్పత్తి విషయాత్మక భాగాలే. ప్రక్రియ ఒక్కటే వేరు.
గుర్తుంచుకోండి: Substantive = Product (ఏమి తెలుసు), Syntactic = Process (ఎలా తెలుసుకున్నాం).
ప్రశ్న 130Question 130
పీరియడ్ పథకంలో ఉపోద్ఘాత సోపానంలోని అంశాల సరైన క్రమంThe correct order of steps in the introduction of period plan
(1) పలకరింపు - మైండ్‌మ్యాపింగ్ - పాఠ్యాంశ ప్రకటనGreeting – Mind mapping – Declaration of topic
(2) మైండ్ మ్యాపింగ్ - పలకరింపు - పాఠ్యాంశ ప్రకటనMind mapping – Greeting – Declaration of topic
(3) పలకరింపు - పాఠ్యాంశ ప్రకటన - మైండ్‌మ్యాపింగ్Greeting – Declaration of topic – Mind mapping
(4) పలకరింపు - మైండ్‌మ్యాపింగ్ - కృత్యాల నిర్వహణGreeting – Mind mapping – Conducting activities
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) పలకరింపు - మైండ్‌మ్యాపింగ్ - పాఠ్యాంశ ప్రకటనGreeting – Mind mapping – Declaration of topic
పీరియడ్ ప్రణాళికలో మొదటి సోపానం ఉపోద్ఘాతం (Introduction). అందులో అంశాలు ఏ క్రమంలో వస్తాయో అడుగుతున్నారు.
ఉపాధ్యాయుడు ముందు పిల్లలను పలకరిస్తాడు. తర్వాత మైండ్ మ్యాపింగ్ ద్వారా పిల్లలకు ఇప్పటికే తెలిసిన విషయాలను బయటకు తెస్తాడు, అంటే పూర్వజ్ఞానాన్ని తడుముతాడు. దాని ఆధారంగా ఈ రోజు పాఠ్యాంశం పేరు ప్రకటిస్తాడు.
(2)లో పలకరింపుకు ముందే మైండ్ మ్యాపింగ్ ఉంది, అది సహజం కాదు. (3)లో పూర్వజ్ఞానం తెలుసుకోకముందే పాఠ్యాంశం ప్రకటిస్తున్నారు. (4)లోని కృత్యాల నిర్వహణ ఉపోద్ఘాతం తర్వాతి బోధనా సోపానంలోకి వస్తుంది.
ప్రశ్న 131Question 131
“ఒక బోధనా యూనిట్ - విషయం, పద్ధతి అనే రెండు అంశాలను కలిగి ఉంటుంది” అని నిర్వచించినది“Teaching Unit consists of two areas such as content and process,” is defined by
(1) నార్మన్Norman
(2) బోసింగ్Bossing
(3) ప్రెస్పన్Prespon
(4) థర్బర్, కోలెట్Thurber, Collette
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) థర్బర్, కోలెట్Thurber, Collette
యూనిట్‌ను విషయం (Content), పద్ధతి (Process) అనే రెండు భాగాలుగా నిర్వచించింది ఎవరో అడుగుతున్నారు.
సైన్స్ బోధనా పద్ధతుల పుస్తకాల్లో ఈ నిర్వచనం థర్బర్, కోలెట్ (Thurber and Collette) పేరుతో వస్తుంది. వారి ప్రకారం యూనిట్‌లో పిల్లలు నేర్చుకునే విషయం ఒక భాగం, ఆ విషయాన్ని నేర్చుకునే కృత్యాలు, అనుభవాలు మరో భాగం. అధికారిక కీ కూడా ఇదే.
నార్మన్, బోసింగ్, ప్రెస్పన్ పేర్లు యూనిట్ ప్రణాళిక పాఠాల్లో వేరే నిర్వచనాలతో వస్తాయి; “content, process” అనే రెండు మాటలు ఉన్న నిర్వచనం థర్బర్, కోలెట్‌దే.
గుర్తుంచుకోండి: రెండు పేర్లు, రెండు అంశాలు: థర్బర్ & కోలెట్ = విషయం & పద్ధతి.
ప్రశ్న 132Question 132
విద్యార్థి తాను సేకరించిన సమాచారాన్ని బార్‌గ్రాఫ్ రూపంలో వ్యక్తపరిచాడు. ఇతను సాధించిన విద్యా ప్రమాణంA student expressed the collected information through a bar graph. The academic standard acquired by him is
(1) విషయావగాహనConceptual understanding
(2) సమాచార నైపుణ్యంInformation skill
(3) క్షేత్రపర్యటనField trips
(4) ప్రశంసAppreciation
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) సమాచార నైపుణ్యంInformation skill
విద్యార్థి సమాచారం సేకరించి, దాన్ని బార్‌గ్రాఫ్‌గా చూపించాడు. ఇది ఏ విద్యా ప్రమాణం (Academic Standard) కిందకు వస్తుందో అడుగుతున్నారు.
