AP DSC 2025 SGT ప్రశ్నపత్రం (17 జూన్, షిఫ్ట్ 1): సాధారణ శాస్త్రం ప్రశ్నలు, సమాధానాలు

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) స్ఫిగ్మో మానోమీటర్Sphygmomanometer

రక్తనాళాల్లో రక్తం ఎంత ఒత్తిడితో ప్రవహిస్తుందో (రక్తపీడనం) కొలిచే పరికరం పేరు అడుగుతున్నారు.

స్ఫిగ్మోమానోమీటర్‌తో డాక్టర్లు చేతికి పట్టీ కట్టి రక్తపీడనం కొలుస్తారు. సాధారణ రక్తపీడనం సుమారు 120/80 mm Hg.

స్పెక్ట్రోమీటర్ కాంతి వర్ణపటాన్ని, బారోమీటర్ వాతావరణ పీడనాన్ని కొలుస్తాయి. ECG గుండె విద్యుత్ చర్యలను నమోదు చేస్తుంది, రక్తపీడనాన్ని కాదు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) 45 - 50

మెనోపాజ్ (రుతువిరతి) అంటే స్త్రీలలో రుతుచక్రం శాశ్వతంగా ఆగిపోవడం. ఇది సాధారణంగా ఏ వయసులో జరుగుతుందో అడుగుతున్నారు.

సాధారణంగా 45-50 ఏళ్ల మధ్య అండాశయాల నుంచి అండాల విడుదల ఆగిపోతుంది, రుతుచక్రం ముగుస్తుంది. రుతుచక్రం మొదలవడాన్ని మెనార్కీ (Menarche) అంటారు, అది సుమారు 10-15 ఏళ్ల మధ్య వస్తుంది.

15-20 ఏళ్లు కౌమార దశ. 35-40 ఏళ్లు ప్రత్యుత్పత్తి వయసులోనే ఉంటుంది. 70-75 చాలా ఆలస్యం.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) అధిక పీచు పదార్థంHigh fibre

పశువుల ఆహారాన్ని రెండు రకాలుగా చెబుతారు: రఫేజ్ (Roughage), గాఢ దాణా (Concentrates). రఫేజ్‌లో ఏది ఎక్కువగా ఉంటుందో అడుగుతున్నారు.

గడ్డి, ఎండుగడ్డి, చొప్ప, సైలేజ్ లాంటి రఫేజ్‌లో పీచు పదార్థం ఎక్కువ, పోషకాలు తక్కువ. ఇది జీర్ణక్రియకు సహాయపడుతుంది.

ఎక్కువ ప్రోటీన్, తక్కువ పీచు ఉండేవి గాఢ దాణాలు: చెక్క, ధాన్యాలు, పిండి. కాబట్టి (4) గాఢ దాణా లక్షణం, రఫేజ్‌ది కాదు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) ఆడ ఏడిస్ దోమFemale Aedes mosquito

డెంగ్యూ వైరస్‌ను ఒకరి నుంచి మరొకరికి మోసుకెళ్లే దోమ ఏదో అడుగుతున్నారు.

డెంగ్యూ, చికున్‌గున్యా, జికాలను ఆడ ఏడిస్ (Aedes aegypti) దోమ వ్యాప్తి చేస్తుంది. ఇది పగలు కుడుతుంది, నిలిచిన మంచి నీటిలో గుడ్లు పెడుతుంది. ఒంటిపై తెల్లటి చారలు ఉంటాయి కాబట్టి “టైగర్ దోమ” అంటారు.

ఆడ అనాఫిలిస్ మలేరియాను, ఆడ క్యూలెక్స్ బోదకాలు (ఫైలేరియా), మెదడువాపును వ్యాప్తి చేస్తాయి. మగ దోమలు రక్తం తాగవు, మొక్కల రసం మీద బతుకుతాయి; అవి వ్యాధులను వ్యాప్తి చేయవు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) గిజిగాడు (నేత పక్షి)Weaver bird

కింద వైపు ద్వారం ఉండేలా వేలాడే గూడు కట్టే పక్షి ఏదో అడుగుతున్నారు.

