AP DSC 2025 SGT ప్రశ్నపత్రం (18 జూన్, షిఫ్ట్ 1): సాధారణ శాస్త్రం ప్రశ్నలు, సమాధానాలు
AP DSC SGT 2025 science questions ఇక్కడ ఉన్నాయి. AP మెగా DSC 2025లో సెకండరీ గ్రేడ్ టీచర్ (SGT) పోస్టుకు 18 జూన్ 2025, షిఫ్ట్ 1లో జరిగిన పరీక్షలో ఏడో సెక్షన్ సాధారణ శాస్త్రం (General Science). ఇందులో 113 నుంచి 136 వరకు 24 ప్రశ్నలు వచ్చాయి, మొత్తం 12 మార్కులు. ప్రశ్నలను పేపర్లో ఉన్నట్టే తెలుగు, ఇంగ్లీష్లో ఇచ్చాం. సమాధానాలు పాఠశాల విద్యాశాఖ విడుదల చేసిన అధికారిక ఫైనల్ కీ నుంచి తీసుకున్నాం, ప్రతి ప్రశ్న కింద వివరణ ఉంది. మొదటి 16 ప్రశ్నలు జీవ, భౌతిక శాస్త్రాల కంటెంట్; చివరి 8 సైన్స్ బోధనా పద్ధతులు. వడి, పౌనఃపున్యం లెక్కలను దశలవారీగా చేసి చూపించాం.
ఈ సెక్షన్లో వచ్చిన టాపిక్స్
| టాపిక్ | ప్రశ్నలు |
|---|---|
| మొక్కలు, జంతువులు, మానవ శరీరం | 113, 114, 115, 117, 118, 119, 121, 128 |
| పరిసరాలు (ఇళ్లు, కాగితం రీసైక్లింగ్) | 116, 120 |
| భౌతిక శాస్త్రం (ఉష్ణం, కాంతి, చలనం, బలం, ధ్వని, విద్యుత్) | 122, 123, 124, 125, 126, 127 |
| శాస్త్రవేత్తలు, సైన్స్ స్వభావం | 129, 131 |
| సైన్స్ బోధనా పద్ధతులు, మూల్యాంకనం, సాంకేతికత | 130, 132, 133, 134, 135, 136 |
ప్రశ్నలు, వివరణలు
ప్రశ్న 113Question 113
నీటి మొక్క యొక్క వేర్లుThe roots of aquatic plants are
(1) ఎక్కువ శాఖలు కలిగి నీటిని శోషిస్తాయి.Highly branched to absorb water.
(2) పరిమాణంలో చిన్నవిగా ఉండి మొక్కను దాని స్థానంలో పట్టి ఉంచుతాయి.Reduced in size hold the plant in a place.
(3) నేలలోపలికి లోతుగా పాతుకుపోతాయి.Deeply rooted in soil.
(4) బలంగా ఉండి నేలలో స్థిరంగా ఉంటాయి.Strong and fixed in soil.
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) పరిమాణంలో చిన్నవిగా ఉండి మొక్కను దాని స్థానంలో పట్టి ఉంచుతాయి.Reduced in size hold the plant in a place.
నీటి మొక్కల వేర్లు ఎలా ఉంటాయో, ఎందుకో అడుగుతున్నారు.
నీటి మొక్కల శరీరమంతా నీటిలోనే ఉంటుంది, కాబట్టి అవి నీటిని, లవణాలను ఉపరితలం మొత్తం ద్వారా నేరుగా పీల్చుకుంటాయి. వేర్లకు నీటిని పీల్చే పని పెద్దగా ఉండదు. అందుకే వేర్లు చిన్నవిగా, తక్కువగా ఉంటాయి; మొక్క కొట్టుకుపోకుండా ఒక చోట పట్టి ఉంచడమే వాటి ముఖ్య పని. వాలిస్నేరియా, హైడ్రిల్లా దీనికి ఉదాహరణలు.