సమాచార నైపుణ్యాలు, ప్రాజెక్టు పనులు అనే విద్యా ప్రమాణంలో సమాచారం సేకరించడం, దాన్ని పట్టికలు, గ్రాఫ్‌లుగా విశ్లేషించడం, ఫలితాలు రాయడం ఉంటాయి. ఇక్కడ విద్యార్థి చేసింది సరిగ్గా అదే.
విషయావగాహన అంటే భావనను అర్థం చేసుకుని వివరించడం. ప్రశంస అంటే ప్రకృతి, శాస్త్రవేత్తల కృషిని మెచ్చుకోవడం. క్షేత్రపర్యటన ఒక కృత్యం మాత్రమే, విద్యా ప్రమాణం కాదు.
ప్రశ్న 133Question 133
“మూల్యాంకనంలో పాఠ్యాంశాలతో పాటు మూర్తిమత్వానికి సంబంధించిన అంశాలు కూడా సమగ్రంగా మూల్యాంకనం చేయబడతాయి” అని ప్రతిపాదించినది.“In addition to content part, personality related areas are also comprehensively evaluated in evaluation”, is the recommendation of
(1) ఈశ్వర్ భాయి పటేల్ కమిటీIshwar Bhai patel committee
(2) హంటర్ కమిటీHunter’s committee
(3) కొఠారి కమీషన్Kothari commission
(4) ఉడ్స్ డిస్పాచ్Wood’s Despatch
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) కొఠారి కమీషన్Kothari commission
మార్కులు మాత్రమే కాకుండా పిల్లల మూర్తిమత్వాన్ని కూడా మూల్యాంకనం చేయాలని చెప్పింది ఎవరో అడుగుతున్నారు.
కొఠారి కమిషన్ (1964-66) రాత పరీక్షలకే పరిమితమైన మూల్యాంకనాన్ని విమర్శించింది. పిల్లల అభిరుచులు, వైఖరులు, సామాజిక లక్షణాల లాంటి మూర్తిమత్వ అంశాలను కూడా కలిపి సమగ్ర మూల్యాంకనం చేయాలని సూచించింది. ఇదే తర్వాత నిరంతర సమగ్ర మూల్యాంకనం (CCE) ఆలోచనకు పునాది.
హంటర్ కమిషన్ (1882) ప్రాథమిక విద్య విస్తరణ మీద, ఉడ్స్ డిస్పాచ్ (1854) బ్రిటిష్ ఇండియాలో విద్యా వ్యవస్థ ఏర్పాటు మీద దృష్టి పెట్టాయి. ఈశ్వర్‌భాయ్ పటేల్ కమిటీ పాఠ్యప్రణాళిక సమీక్షకు సంబంధించింది.
ప్రశ్న 134Question 134
NCERT వారు ప్రచురించే ‘స్కూల్ సైన్స్’ సంచిక‘School Science’ magazine published by NCERT is a
(1) త్రైమాసిక పత్రికTri monthly magazine
(2) మాస పత్రికMonthly magazine
(3) వార్షిక పత్రికYearly magazine
(4) ద్వైమాసిక పత్రికBi monthly magazine
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) త్రైమాసిక పత్రికTri monthly magazine
NCERT ప్రచురించే ‘School Science’ ఎంత కాలానికి ఒకసారి వస్తుందో అడుగుతున్నారు.
School Science సెకండరీ పాఠశాలల కోసం NCERT ప్రచురించే త్రైమాసిక (Quarterly) జర్నల్. అంటే మూడు నెలలకు ఒకసారి, సంవత్సరానికి నాలుగు సంచికలు. సైన్స్ ఉపాధ్యాయులకు కొత్త ప్రయోగాలు, బోధనా ఆలోచనలు ఇందులో వస్తాయి.
మాస, ద్వైమాసిక, వార్షిక అనేవి ఈ పత్రికకు వర్తించవు. ఇక్కడ “Tri monthly” అంటే మూడు నెలలకు ఒకసారి అని అర్థం చేసుకోవాలి.
ప్రశ్న 135Question 135
కింది వానిలో ‘5E’ బోధనాభ్యసన నమూనాకు చెందనిదిOne of the following is NOT related to ‘5E’ model of teaching learning process
(1) పాల్గొనుటEngage
(2) ప్రోత్సహించుటEncourage
(3) వివరణExplain
(4) మూల్యాంకనంEvaluate
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) ప్రోత్సహించుటEncourage
నిర్మాణాత్మక (Constructivist) బోధనలో వాడే 5E నమూనాలో లేని దశ ఏదో అడుగుతున్నారు.