గిజిగాడు (బయా నేత పక్షి) గడ్డిపోచలు, ఆకు పీచుతో అల్లి చెట్టు కొమ్మకు వేలాడే సీసా ఆకారపు గూడు కడుతుంది. దాని ప్రవేశ ద్వారం కింది వైపు, పొడవైన గొట్టంలా ఉంటుంది. దీంతో పాములు, ఇతర శత్రువులు లోపలికి రావడం కష్టం.

వడ్రంగి పిట్ట చెట్టు కాండంలో తొర్ర చేస్తుంది. పిచ్చుక ఇళ్ల సందుల్లో, కాకి కొమ్మల మధ్య పుల్లలతో పైకి తెరిచి ఉండే గూడు కడతాయి.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) అరిస్టాటిల్Aristotle

జంతువుల నడక, కదలికల గురించి రాసిన “గైట్ ఆఫ్ యానిమల్స్ (On the Gait of Animals)” ఎవరి పుస్తకమో అడుగుతున్నారు.

గ్రీకు తత్వవేత్త అరిస్టాటిల్ జంతువులపై రాసిన పలు గ్రంథాల్లో ఇది ఒకటి. జంతువులను క్రమబద్ధంగా పరిశీలించి వర్గీకరించినందుకు ఆయనను “జీవశాస్త్ర పితామహుడు” అంటారు.

విలియమ్ హార్వే రక్త ప్రసరణను కనుగొన్నాడు. రోనాల్డ్ రాస్ మలేరియాకు దోమ కారణమని నిరూపించాడు. లూయిస్ పాశ్చర్ పాశ్చరీకరణ, రేబిస్ టీకాకు ప్రసిద్ధుడు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) ఇల్లు అలంకరించడానికి రీసైకిల్ చేసిన సామాగ్రి వినియోగించడం.Using recycled materials to decorate the houses.

పండగను పర్యావరణానికి హాని లేకుండా జరుపుకునే పద్ధతి ఏదో గుర్తించాలి.

రీసైకిల్ చేసిన వస్తువులతో అలంకరిస్తే కొత్త వ్యర్థం తయారవదు, వనరులు ఆదా అవుతాయి. ఇది మాత్రమే పర్యావరణ హితమైనది.

బాణాసంచా గాలి, శబ్ద కాలుష్యం పెంచుతుంది. ప్లాస్టిక్ ప్లేట్లు నేలలో కలిసిపోవు, అరటి ఆకులు కలిసిపోతాయి. సింథటిక్ రంగులతో చేసిన విగ్రహాలు నీటిలో నిమజ్జనం చేస్తే చెరువులు కలుషితమవుతాయి; మట్టి, సహజ రంగుల విగ్రహాలు మంచివి.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) A మరియు B రెండూ సరైనవి కాదు.Both A and B are incorrect

సహజీవనం (Symbiosis), పూతికాహార పోషణ (Saprophytic nutrition) మధ్య తేడా తెలిస్తే రెండు వాక్యాలూ తేలిపోతాయి.

చనిపోయిన, కుళ్లిపోతున్న పదార్థాల మీద పెరిగి పోషణ పొందేవి పూతికాహారులు (Saprophytes), సహజీవకాలు కాదు. కాబట్టి A తప్పు.

పుట్టగొడుగులు పూతికాహారులకు ఉదాహరణ, సహజీవనానికి కాదు. సహజీవనానికి సరైన ఉదాహరణ లైకెన్లు (శైవలం + శిలీంధ్రం), లెగ్యూమ్ మొక్కల వేర్లలోని రైజోబియం. కాబట్టి B కూడా తప్పు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) థైరాయిడ్Thyroid

శరీరంలో అంతఃస్రావి గ్రంథులు ఎక్కడెక్కడ ఉంటాయో తెలిస్తే సులువు.

థైరాయిడ్ గ్రంథి మెడలో, శ్వాసనాళం ముందు సీతాకోకచిలుక ఆకారంలో ఉంటుంది. ఇది థైరాక్సిన్ స్రవిస్తుంది; దానికి అయోడిన్ అవసరం. అయోడిన్ లోపం వల్ల గాయిటర్ (గళగండ) వస్తుంది.

