AP DSC 2025 SGT ప్రశ్నపత్రం (17 జూన్, షిఫ్ట్ 1): సాంఘిక శాస్త్రం ప్రశ్నలు, సమాధానాలు

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) 150 మిలియన్ కి.మీ.150 million km

భూమికి సూర్యుడికి మధ్య సగటు దూరం అడుగుతున్నారు.

ఈ సగటు దూరం సుమారు 15 కోట్ల కి.మీ (150 మిలియన్ కి.మీ). దీన్నే ఒక ఖగోళ ప్రమాణం (Astronomical Unit, AU) అంటారు. సూర్యకాంతి భూమిని చేరడానికి సుమారు 8 నిమిషాలు పడుతుంది.

(4)లో సంఖ్య సరైనదే కానీ ప్రమాణం “బిలియన్” (వేయి రెట్లు ఎక్కువ). ఇది మిలియన్, బిలియన్ మధ్య తికమక పెట్టే ఉచ్చు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) కేరళ శాస్త్ర సాహిత్య పరిషత్Kerala Shastra Sahitya Parishath

కేరళలోని సైలెంట్ వ్యాలీ సతతహరిత అడవులను జల విద్యుత్ ప్రాజెక్టు నుంచి కాపాడటానికి 1970ల్లో ఉద్యమం జరిగింది. ప్రజలను కూడగట్టిన సంస్థ ఏదో అడుగుతున్నారు.

కేరళ శాస్త్ర సాహిత్య పరిషత్ (KSSP) అనే ప్రజా సైన్స్ ఉద్యమ సంస్థ గ్రామాల్లో ప్రచారం చేసి ప్రజలను సమీకరించింది. చివరికి ప్రాజెక్టు రద్దయి, ఆ ప్రాంతం 1984లో జాతీయ ఉద్యానవనంగా మారింది.

కర్ణాటకలో అలాంటి పేరుతో సంస్థ ఈ ఉద్యమంతో సంబంధం లేదు. CSE ఢిల్లీలోని పర్యావరణ పరిశోధనా సంస్థ.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) ఫెర్రల్స్ నియమంFerrel’s law

భూమి తన అక్షం మీద తిరగడం వల్ల గాలులు, సముద్ర ప్రవాహాలు దారి మళ్లుతాయి. ఈ ప్రభావానికి సంబంధించిన నియమం ఏదో అడుగుతున్నారు.

భూ భ్రమణం వల్ల కనిపించే ఈ మిథ్యా బలాన్ని కోరియోలిస్ బలం (Coriolis force) అంటారు. దాని ఫలితంగా గాలులు ఉత్తరార్ధగోళంలో కుడివైపుకు, దక్షిణార్ధగోళంలో ఎడమవైపుకు మళ్లుతాయి అని చెప్పేది ఫెరల్ నియమం. ఆప్షన్లలో దీనికి సరిపోయేది అదే.

డాప్లర్ ప్రభావం ధ్వని/కాంతి పౌనఃపున్య మార్పు, ఫారడే నియమం విద్యుదయస్కాంత ప్రేరణ, కెప్లర్ నియమాలు గ్రహాల కక్ష్యలు. వీటికి భూభ్రమణ బలంతో సంబంధం లేదు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) తక్షశిలTakshashila

గాంధార శిల్పకళ ఏ ప్రాంతంలో పుట్టిందో అడుగుతున్నారు.

గాంధారం ప్రస్తుత పాకిస్తాన్ వాయవ్య ప్రాంతం, అఫ్గానిస్తాన్ తూర్పు భాగం. తక్షశిల (Taxila), పెషావర్ దాని ముఖ్య కేంద్రాలు. కుషాణుల కాలంలో గ్రీకు-రోమన్ శైలి ప్రభావంతో ఇక్కడ బుద్ధుని విగ్రహాలు చెక్కారు; ఉంగరాల జుట్టు, మడతల వస్త్రాలు దీని గుర్తులు.

మగధలో మౌర్య కళ, మథురలో మథుర శైలి అభివృద్ధి చెందాయి. ఢిల్లీ, పంజాబ్ గాంధార శైలి కేంద్రాలు కావు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) షేర్‌షాSher shah

16వ శతాబ్దంలో ఫిరంగి మందు పేలి చనిపోయిన పాలకుడు ఎవరో అడుగుతున్నారు.