ఎక్కువ శాఖలు (1), లోతైన వేర్లు (3), బలమైన వేర్లు (4) నీటి కొరత ఉన్న ఎడారి, నేల మొక్కల లక్షణాలు.
ప్రశ్న 114Question 114
జీర్ణక్రియ పూర్తి అయ్యే భాగంThe process of digestion completes in this part
(1) జీర్ణాశయంStomach
(2) ఆంత్రమూలంDuodenum
(3) చిన్న ప్రేగుSmall intestine
(4) పెద్ద ప్రేగుLarge intestine
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) చిన్న ప్రేగుSmall intestine
ఆహారం పూర్తిగా జీర్ణమయ్యే భాగం ఏదో అడుగుతున్నారు.
జీర్ణక్రియ నోటిలో మొదలవుతుంది (లాలాజలం పిండి పదార్థాలపై), జీర్ణాశయంలో ప్రొటీన్ల జీర్ణక్రియ కొనసాగుతుంది. చిన్న ప్రేగులో పైత్యరసం, క్లోమరసం, ఆంత్రరసం కలిసి పిండి పదార్థాలు, ప్రొటీన్లు, కొవ్వుల జీర్ణక్రియను పూర్తి చేస్తాయి. జీర్ణమైన ఆహారం విల్లైల ద్వారా రక్తంలోకి శోషణ అయ్యేది కూడా ఇక్కడే.
ఆంత్రమూలం చిన్న ప్రేగులో మొదటి భాగం మాత్రమే, అక్కడ జీర్ణక్రియ పూర్తి కాదు. పెద్ద ప్రేగు నీటిని శోషిస్తుంది; అక్కడ జీర్ణక్రియ జరగదు.
ప్రశ్న 115Question 115
అండోత్పాదక జీవుల జతను గుర్తించండిFind the oviparous pair
(1) డాల్ఫిన్ మరియు చేపDolphin and Fish
(2) గొర్రె మరియు గేదెSheep and Buffalo
(3) కప్ప మరియు బల్లిFrog and Lizard
(4) గాడిద మరియు కోడిDonkey and Hen
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) కప్ప మరియు బల్లిFrog and Lizard
గుడ్లు పెట్టే (అండోత్పాదక) జీవులు రెండూ ఉన్న జత ఏదో గుర్తించాలి.
కప్ప ఉభయచరం, నీటిలో గుడ్లు పెడుతుంది. బల్లి సరీసృపం, అది కూడా గుడ్లు పెడుతుంది. రెండూ అండోత్పాదకాలే.
(1)లో డాల్ఫిన్ క్షీరదం, పిల్లలను కంటుంది. (2)లో గొర్రె, గేదె రెండూ పిల్లలను కనే (శిశూత్పాదక) క్షీరదాలు. (4)లో కోడి గుడ్లు పెడుతుంది కానీ గాడిద పిల్లలను కంటుంది. ప్రతి జతలో రెండు జీవులూ గుడ్లు పెట్టాలి; అది (3)లోనే.
ప్రశ్న 116Question 116
ఇవి తాత్కాలిక గృహాలు కావుThese are NOT temporary houses
A. గుడారాలు (టెంట్)Tents
B. కారవాన్Caravan
C. గుడిసెHut
D. పెంకుటిల్లుTiled house
(1) A, B
(2) C, D
(3) A, C
(4) B, D
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) C, D
తాత్కాలిక గృహాలు అంటే కొద్ది కాలం ఉండడానికి, కావాలంటే తీసుకుపోవడానికి వీలుగా ఉండే నివాసాలు. వాటిలో “కానివి” అడుగుతున్నారు.
గుడారాలను (టెంట్లు) కావలసిన చోట వేసి, పని అయ్యాక విప్పి తీసుకుపోతారు; సైనికులు, పర్వతారోహకులు వాడతారు. కారవాన్ చక్రాలపై కదిలే ఇల్లు. ఈ రెండూ తాత్కాలిక గృహాలు.