క్లోమం ఉదరంలో జీర్ణాశయం కింద, అధివృక్క గ్రంథులు మూత్రపిండాల పైన ఉంటాయి. ముష్కాలు ఉదరం బయట ముష్కగోణిలో ఉంటాయి.

సరైన సమాధానం: Correct answer: అన్ని ఆప్షన్లకు పూర్తి మార్కులు (అధికారిక కీ)

ముందు రెండు వాక్యాలూ విడిగా చూద్దాం. చంద్రుడు భూమి చుట్టూ తిరుగుతున్నప్పుడు సూర్యకాంతి పడిన సగ భాగంలో మనకు కనిపించే భాగం మారుతూ ఉంటుంది, అదే చంద్రకళలు. కాబట్టి A సరైనది. చంద్రుడికి సొంత కాంతి లేదు, సూర్యకాంతిని పరావర్తనం చేయడం వల్లే కనిపిస్తాడు. కాబట్టి R కూడా సరైనది. (3), (4) స్పష్టంగా బలహీనమైనవి.

అసలు చిక్కు R, A కి కారణమా కాదా అనేది. చంద్రుడు పరావర్తిత కాంతితో మెరవకపోతే కళలు ఉండేవే కావు, కాబట్టి R కారణంలో ఒక భాగం. కానీ కళలు మారడానికి నేరుగా కారణం చంద్రుడి స్థానం మారడం; R ఆ మార్పును వివరించదు. ఈ రెండు వాదనలకూ బలం ఉండటంతో (1), (2) మధ్య అస్పష్టత వచ్చింది.

మా అభిప్రాయంలో (2) ఎక్కువ సమర్థించగలిగేది: R నిజమే అయినా, అది “కళలు ఎందుకు మారతాయి” అనేదాన్ని వివరించదు. అస్పష్టత కారణంగా అధికారిక కీ అందరికీ పూర్తి మార్కులు ఇచ్చింది.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) P మరియు Q రెండూ సరైనవిBoth P and Q are correct

మాటలు లేకుండా భావాన్ని చెప్పే పద్ధతులు ఎవరు వాడతారో అడుగుతున్నారు. ఇది పరిసరాల విజ్ఞానంలో “సమాచార మార్పిడి” పాఠంలోని అంశం.

మైమ్ కళాకారులు మాట్లాడకుండా చేతి సైగలు, ముఖ కవళికలు, శరీర కదలికలతో కథ చెబుతారు; అది సంజ్ఞా భాషే. శాస్త్రీయ నృత్యకారులు (భరతనాట్యం, కూచిపూడి) చేతి ముద్రలతో భావాన్ని, కథను వ్యక్తం చేస్తారు.

రెండు జతలూ సరైనవి, కాబట్టి (4).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) పౌనఃపున్యంFrequency

ధ్వని కీచుదనం (పిచ్), అంటే గొంతు సన్నగా లేదా బొంగురుగా ఉండటం, దేనిపై ఆధారపడుతుందో అడుగుతున్నారు.

పిచ్ నేరుగా పౌనఃపున్యంపై ఆధారపడుతుంది. పౌనఃపున్యం ఎక్కువైతే పిచ్ ఎక్కువ (ఆడవారి, పిల్లల గొంతు సన్నగా), తక్కువైతే పిచ్ తక్కువ (మగవారి గొంతు బొంగురు).

తరంగదైర్ఘ్యం, కాలపరిమితి పౌనఃపున్యానికి సంబంధించినవే అయినా పిచ్‌ను నిర్ణయించే ప్రాథమిక లక్షణం పౌనఃపున్యమే. తీవ్రత (Loudness) కంపన పరిమితి (Amplitude) మీద ఆధారపడుతుంది, పిచ్ మీద కాదు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) సంపీడ్య సహజ వాయువుCompressed Natural Gas

మండినప్పుడు అతి తక్కువ కాలుష్యం చేసే ఇంధనం ఏదో గుర్తించాలి.