5E నమూనాలోని ఐదు దశలు: Engage (పాల్గొనుట), Explore (అన్వేషించుట), Explain (వివరించుట), Elaborate (విస్తరించుట), Evaluate (మూల్యాంకనం). ఈ ఐదూ E తో మొదలవుతాయి.
Encourage కూడా E తో మొదలవుతుంది, అందుకే ఇది తికమక పెట్టే ఆప్షన్. కానీ ఇది ఐదు దశల్లో లేదు.
గుర్తుంచుకోండి: Engage → Explore → Explain → Elaborate → Evaluate.
ప్రశ్న 136Question 136
బోధనాభ్యసన వనరుగా ఉపయోగించే పటాలు మరియు నమూనాలకు ఉండవలసిన లక్షణాలుThese are the characters of Maps and Models which are used as teaching learning resources
(1) కచ్చితత్వం, సౌష్ఠవం, అనుపాతంAccuracy, Symmetry, Proportion
(2) ఎక్కువ ధర, కచ్చితత్వం, అనుపాతంHigh cost, Accuracy, Proportion
(3) తక్కువ బరువు, చవకైనWeightless, Low cost
(4) రంగులు కలిగి అందుబాటులో ఉండటంColourful, Easily available
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) కచ్చితత్వం, సౌష్ఠవం, అనుపాతంAccuracy, Symmetry, Proportion
తరగతిలో వాడే పటాలు, నమూనాలు ఎలా ఉండాలో అడుగుతున్నారు.
నమూనా అసలు వస్తువును సరిగ్గా చూపించాలి. అందుకే కచ్చితత్వం (Accuracy) కావాలి. భాగాలు సమతుల్యంగా ఉండాలి, అంటే సౌష్ఠవం (Symmetry). భాగాల పరిమాణాలు అసలు వస్తువులోని నిష్పత్తిలోనే ఉండాలి, అంటే అనుపాతం (Proportion). లేకపోతే పిల్లలు తప్పు భావన ఏర్పరచుకుంటారు.
(2)లో “ఎక్కువ ధర” మంచి లక్షణం కాదు. (3), (4)లోని తక్కువ బరువు, రంగులు, చవక కోరదగినవే కానీ అవి పటం, నమూనా ప్రధాన లక్షణాలు కావు; కచ్చితత్వం లేని రంగుల నమూనా తప్పు సమాచారం ఇస్తుంది.
FAQ
ఈ సెక్షన్లో ఎన్ని ప్రశ్నలు, ఎన్ని మార్కులు వచ్చాయి?
AP DSC SGT 2025 (18 జూన్, షిఫ్ట్ 2) పేపర్లో సైన్స్ సెక్షన్లో 113 నుంచి 136 వరకు 24 ప్రశ్నలు వచ్చాయి. మొత్తం 12 మార్కులు, అంటే ఒక్కో ప్రశ్నకు అర మార్కు. వీటిలో 16 కంటెంట్ ప్రశ్నలు, 8 బోధనా పద్ధతుల ప్రశ్నలు.
ఈ సెక్షన్లో ఏ టాపిక్స్ వచ్చాయి?
జీవశాస్త్రం (మూత్రపిండం, సహజీవనం, గాయిటర్, మైటోకాండ్రియా, ప్రసరణ వ్యవస్థ, జంతువుల భావవ్యక్తీకరణ), భౌతిక శాస్త్రం (పిన్ హోల్ కెమెరా, ఓడోమీటర్, పౌనఃపున్యం), రసాయన శాస్త్రం (నేలబొగ్గు ఉత్పన్నాలు, రాగి మీద ఆకుపచ్చ పూత), పర్యావరణం, సౌరకుటుంబం. బోధనా పద్ధతుల్లో విజ్ఞానశాస్త్ర నిర్మాణం, పీరియడ్ ప్రణాళిక, విద్యా ప్రమాణాలు, 5E నమూనా వచ్చాయి.
ఈ సెక్షన్‌కు ఎలా ప్రిపేర్ అవ్వాలి?
కంటెంట్ ప్రశ్నలన్నీ 6 నుంచి 8వ తరగతి సైన్స్ పాఠాల స్థాయిలో ఉన్నాయి, కాబట్టి ఆ పుస్తకాలు ముందు చదవండి. మెథడాలజీకి విజ్ఞానశాస్త్ర నిర్మాణం, విద్యా ప్రమాణాలు, పీరియడ్ ప్రణాళిక సోపానాలు, కమిటీలు, కమిషన్ల సిఫారసులు రివైజ్ చేయండి.
Sources
Writes and reviews the AP DSC Papers posts: previous DSC question papers solved step by step in Telugu, checked against the official keys.