గుడిసె, పెంకుటిల్లు ఒకే చోట నేలలో కట్టే స్థిర నివాసాలు. గుడిసె మట్టి, గడ్డితో కట్టే కచ్చా ఇల్లు అయినా దాన్ని ఒక చోటి నుంచి మరో చోటికి తీసుకుపోలేరు. కాబట్టి కీ ప్రకారం తాత్కాలికం కానివి C, D.
గుర్తుంచుకోండి: తాత్కాలికం = కదిలించగలిగేది (టెంట్, కారవాన్, హౌస్బోట్); కచ్చా ఇల్లు అంటే బలహీనమైన పదార్థాలతో కట్టిన స్థిర ఇల్లు.
ప్రశ్న 117Question 117
జీవ నత్రజని స్థాపకాలుThe Biological Nitrogen fixers are
A. రైజోబియంRhizobium
B. నీలి ఆకుపచ్చ శైవలాలుBlue green algae
C. చిక్కుడు జాతి మొక్కలుLeguminous plants
D. ఈస్ట్Yeast
(1) A, B
(2) A, C
(3) A, B, C
(4) A, B, C, D
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) A, B
గాలిలోని నత్రజనిని మొక్కలు వాడుకునే రూపంలోకి మార్చే జీవులు (జీవ నత్రజని స్థాపకాలు) ఏవో గుర్తించాలి.
రైజోబియం బ్యాక్టీరియా చిక్కుడు జాతి మొక్కల వేరు బొడిపెల్లో నివసిస్తూ నత్రజనిని స్థాపిస్తుంది. నీలి ఆకుపచ్చ శైవలాలు (సయనోబ్యాక్టీరియా, ఉదా: అనబీనా, నాస్టాక్) వరి పొలాల్లో నత్రజనిని స్థాపిస్తాయి. ఈ రెండూ నత్రజని స్థాపకాలు.
ఇక్కడ చాలామంది (3) ఎంచుకుంటారు. కానీ చిక్కుడు మొక్కలు తామే నత్రజనిని స్థాపించవు; వాటి వేర్లలో ఉండే రైజోబియం ఆ పని చేస్తుంది. ఈస్ట్ కిణ్వ ప్రక్రియ చేసే శిలీంధ్రం, నత్రజని స్థాపకం కాదు.
ప్రశ్న 118Question 118
సెబేషియస్ గ్రంథుల ద్వారా స్రవించబడిన సెబంలో ఉండని పదార్థాలుThe sebum secreted by sebaceous glands does not contain
(1) మైనంWax
(2) స్టిరాల్స్Sterols
(3) హార్మోన్లుHormones
(4) ఫాటీ ఆమ్లాలుFatty acids
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) హార్మోన్లుHormones
చర్మంలోని తైల గ్రంథులు (సెబేషియస్ గ్రంథులు) స్రవించే సెబమ్లో లేని పదార్థం ఏదో అడుగుతున్నారు.
సెబమ్ ఒక జిడ్డు పదార్థం. ఇందులో ఫాటీ ఆమ్లాలు, మైనాలు, స్టిరాల్స్ లాంటి లిపిడ్లు ఉంటాయి. ఇది చర్మాన్ని, వెంట్రుకలను మెత్తగా ఉంచి, నీరు చొరబడకుండా కాపాడుతుంది.
హార్మోన్లు అంతఃస్రావ (నాళాలు లేని) గ్రంథులు నేరుగా రక్తంలోకి స్రవిస్తాయి. సెబేషియస్ గ్రంథులు బహిఃస్రావ గ్రంథులు, హార్మోన్లను స్రవించవు.
ప్రశ్న 119Question 119
మొసలిలో శ్వాస అవయవాలుRespiratory organs in crocodile is
(1) మొప్పలుGills
(2) చర్మంSkin
(3) శ్వాసనాళంTrachea
(4) ఊపిరితిత్తులుLungs
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) ఊపిరితిత్తులుLungs
మొసలి ఏ అవయవాలతో శ్వాసిస్తుందో అడుగుతున్నారు.