CNG ముఖ్యంగా మీథేన్. ఇది దాదాపు పూర్తిగా మండుతుంది, పొగ, బూడిద, సల్ఫర్ వాయువులు చాలా తక్కువ. అందుకే నగరాల్లో బస్సులు, ఆటోలకు CNG వాడుతున్నారు.

చెక్క, నేలబొగ్గు మండితే పొగ, బూడిద, కార్బన్ మోనాక్సైడ్ ఎక్కువ. పెట్రోల్ కూడా CNG కంటే ఎక్కువ కాలుష్యం చేస్తుంది.

సరైన సమాధానం: Correct answer: అన్ని ఆప్షన్లకు పూర్తి మార్కులు (అధికారిక కీ)

దండయస్కాంతాన్ని ఇనుప రజనులో ఉంచి బయటకు తీస్తే రజను ఎక్కడ ఎక్కువగా అతుక్కుంటుందో అడుగుతున్నారు. ఇది 6వ తరగతి సైన్స్‌లో చేసే ప్రయోగం.

అయస్కాంత బలం రెండు ధ్రువాల (చివరల) దగ్గర ఎక్కువ, మధ్యలో దాదాపు సున్నా. అందుకే రజను ఎక్కువగా రెండు చివరలకే అతుక్కుంటుంది. ఈ ప్రయోగంతోనే ధ్రువాలు చివరల్లో ఉంటాయని నేర్పుతారు. కాబట్టి (1) పాఠ్యపుస్తకం ఆశించే సమాధానం.

కానీ ఇంగ్లీష్ ప్రశ్నలో “placed on iron filings” అని ఉంది; అయస్కాంతం చుట్టూ ఉన్న రజను బల రేఖల వెంట అమరుతుంది కాబట్టి “చుట్టూ” (3) అనే వ్యాఖ్యానానికీ అవకాశం ఉంది. ఇంకా (2), (4) పెద్ద తప్పులు అయినా, ప్రశ్న రూపంలో అస్పష్టత ఉండటంతో కీ నాలుగు ఆప్షన్లకూ మార్కులు ఇచ్చింది. మా దృష్టిలో అత్యంత సమర్థనీయ సమాధానం (1).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) విద్యుత్ గంటElectric bell

విద్యుత్ పొయ్యి విద్యుత్ ఉష్ణ ఫలితంతో పనిచేస్తుంది. అదే విధంగా అయస్కాంత ఫలితంతో పనిచేసే పరికరం కావాలి.

విద్యుత్ గంటలో విద్యుదయస్కాంతం (Electromagnet) ఉంటుంది. విద్యుత్ ప్రవహించినప్పుడు అది ఇనుప పట్టీని ఆకర్షిస్తుంది, సుత్తి గంటను కొడుతుంది. ఇది అయస్కాంత ఫలితం.

విద్యుత్ బల్బు, హెయిర్ డ్రైయర్ ఉష్ణ ఫలితంతో పనిచేస్తాయి. LED విద్యుత్‌ను నేరుగా కాంతిగా మారుస్తుంది; అయస్కాంత ఫలితం కాదు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) కాల్షియం కార్బొనేట్Calcium Carbonate

CO₂ ను గుర్తించే ప్రసిద్ధ పరీక్ష ఇది. తెల్లదనానికి కారణమైన పదార్థం ఏదో అడుగుతున్నారు.

సున్నపు నీరు అంటే కాల్షియం హైడ్రాక్సైడ్ ద్రావణం. దానిలో CO₂ కలిస్తే Ca(OH)₂ + CO₂ → CaCO₃ + H₂O. ఏర్పడిన కాల్షియం కార్బొనేట్ నీటిలో కరగదు, తెల్లటి అవక్షేపంగా తేలుతుంది. అందుకే నీరు పాలలా కనిపిస్తుంది.

కాల్షియం హైడ్రాక్సైడ్ మొదట ఉన్న పదార్థమే, తయారయ్యేది కాదు. కాల్షియం ఆక్సైడ్ (పొడి సున్నం), కాల్షియం సల్ఫేట్ ఈ చర్యలో ఏర్పడవు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) ఫ్రెడరిక్ ఫిట్జ్ పాట్రిక్Frederic Fitz patrick

సైన్స్ స్వభావం పాఠంలో సైన్స్‌కు రెండు కోణాలు ఉన్నాయని చెప్పిన నిర్వచనం ఎవరిదో అడుగుతున్నారు.