షేర్‌షా సూరి 1545లో కాళింజర్ కోటను ముట్టడించినప్పుడు మందుగుండు పేలి గాయపడి మరణించాడు. ఆయన పాలనలో గ్రాండ్ ట్రంక్ రోడ్డు, “రూపియా” నాణెం, భూమి సర్వే లాంటి సంస్కరణలు వచ్చాయి.

హుమయూన్ గ్రంథాలయం మెట్ల మీద నుంచి జారి పడి చనిపోయాడు. బాబర్ అనారోగ్యంతో, జహంగీర్ 17వ శతాబ్దంలో సహజంగా మరణించారు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) ఔరంగజేబుAurangzeb

బెంగాల్‌లో సుంకం లేని వ్యాపార హక్కు ఇచ్చిన ఫర్మానా ఏ చక్రవర్తిదో అడుగుతున్నారు. ఇది 8వ తరగతి సాంఘిక శాస్త్రంలోని “కంపెనీ పాలన” పాఠంలోని అంశం.

పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం కంపెనీ ఔరంగజేబును ఒప్పించి సుంకం లేకుండా వ్యాపారం చేసే హక్కు పొందింది. ఆ ఫర్మానా కంపెనీకి మాత్రమే హక్కు ఇచ్చింది, కానీ కంపెనీ అధికారులు సొంత వ్యాపారంలోనూ సుంకం కట్టడానికి నిరాకరించడంతో బెంగాల్ నవాబులతో గొడవలు మొదలయ్యాయి.

షాజహాన్ ఔరంగజేబు కంటే ముందు; బహదూర్ షా I, II తర్వాతి చక్రవర్తులు. బహదూర్ షా II చివరి మొఘల్ చక్రవర్తి (1857).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) భూస్వాములు, జమీందార్లకు చెందిన భూములను, ఆస్తులను జప్తుచేశారు.The land and property of landlords and zamindars was confiscated.

1857 తిరుగుబాటు తర్వాత బ్రిటిష్ వారు తెచ్చిన మార్పుల్లో లేనిది ఏదో గుర్తించాలి.

1858 చట్టంతో కంపెనీ అధికారాలు బ్రిటిష్ రాణికి (Crown) బదిలీ అయ్యాయి; గవర్నర్ జనరల్‌కు వైస్రాయ్ అనే బిరుదు వచ్చింది. ప్రజల మత, సామాజిక ఆచారాల్లో జోక్యం చేసుకోకూడదని నిర్ణయించారు. కాబట్టి (2), (3), (4) నిజంగా జరిగిన మార్పులు.

దీనికి విరుద్ధంగా, భూస్వాములు, జమీందార్ల భూమిపై హక్కులను కాపాడతామని బ్రిటిష్ వారు హామీ ఇచ్చారు; వారిని తమ వైపు తిప్పుకోవాలనుకున్నారు. భూములు జప్తు చేయడం మార్పుల్లో లేదు, అందుకే (1).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) గవర్నర్The Governor

రాష్ట్రంలో పాలన ఎలా జరుగుతోందో రాష్ట్రపతికి తెలియజేసేది ఎవరో అడుగుతున్నారు.

గవర్నర్‌ను రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు; ఆయన రాష్ట్రంలో కేంద్ర ప్రతినిధి. రాష్ట్ర ప్రభుత్వ పనితీరుపై గవర్నర్ రాష్ట్రపతికి నివేదికలు పంపుతారు. రాజ్యాంగ యంత్రాంగం విఫలమైందని గవర్నర్ నివేదిస్తే రాష్ట్రపతి పాలన (ఆర్టికల్ 356) విధించవచ్చు.

ముఖ్యమంత్రి గవర్నర్‌కు సమాచారం ఇస్తారు, రాష్ట్రపతికి నేరుగా కాదు. స్పీకర్ శాసనసభను, హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి న్యాయవ్యవస్థను చూస్తారు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) 1966

ఢిల్లీ హైకోర్టు ఏ సంవత్సరంలో ఏర్పడిందో అడుగుతున్నారు.