మొసలి నీటిలో ఎక్కువ సమయం గడిపినా అది సరీసృపం, చేప కాదు. సరీసృపాలన్నీ ఊపిరితిత్తులతో గాలి పీలుస్తాయి. అందుకే మొసలి గాలి కోసం నీటి పైకి వస్తుంది; దాని ముక్కు రంధ్రాలు తల పైభాగంలో ఉండడం వల్ల శరీరం మునిగి ఉన్నా గాలి పీల్చగలదు.
మొప్పలు చేపలకు, చర్మ శ్వాసక్రియ వానపాము, కప్పలకు, శ్వాసనాళ వ్యవస్థ (ట్రేకియా) కీటకాలకు ఉంటాయి.
ప్రశ్న 120Question 120
కాగితాన్ని ఇన్నిసార్లు రీసైకిల్ చేయవచ్చుPaper can be recycled
(1) ఒకసారి మాత్రమేOne time only
(2) రెండు సార్ల వరకు మాత్రమేUp to two times only
(3) 5 - 7 సార్లు5 – 7 times
(4) 10 సార్ల కంటే ఎక్కువMore than 10 times
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) 5 - 7 సార్లు5 – 7 times
ఒకే కాగితాన్ని ఎన్నిసార్లు రీసైకిల్ చేయవచ్చో అడుగుతున్నారు.
కాగితం మొక్కల నుంచి వచ్చే సెల్యులోజ్ పీచులతో తయారవుతుంది. రీసైకిల్ చేసిన ప్రతిసారీ ఈ పీచులు ముక్కలై చిన్నవి అవుతాయి. సుమారు 5 నుంచి 7 సార్ల తర్వాత అవి కాగితం తయారీకి పనికిరానంత చిన్నవి అవుతాయి. అందుకే ప్రతిసారీ కొంత కొత్త గుజ్జు కలుపుతారు.
ఒకటి, రెండు సార్లు మాత్రమే అనడం తక్కువ అంచనా. 10 సార్ల కంటే ఎక్కువ అయితే పీచులు తట్టుకోలేవు.
ప్రశ్న 121Question 121
ఆమ్లజని రహితరక్తం కలిగి ఉండే మానవ గుండె యొక్క భాగంThe portion of the human heart that contains Deoxygenated blood
(1) ఎడమభాగంLeft portion
(2) కుడిభాగంRight portion
(3) పైగదులుUpper chambers
(4) కింది గదులుLower chambers
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) కుడిభాగంRight portion
గుండెలో ఆక్సిజన్ లేని (మలిన) రక్తం ఏ వైపు ఉంటుందో అడుగుతున్నారు.
శరీర భాగాల నుంచి వచ్చిన మలిన రక్తం మహాసిరల ద్వారా కుడి కర్ణికలోకి, అక్కడి నుంచి కుడి జఠరికలోకి వస్తుంది. కుడి జఠరిక దాన్ని ఊపిరితిత్తులకు పంపుతుంది. కాబట్టి గుండె కుడి భాగంలో మలిన రక్తం ఉంటుంది.
ఊపిరితిత్తుల నుంచి శుద్ధి అయిన రక్తం ఎడమ కర్ణిక, ఎడమ జఠరికలోకి వస్తుంది; అంటే ఎడమ భాగంలో ఆక్సిజన్ ఉన్న రక్తం. పై గదులు, కింది గదులు రెండింటిలోనూ రెండు రకాల రక్తం (కుడి, ఎడమ వైపుల్లో) ఉంటుంది.
గుర్తుంచుకోండి: కుడి = మలిన రక్తం (ఊపిరితిత్తులకు); ఎడమ = శుద్ధ రక్తం (శరీరానికి).