“సైన్స్ ఒక జ్ఞాన సముదాయం (Product), జ్ఞానాన్ని సంపాదించే ప్రక్రియ (Process) రెండూ” అనే నిర్వచనాన్ని సైన్స్ బోధనా పద్ధతుల పుస్తకాలు ఫ్రెడరిక్ ఫిట్జ్‌పాట్రిక్‌కు ఆపాదిస్తాయి. సైన్స్ అంటే వాస్తవాల జాబితా మాత్రమే కాదు, వాటిని కనుక్కునే పద్ధతి కూడా అనే ఆలోచనే దీని సారాంశం.

కిల్‌పాట్రిక్ ప్రాజెక్టు పద్ధతికి ప్రసిద్ధుడు. పేర్లు దగ్గరగా ఉండటంతో (3), (4) మధ్య తికమక పడే అవకాశం ఉంది, జాగ్రత్త.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) తల్లిదండ్రులకు ఆర్థిక సహాయం అందించడంGiving financial support to parents

రాష్ట్ర పాఠ్యప్రణాళికా చట్రం (APSCF) 2011 విద్యా వ్యవస్థలో చేయాల్సిన సంస్కరణలు సూచించింది. వాటిలో లేనిది ఏదో గుర్తించాలి.

వ్యవస్థాపరమైన సంస్కరణ అంటే బడి వ్యవస్థనే మెరుగుపరచడం: సహాయక వ్యవస్థలను (శిక్షణ సంస్థలు, పర్యవేక్షణ) బలోపేతం చేయడం, పనితీరు సూచికలు రూపొందించడం, మౌలిక వసతులు కల్పించడం. ఇవన్నీ వ్యవస్థ లోపల జరిగే మార్పులు.

తల్లిదండ్రులకు ఆర్థిక సహాయం ఒక సంక్షేమ పథకం, బడి వ్యవస్థ సంస్కరణ కాదు. అందుకే (4).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) అంతర్గత అవయవ నిర్మాణంStructure of internal organs

NCF 2005 సైన్స్ బోధనకు కొన్ని ఇతివృత్తాలు (Themes) సూచించింది. వాటిలో లేనిది ఏదో గుర్తించాలి.

ఆ ఇతివృత్తాలు: ఆహారం, పదార్థాలు, జీవ ప్రపంచం, వస్తువులు ఎలా పనిచేస్తాయి, కదిలే వస్తువులు-మనుషులు-ఆలోచనలు, సహజ దృగ్విషయాలు, సహజ వనరులు. (1), (2), (3) ఈ జాబితాలో ఉన్నాయి.

“అంతర్గత అవయవ నిర్మాణం” ఒక పాఠ్యాంశం స్థాయి విషయం, NCF ఇతివృత్తం కాదు. శరీరానికి సంబంధించిన విషయాలు “జీవ ప్రపంచం” ఇతివృత్తం కిందకు వస్తాయి.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) ఇంటర్వ్యూ చేయడంConducting interview

సైన్స్/పరిసరాల విజ్ఞానంలో “విషయావగాహన (Conceptual Understanding)” విద్యా ప్రమాణానికి చెందని సూచిక ఏదో గుర్తించాలి.

విషయావగాహన అంటే భావనను అర్థం చేసుకున్నట్టు చూపడం: ఉదాహరణలు ఇవ్వడం, కారణాలు చెప్పడం, వర్గీకరించడం, పోల్చడం, తేడాలు చెప్పడం. (1), (3), (4) ఇవే.

ఇంటర్వ్యూ చేయడం సమాచార సేకరణ నైపుణ్యం. ఇది “సమాచార నైపుణ్యాలు, ప్రాజెక్టు పనులు” అనే వేరే విద్యా ప్రమాణం కిందకు వస్తుంది.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రాథమిక విద్యా పథకంAndhra Pradesh Primary Education Project

“ఆరు కృత్యాధార అభ్యసన సూత్రాలు” అనే ప్రత్యేక మాట ఏ కార్యక్రమానిదో గుర్తించాలి.

ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రాథమిక విద్యా పథకం (APPEP) ఉపాధ్యాయులకు కృత్యాధార బోధనలో శిక్షణ ఇచ్చింది. దాని శిక్షణ ఆరు సూత్రాల మీద నడిచింది; పిల్లలు స్వయంగా చేసి నేర్చుకోవడం, స్థానిక పరిసరాలను వాడటం, పిల్లల పనిని ప్రదర్శించడం లాంటివి వాటిలో భాగం.

NEP 2020, NCF 2005 కృత్యాధార బోధనను సమర్థిస్తాయి కానీ “ఆరు సూత్రాలు” అనే చట్రం వాటిది కాదు. DPEP జిల్లా స్థాయి విస్తృత కార్యక్రమం.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) విశ్వేశ్వరయ్య ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నలాజికల్ మ్యూజియమ్ (VITM) - బెంగళూరుVisweswaraiah Institute of Technological Museum (VITM) - Bangalore

పాఠశాల విద్యార్థుల సైన్స్ ఫెయిర్‌లు జిల్లా, రాష్ట్ర స్థాయి తర్వాత దక్షిణ భారత స్థాయిలో జరుగుతాయి. దాన్ని నిర్వహించే సంస్థ ఏదో అడుగుతున్నారు.

బెంగళూరులోని విశ్వేశ్వరయ్య ఇండస్ట్రియల్ అండ్ టెక్నలాజికల్ మ్యూజియం (VITM) దక్షిణ భారత సైన్స్ ఫెయిర్‌ను నిర్వహిస్తుంది. దక్షిణాది రాష్ట్రాల్లో ఎంపికైన ప్రదర్శనలు అక్కడ పోటీ పడతాయి.

NIT, VIT, IIT ఉన్నత విద్యా సంస్థలు; పాఠశాల సైన్స్ ఫెయిర్‌ల నిర్వహణ వాటి పని కాదు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) వ్యాసరూప ప్రశ్నలుEssay type questions

విద్యార్థి ఆలోచనలను క్రమంగా అమర్చగలడా (వ్యవస్థాపనం), భావనల మధ్య సంబంధాలు చూపగలడా అని తెలుసుకోవడానికి ఏ రకమైన ప్రశ్న బాగుంటుందో అడుగుతున్నారు.

వ్యాసరూప ప్రశ్నల్లో విద్యార్థి సొంతంగా విషయాన్ని ఎంచుకుని, క్రమంలో అమర్చి, వివిధ ఆలోచనలను కలిపి రాయాలి. అందుకే వ్యవస్థీకరణ, సంబంధస్థాపన, భావ వ్యక్తీకరణ లాంటి ఉన్నత సామర్థ్యాలు వీటిలోనే స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి.

బహుళైచ్ఛిక, లక్ష్యాత్మక ప్రశ్నల్లో విద్యార్థి ఒక జవాబు ఎంచుకుంటాడు, తన ఆలోచనా క్రమం కనిపించదు. లఘుసమాధానాలు చిన్నవి, అంత విస్తృతి ఉండదు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) ప్రదర్శనా బల్లDisplay table

బోధనోపకరణాలను వర్గీకరించినప్పుడు పానల్ బోర్డు ఏ రకం కిందకు వస్తుందో అడుగుతున్నారు.

పానల్ బోర్డు అంటే చిత్రాలు, చార్టులు, నమూనాలు పెట్టి తరగతిలో ప్రదర్శించే బోర్డు. ఇది బులెటిన్ బోర్డు, ఫ్లానెల్ బోర్డు లాగే ప్రదర్శనా సాధనాల (Display boards) కిందకు వస్తుంది.

రేఖాచిత్ర సాధనాలు అంటే చార్టులు, పటాలు, గ్రాఫ్‌లు. త్రిమితీయ సాధనాలు నమూనాలు, నిజ వస్తువులు. ప్రక్షేపక సాధనాలు ప్రొజెక్టర్‌తో తెరపై చూపేవి. పానల్ బోర్డు వీటిలో దేనికీ చెందదు.