ఢిల్లీ హైకోర్టు 1966 అక్టోబర్ 31న ఏర్పాటైంది. అంతకు ముందు ఢిల్లీ పంజాబ్ హైకోర్టు పరిధిలో ఉండేది.

మిగతా సంవత్సరాలు ఢిల్లీ హైకోర్టుకు సంబంధించినవి కావు. దగ్గర దగ్గర సంవత్సరాలు ఇచ్చి తికమక పెట్టారు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) జనవరి 24, 195024th January 1950

రాజ్యాంగ పరిషత్ చివరి సమావేశం తేదీ అడుగుతున్నారు. ఆప్షన్లలో రోజు ఒకటే, సంవత్సరం మాత్రమే మారింది.

రాజ్యాంగ పరిషత్ రాజ్యాంగాన్ని 1949 నవంబర్ 26న ఆమోదించింది. 1950 జనవరి 24న చివరిసారి సమావేశమై సభ్యులు రాజ్యాంగ ప్రతులపై సంతకాలు చేశారు; అదే రోజు డా. రాజేంద్ర ప్రసాద్‌ను మొదటి రాష్ట్రపతిగా ఎన్నుకున్నారు, జనగణమనను జాతీయ గీతంగా ఆమోదించారు. రెండు రోజుల తర్వాత, 1950 జనవరి 26న రాజ్యాంగం అమల్లోకి వచ్చింది.

1949 ఆమోదం జరిగిన సంవత్సరం కావడంతో (2) దగ్గర చాలామంది తికమకపడతారు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) APJ అబ్దుల్ కలామ్APJ Abdul Kalam

ప్రతిభ, అవకాశాల గురించిన ఈ ప్రసిద్ధ వాక్యం ఎవరిదో అడుగుతున్నారు.

ఈ వాక్యం మాజీ రాష్ట్రపతి, “మిస్సైల్ మ్యాన్” డా. ఏ.పి.జె. అబ్దుల్ కలాం చెప్పిన ప్రేరణాత్మక సూక్తుల్లో ఒకటి. విద్యార్థుల్లో ఆత్మవిశ్వాసం పెంచడానికి ఆయన తరచూ ఇలాంటి మాటలు చెప్పేవారు.

సమాన అవకాశం అనే ఆలోచన రాజ్యాంగంలోనూ ఉంది కాబట్టి అంబేద్కర్ పేరు చూసి కొందరు (2) ఎంచుకుంటారు. కానీ ఈ వాక్యం కలాం గారిది.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) నూలువస్త్రాలుCotton textiles

బ్రిటిష్ పాలనకు ముందు భారతదేశం ప్రపంచంలో ఏ వస్తువు ఉత్పత్తిలో ముందుందో అడుగుతున్నారు.

1750 నాటికి భారత నూలు వస్త్రాలు ప్రపంచమంతా ప్రసిద్ధి. ఢాకా మస్లిన్, బెంగాల్, గుజరాత్, మచిలీపట్నం వస్త్రాలకు యూరప్‌లో గిరాకీ ఎక్కువ. కాలికో, చింట్జ్ లాంటి పేర్లు భారత వస్త్రాల నుంచే వచ్చాయి.

బ్రిటిష్ పాలనలో ఇంగ్లాండ్ యంత్రాలతో తయారైన వస్త్రాలు దిగుమతి కావడంతో ఈ పరిశ్రమ దెబ్బతింది. బంగారం, కాఫీ, తోలులో భారత్ అగ్రస్థానంలో లేదు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) 25 - 35 సంవత్సరాలు25 – 35 years

కేంద్ర రోడ్డు రవాణా, రహదారుల మంత్రిత్వ శాఖ ఏటా “భారతదేశంలో రోడ్డు ప్రమాదాలు” నివేదిక విడుదల చేస్తుంది. 2019 నివేదికలో సుమారు 26% వాటా ఉన్న వయో సమూహం ఏదో అడుగుతున్నారు.

ఆ ఏడాది రోడ్డు ప్రమాద మరణాల్లో 25-35 ఏళ్ల వారి వాటా సుమారు 26% (25.8%). ఏ ఒక్క వయో సమూహంలోనైనా ఇదే అత్యధికం. 18-45 ఏళ్ల యువత మొత్తం కలిపి దాదాపు 69% మరణాల్లో ఉన్నారు.