ప్రశ్న 122Question 122
ప్రయోగశాల ధర్మామీటరునందు కనిష్ఠ విలువThe minimum reading on laboratory thermometer is
(1) 0°C
(2) 10°C
(3) −10°C
(4) 35°C
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) −10°C
ప్రయోగశాల ఉష్ణమాపకం మీద ఉండే అతి తక్కువ రీడింగ్ ఏదో అడుగుతున్నారు.
ప్రయోగశాల ఉష్ణమాపకం సాధారణంగా −10°C నుంచి 110°C వరకు కొలుస్తుంది. మంచు కరిగే ఉష్ణోగ్రత (0°C) కంటే తక్కువ, నీరు మరిగే ఉష్ణోగ్రత (100°C) కంటే ఎక్కువ కొలవడానికి వీలుగా రెండు వైపులా కొంత అదనపు పరిధి ఉంటుంది.
35°C వైద్య (క్లినికల్) ఉష్ణమాపకం కనిష్ఠ విలువ; దాని పరిధి 35°C నుంచి 42°C. ఇక్కడ రెండింటినీ కలపకండి.
గుర్తుంచుకోండి: ప్రయోగశాల: −10°C నుంచి 110°C; క్లినికల్: 35°C నుంచి 42°C.
ప్రశ్న 123Question 123
సమతల దర్పణం వలన ఏర్పడిన ప్రతిబింబం యొక్క లక్షణాలుCharacters of the image formed by a plane mirror
(1) నిటారు, సమాన పరిమాణం, మిథ్యాErect, same size, virtual
(2) తలకిందులు, వృద్ధీకృత, నిజInverted, magnified, real
(3) నిటారు, సమాన పరిమాణం, నిజErect, same size, real
(4) తలకిందులు, వృద్ధీకృత, మిథ్యాInverted, magnified, virtual
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) నిటారు, సమాన పరిమాణం, మిథ్యాErect, same size, virtual
అద్దం (సమతల దర్పణం)లో ఏర్పడే ప్రతిబింబం లక్షణాలు అడుగుతున్నారు.
అద్దంలో మన ప్రతిబింబం నిటారుగా, మనంత పరిమాణంలోనే ఉంటుంది. అది అద్దం వెనుక ఉన్నట్టు కనిపిస్తుంది కానీ తెర మీద పట్టలేం; అంటే మిథ్యా ప్రతిబింబం. వస్తువు అద్దం ముందు ఎంత దూరంలో ఉంటే ప్రతిబింబం అద్దం వెనుక అంతే దూరంలో ఉంటుంది. కుడి ఎడమలు తారుమారవుతాయి (పార్శ్వ విలోమం).
(3) “నిజ” అని చెప్పడం వల్ల తప్పు. (2), (4) తలకిందులు, పెద్దదైన ప్రతిబింబాలు; అవి పుటాకార దర్పణంలో కొన్ని స్థానాల్లో వస్తాయి.
ప్రశ్న 124Question 124
రాము తన ఇంటి నుండి 0.45 కి.మీ.ల దూరంలో గల పాఠశాలను చేరుటకు 15 నిమిషాల సమయాన్ని తీసుకున్నాడు. అయిన రాము యొక్క వడి మీ./సె.లలోRamu takes 15 minutes to reach school which is at a distance of 0.45 km from his home. The speed of Ramu in m/s is
(1) 1 మీ./సె1 m/s
(2) 0.5 మీ/సె0.5 m/s
(3) 3 మీ/సె3 m/s
(4) 6.75 మీ/సె6.75 m/s
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) 0.5 మీ/సె0.5 m/s
వడి = దూరం ÷ కాలం. జవాబు మీ./సె.లలో కావాలి కాబట్టి ముందు యూనిట్లు మార్చాలి.
దూరం = 0.45 కి.మీ. = 0.45 × 1000 = 450 మీ. కాలం = 15 నిమిషాలు = 15 × 60 = 900 సెకన్లు.
వడి = 450 ÷ 900 = 0.5 మీ./సె.
(3) 3 మీ/సె యూనిట్లు మార్చకుండా 45 ÷ 15 చేస్తే వస్తుంది. (4) 6.75 దూరం, కాలాన్ని గుణిస్తే (0.45 × 15) వస్తుంది. రెండూ సాధారణ పొరపాట్లు.
ప్రశ్న 125Question 125
అనువర్తిత బలాన్ని ఎల్లప్పుడూ వ్యతిరేకించే బలంThe force that always opposes the applied force is
(1) అయస్కాంత బలంMagnetic force
(2) గురుత్వాకర్షణ బలంGravitational force
(3) ఘర్షణ బలంFrictional force
(4) స్థావర విద్యుత్ బలంStatic electric force
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) ఘర్షణ బలంFrictional force
మనం ప్రయోగించే బలానికి ఎప్పుడూ వ్యతిరేక దిశలో పనిచేసే బలం ఏదో అడుగుతున్నారు.
రెండు ఉపరితలాలు ఒకదానిపై ఒకటి జారేటప్పుడు ఆ చలనాన్ని అడ్డుకునే బలమే ఘర్షణ. బల్లను ముందుకు నెడితే ఘర్షణ వెనక్కు, వెనక్కు లాగితే ముందుకు పనిచేస్తుంది. అంటే దిశ ఏదైనా అది ఎప్పుడూ చలనానికి, అనువర్తిత బలానికి వ్యతిరేకమే.
అయస్కాంత, స్థావర విద్యుత్ బలాలు ఆకర్షణ లేదా వికర్షణ రెండూ చేయగలవు. గురుత్వాకర్షణ ఎప్పుడూ భూమి కేంద్రం వైపే పనిచేస్తుంది, మనం ఏ దిశలో బలం ప్రయోగించామనే దానితో సంబంధం లేదు.
ప్రశ్న 126Question 126
ఒక వస్తువు రెండు నిమిషాలలో 20 సార్లు కంపించిన దాని పౌనఃపున్యంAn object oscillates 20 times in two minutes. Then its frequency
(1) 0.33 Hz
(2) 0.16 Hz
(3) 10 Hz
(4) 40 Hz
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) 0.16 Hz
పౌనఃపున్యం అంటే ఒక సెకనులో జరిగే కంపనాల సంఖ్య. దాని యూనిట్ హెర్ట్జ్ (Hz).
కాలం = 2 నిమిషాలు = 2 × 60 = 120 సెకన్లు. పౌనఃపున్యం = కంపనాలు ÷ కాలం = 20 ÷ 120 = 1/6 ≈ 0.167 Hz. రెండు దశాంశ స్థానాల వరకు కుదిస్తే 0.16 Hz.
(3) 10 Hz నిమిషాలను సెకన్లలోకి మార్చకుండా 20 ÷ 2 చేస్తే వస్తుంది. (4) 40 గుణించడం వల్ల వస్తుంది. (1) 0.33 అంటే నిమిషానికి 20 కంపనాలు జరిగినప్పుడు వచ్చే విలువ (20 ÷ 60).
గుర్తుంచుకోండి: Hz లెక్కల్లో కాలం ఎప్పుడూ సెకన్లలోనే ఉండాలి.
ప్రశ్న 127Question 127
విద్యుత్ ఉత్సర్గం ఈ సందర్భంలో జరుగుతుంది.The process of electric discharge occurs in this situation.
P. ఒక మేఘం ఉన్నప్పుడుWhen one cloud is present
Q. రెండు మేఘాల మధ్యలోBetween two clouds
R. మేఘాలకు, భూమికి మధ్యలోBetween clouds and earth
(1) P, Q
(2) Q, R
(3) R, P
(4) P, Q, R
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) Q, R
మెరుపు రూపంలో విద్యుత్ ఉత్సర్గం (discharge) ఎక్కడ జరుగుతుందో అడుగుతున్నారు.