అంటే ఎక్కువగా ప్రమాదాలకు గురవుతున్నది ఉద్యోగం, సంపాదన మొదలుపెట్టే వయసు వారే. రోడ్డు భద్రతా పాఠాలు బడిలోనే మొదలుపెట్టడానికి ఇది ఒక కారణం.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) ప్రిన్స్ చార్లెస్ పర్వతాలుThe Prince Charles mountains

ఉత్తర అమెరికాలో ఖనిజాలు ప్రధానంగా మూడు ప్రాంతాల్లో దొరుకుతాయి. వాటిలో లేనిది ఏదో గుర్తించాలి.

మూడు జోన్లు: ఉత్తరాన కెనడా ప్రాంతం (కెనడియన్ షీల్డ్: ఇనుము, నికెల్, బంగారం, యురేనియం, రాగి), తూర్పున అపలేచియన్ పర్వతాలు (బొగ్గు), పశ్చిమాన పశ్చిమ కార్డిల్లెరాస్ (రాగి, సీసం, జింక్, వెండి). ఇది 8వ తరగతి భూగోళంలోని ఖనిజ వనరుల పాఠం.

ప్రిన్స్ చార్లెస్ పర్వతాలు అంటార్కిటికాలో ఉన్నాయి; అక్కడ ఇనుము, బొగ్గు నిక్షేపాలు ఉన్నాయని ఇదే పాఠంలో చెబుతారు. కానీ అవి ఉత్తర అమెరికాలో లేవు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) అజ్మీర్Ajmer

సూఫీ సాధువు ఖ్వాజా మొయినుద్దీన్ చిస్తీ దర్గా ఎక్కడ ఉందో అడుగుతున్నారు.

భారతదేశంలో చిస్తీ సూఫీ సిలిసిలాను స్థాపించిన ఖ్వాజా మొయినుద్దీన్ చిస్తీ దర్గా రాజస్థాన్‌లోని అజ్మీర్‌లో ఉంది. అక్బర్ కూడా ఇక్కడికి కాలినడకన వెళ్లాడని చరిత్ర చెబుతుంది.

ఢిల్లీలో నిజాముద్దీన్ ఔలియా దర్గా, గుల్బర్గాలో ఖ్వాజా బందానవాజ్ (గేసూదరాజ్) దర్గా ఉన్నాయి. ఈ పేర్లతో తికమక పడొద్దు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) శ్రీకాకుళం జిల్లాSrikakulam District

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ఈ రెండు పక్షి సంరక్షణ కేంద్రాలు ఏ జిల్లాలో ఉన్నాయో అడుగుతున్నారు.

తేలినీలాపురం, తేలుకుంచి రెండూ శ్రీకాకుళం జిల్లాలో ఉన్నాయి. ప్రతి శీతాకాలంలో సైబీరియా నుంచి పెలికాన్లు, పెయింటెడ్ స్టార్క్‌లు (ఎర్ర కాళ్ల కొంగలు) గుడ్లు పెట్టి పిల్లలను పెంచడానికి ఇక్కడికి వస్తాయి.

ఏలూరు జిల్లాలో కొల్లేరు సరస్సు, కాకినాడ జిల్లాలో కోరింగ వన్యప్రాణి కేంద్రం ఉన్నాయి. శ్రీకాకుళం పక్కనే ఉండే ఉత్తరాంధ్ర జిల్లా కాబట్టి (1) విజయనగరం దగ్గర జాగ్రత్త.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) ఇతివృత్తాలుThemes

సాంఘిక శాస్త్ర పాఠ్యపుస్తకాలు ఏ చట్రం మీద తయారయ్యాయో అడుగుతున్నారు.

ఆంధ్రప్రదేశ్ సాంఘిక శాస్త్ర పాఠ్యపుస్తకాలు ఆరు ఇతివృత్తాల (Themes) చుట్టూ నిర్మించారు: భూమి-వైవిధ్యం; ఉత్పత్తి-వినిమయం-జీవనాధారాలు; రాజకీయ వ్యవస్థలు-పరిపాలన; సామాజిక వ్యవస్థీకరణ-అసమానతలు; మతం-సమాజం; సంస్కృతి-సమాచారం. ప్రతి తరగతిలో పాఠాలు ఈ ఇతివృత్తాల కింద అమర్చారు.