ఉరుము మేఘాల్లో నీటి బిందువులు, మంచు కణాలు రాసుకోవడం వల్ల ఆవేశాలు ఏర్పడతాయి: మేఘం పైభాగంలో ధనావేశం, కింది భాగంలో రుణావేశం. రెండు మేఘాల మధ్య వ్యతిరేక ఆవేశాలు ఎక్కువైతే వాటి మధ్య మెరుపు వస్తుంది (Q). మేఘం కింది భాగంలోని రుణావేశానికి, భూమిపై ప్రేరేపితమైన ధనావేశానికి మధ్య ఉత్సర్గం జరిగితే అది పిడుగు (R).
ప్రశ్నలోని P కేవలం ఒక మేఘం ఉండడం గురించి చెబుతోంది; ఉత్సర్గానికి రెండు వ్యతిరేక ఆవేశాల వస్తువులు (మేఘం-మేఘం లేదా మేఘం-భూమి) కావాలి. అందుకే కీ Q, R ఇచ్చింది.
ప్రశ్న 128Question 128
జంతువుల భావవ్యక్తీకరణలో సరికాని విధానాన్ని గుర్తించండి.Identify the incorrect mode of communication in animals
(1) కుక్కలు తోకను ఊపుట - దృశ్య భావవ్యక్తీకరణDogs wave tail – Visual communication
(2) బబూన్లు దువ్వుకొనుట - స్పర్శ భావవ్యక్తీకరణBaboons groom – tactile communication
(3) తోడేళ్ళు ఊళపెట్టుట - శ్రవణ భావవ్యక్తీకరణWolves howl – Auditory communication
(4) తేనెటీగల వాగల్ డ్యాన్స్ - రసాయన భావవ్యక్తీకరణWaggle dance in bee – Chemical communication
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) తేనెటీగల వాగల్ డ్యాన్స్ - రసాయన భావవ్యక్తీకరణWaggle dance in bee – Chemical communication
జంతువులు సమాచారం పంచుకునే విధానాలకు ఇచ్చిన జతల్లో తప్పు ఏదో అడుగుతున్నారు.
తేనెటీగ ఆహారం దొరికిన చోటి దిశ, దూరాన్ని తోటి ఈగలకు “8” ఆకారంలో నృత్యం చేసి చూపిస్తుంది. ఇది కదలికల ద్వారా జరిగే భావవ్యక్తీకరణ (ఈగలు దగ్గరగా ఉండి స్పర్శ, కదలికల ద్వారా గ్రహిస్తాయి). దీన్ని కనుగొన్న కార్ల్ వాన్ ఫ్రిష్కు నోబెల్ బహుమతి వచ్చింది. రసాయన భావవ్యక్తీకరణ అంటే ఫెరమోన్ల ద్వారా; ఉదా: చీమలు వాసన దారి వేయడం.
కుక్క తోక ఊపడం కనిపించే సంకేతం (దృశ్య), బబూన్లు ఒకదాన్ని ఒకటి దువ్వడం స్పర్శ, తోడేళ్ల ఊళ వినిపించే సంకేతం (శ్రవణ). ఈ మూడూ సరైన జతలు.
ప్రశ్న 129Question 129
అర్హీనియస్ ప్రకారం విజ్ఞానశాస్త్రం అనునదిAccording to Arrhenius, Science is
(1) మాపనంMeasurement
(2) ఫలితంResult
(3) ప్రక్రియProcess
(4) సహజ దృగ్విషయంNatural phenomena
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) మాపనంMeasurement
సైన్స్ బోధనా పద్ధతుల పుస్తకాల్లో విజ్ఞాన శాస్త్రానికి వేర్వేరు శాస్త్రవేత్తలు ఇచ్చిన నిర్వచనాల్లో అర్హీనియస్ నిర్వచనం ఏదో అడుగుతున్నారు.