పాఠ్యప్రణాళిక అంటే పాఠాల జాబితా, లక్ష్యాలు అంటే బోధన ఉద్దేశాలు. ప్రశ్నలో ఇచ్చినవి విస్తృత అంశాల గుంపులు, అంటే ఇతివృత్తాలు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) I.F. ఫారెస్టర్I.F. Forester

సాంఘిక శాస్త్రానికి వివిధ విద్యావేత్తలు ఇచ్చిన నిర్వచనాల్లో “సమాజ అధ్యయనం” అనే చిన్న నిర్వచనం ఎవరిదో అడుగుతున్నారు.

అధికారిక కీ ఈ నిర్వచనాన్ని I.F. ఫారెస్టర్‌కు ఇచ్చింది. ఇది అన్నిటికంటే సరళమైన నిర్వచనం: సాంఘిక శాస్త్రం అంటే మనిషి సమాజంలో ఎలా జీవిస్తున్నాడో అధ్యయనం.

వెస్లీ, మైకేల్స్ లాంటి వారి నిర్వచనాలు సాంఘిక శాస్త్రాన్ని సామాజిక శాస్త్రాల నుంచి బోధన కోసం ఎంచుకున్న భాగాలుగా, మానవ సంబంధాల అధ్యయనంగా చెబుతాయి. పేర్లు, నిర్వచనాలు జతగా గుర్తుంచుకోవాలి.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) NEP - 1986

దేశమంతటా ఒక సాధారణ మౌలిక పాఠ్యాంశం (Common Core) ఉండాలని సూచించింది ఎవరో అడుగుతున్నారు.

జాతీయ విద్యా విధానం 1986 “జాతీయ పాఠ్యప్రణాళికా చట్రం”లో ఒక సాధారణ మౌలిక భాగం (Common Core), మిగతా భాగం సరళంగా ఉండాలని చెప్పింది. స్వాతంత్ర్య ఉద్యమ చరిత్ర, రాజ్యాంగ విధులు, జాతీయ గుర్తింపు, భారత సాంస్కృతిక వారసత్వం, సమానత్వం, పర్యావరణ రక్షణ లాంటివి ఈ కోర్ అంశాలు.

NCERT ఈ సూచన ప్రకారం పాఠ్యప్రణాళికలు తయారు చేసింది, కానీ సూచించింది విధానమే. కొఠారి, మొదలియార్ కమిషన్లు వేరే సిఫార్సులకు ప్రసిద్ధి.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) సెకండరీ విద్యాకమీషన్ - 1952Secondary Education Commission - 1952

చరిత్ర, భూగోళం, పౌరశాస్త్రం వేర్వేరుగా కాకుండా “సాంఘిక శాస్త్రం” అనే ఒకే ప్రధాన విషయంగా బడిలో ప్రవేశపెట్టాలని సిఫార్సు చేసింది ఎవరో అడుగుతున్నారు.

మొదలియార్ నేతృత్వంలోని సెకండరీ విద్యా కమిషన్ (1952-53) మాధ్యమిక స్థాయిలో సాంఘిక శాస్త్రాన్ని తప్పనిసరి కోర్ విషయంగా చేర్చాలని సిఫార్సు చేసింది. అప్పటి నుంచి ఇది ప్రధాన విషయమైంది.

యశ్‌పాల్ కమిటీ (1993) “భారం లేని చదువు” గురించి. NCF 2000, 1975 పాఠ్యప్రణాళిక తర్వాతివి; సాంఘిక శాస్త్రం అప్పటికే పాఠశాలల్లో ఉంది.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1), (2) ఆప్షన్లకు పూర్తి మార్కులు (అధికారిక కీ)

భౌతిక పటాల్లో ఎత్తు, భూస్వరూపాలను రంగులతో చూపిస్తారు. ఇచ్చిన నాలుగు జతల్లో తప్పు వాటిని గుర్తించాలి.

సాధారణ నియమం: నీలం = నీరు (నదులు, సముద్రాలు), ఆకుపచ్చ = మైదానాలు (తక్కువ ఎత్తు), పసుపు/లేత గోధుమ = పీఠభూములు, గోధుమ = కొండలు, పర్వతాలు. కాబట్టి c సరైనది. ఎడారికి ఎరుపు రంగు వాడరు, a తప్పు. కొండలకు పసుపు కాదు గోధుమ రంగు, b కూడా తప్పు.

d లో “ముదురు ఆకుపచ్చ - మైదానాలు” సాధారణంగా సరైనదే, కానీ కొన్ని పటాల్లో ముదురు ఆకుపచ్చ అతి తక్కువ ఎత్తు ఉన్న తీర ప్రాంతాలకు, లేత ఆకుపచ్చ మైదానాలకు వాడతారు. ఈ రంగు ఛాయ తేడా వల్లే (1) a, d కి కూడా కీ మార్కులు ఇచ్చింది. మా దృష్టిలో (2) a, b ఎక్కువ సమర్థనీయం, ఎందుకంటే అవి రెండూ స్పష్టంగా తప్పు జతలు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) 6

6-10 తరగతుల సాంఘిక శాస్త్రంలో విద్యార్థి సాధించాల్సిన విద్యా ప్రమాణాలు ఎన్నో అడుగుతున్నారు.

ఆరు విద్యా ప్రమాణాలు: విషయావగాహన; పాఠ్యాంశాన్ని చదివి అర్థం చేసుకుని వ్యాఖ్యానించడం; సమాచార నైపుణ్యాలు; సమకాలీన అంశాలపై ప్రతిస్పందన, ప్రశ్నించడం; పట నైపుణ్యాలు; ప్రశంస, సున్నితత్వం.

ప్రతి పాఠం చివర అభ్యాసాలు ఈ ఆరు ప్రమాణాల కింద ఇస్తారు. మూల్యాంకనంలో కూడా ఈ ఆరింటికీ మార్కులు కేటాయిస్తారు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) a, b, c, d

సమస్యా పరిష్కార పద్ధతి (Problem Solving Method) లో ఏ ఉపగమాలు వాడవచ్చో అడుగుతున్నారు.

సమస్య పరిష్కారానికి ఉదాహరణల నుంచి సాధారణీకరణకు వెళ్లే ఆగమన పద్ధతి, సూత్రం నుంచి ఉదాహరణలకు వెళ్లే నిగమన పద్ధతి, సమస్యను భాగాలుగా విడదీసే విశ్లేషణ, భాగాలను కలిపి పరిష్కారం కట్టే సంశ్లేషణ అన్నీ ఉపయోగపడతాయి.

సమస్య స్వభావాన్ని బట్టి ఉపాధ్యాయుడు ఏ ఉపగమాన్నైనా లేదా కొన్నింటిని కలిపి వాడవచ్చు. అందుకే నాలుగూ సరైనవి.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) పూర్వభావన, తపన కలిగించడం, మానసిక ప్రక్రియPretext, Urge creation, Mental process

జ్ఞాన నిర్మాణ వాదం (Constructivism) ప్రకారం పిల్లలు కొత్త జ్ఞానాన్ని తామే నిర్మించుకోవాలంటే ఏ పరిస్థితులు కావాలో అడుగుతున్నారు.

మొదట పిల్లల్లో ఉన్న పూర్వ జ్ఞానం (పూర్వభావన) ఆధారంగా మొదలుపెట్టాలి. తర్వాత తెలుసుకోవాలనే తపన కలిగించాలి. ఆపై పిల్లలు ఆలోచించి, పోల్చి, ముగింపుకు వచ్చే మానసిక ప్రక్రియ జరగాలి. ఈ మూడూ (1)లో ఉన్నాయి.

సమాచారాన్ని ఎక్కువగా కుమ్మరించడం (2), ఒంటరిగా నేర్చుకోవడం (3), ప్రేరణ లేకపోవడం (4) జ్ఞాన నిర్మాణానికి అడ్డంకులు. ప్రతి తప్పు ఆప్షన్‌లో ఒక అడ్డంకి కలిపారు.