అధికారిక కీ ప్రకారం అర్హీనియస్ “విజ్ఞాన శాస్త్రం అంటే మాపనం (కొలత)” అన్నాడు. కచ్చితమైన కొలతలు లేకుండా పరిశీలన శాస్త్రీయ జ్ఞానం కాదు అనే భావం ఈ నిర్వచనంలో ఉంది. రసాయన శాస్త్రంలో చర్యా వేగం, అయనీకరణం లాంటి అంశాలను కొలతల ఆధారంగా వివరించిన శాస్త్రవేత్త ఆయన.
“ప్రక్రియ”, “ఫలితం” అనేవి సైన్స్ స్వభావం (process and product) గురించి చెప్పే సాధారణ మాటలు; ఈ ప్రశ్నలో అర్హీనియస్ పేరుతో ముడిపడినది “మాపనం”.
ప్రశ్న 130Question 130
జాతీయ విద్యా ప్రణాళిక చట్రం - 2005 ప్రకారం విజ్ఞానశాస్త్రంలో ఇతివృత్తాల సంఖ్యNumber of themes in Science as per National Curriculum Framework-2005
(1) 7
(2) 8
(3) 9
(4) 10
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) 9
NCF 2005 ఆధారంగా సైన్స్ పాఠ్యాంశాన్ని ఎన్ని ఇతివృత్తాలు (themes)గా అమర్చారో అడుగుతున్నారు.
NCF 2005 సైన్స్ను వేర్వేరు అధ్యాయాల కుప్పగా కాకుండా, పిల్లల జీవితానికి దగ్గరగా ఉండే కొన్ని ఇతివృత్తాల చుట్టూ అమర్చాలని సూచించింది: ఆహారం, పదార్థాలు, జీవ ప్రపంచం, వస్తువులు ఎలా పనిచేస్తాయి, కదిలే వస్తువులు, సహజ దృగ్విషయాలు, సహజ వనరులు లాంటివి. అధికారిక కీ ప్రకారం ఈ ఇతివృత్తాల సంఖ్య 9.
ఇతివృత్త విధానం వల్ల ఒకే అంశం (ఉదా: నీరు) తరగతి పెరిగే కొద్దీ లోతుగా మళ్లీ వస్తుంది (సర్పిల విధానం). ఇతివృత్తాల జాబితా వేర్వేరు పుస్తకాల్లో కొంచెం తేడాగా ఉంటుంది, అందుకే 7, 8 ఆప్షన్లు గందరగోళం పెడతాయి. కీ ప్రకారం జవాబు 9.
ప్రశ్న 131Question 131
కింది వానిలో సరికాని జతను గుర్తించండి.Choose the mismatched pair among the following
(1) కార్ల్ వాన్ బేర్ - పిండాభివృద్ధి దశలుKarl Van Bear – Embryo development stages
(2) విలియం హార్వే - రక్తప్రసరణWilliam Harvey – Blood circulation
(3) జోహాన్స్ గుటెన్బర్గ్ - అణు నిర్మాణంJohannes Gutenberg – Atomic structure
(4) లూయీ పాశ్చర్ - రాబిస్ వాక్సిన్Louis Pasteur – Rabies vaccine
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) జోహాన్స్ గుటెన్బర్గ్ - అణు నిర్మాణంJohannes Gutenberg – Atomic structure
శాస్త్రవేత్తలు, వారి కృషి జతల్లో తప్పు జత ఏదో అడుగుతున్నారు.
జోహాన్స్ గుటెన్బర్గ్ 15వ శతాబ్దంలో కదిలే అచ్చులతో ముద్రణ యంత్రాన్ని తెచ్చాడు. అణు నిర్మాణంతో అతనికి సంబంధం లేదు; అణు నమూనాలు ఇచ్చింది డాల్టన్, థామ్సన్, రూథర్ఫర్డ్, బోర్. కాబట్టి (3) సరికాని జత.
కార్ల్ వాన్ బేర్ పిండోత్పత్తి శాస్త్ర పితామహుడు (1), విలియం హార్వే రక్తప్రసరణను కనుగొన్నాడు (2), లూయీ పాశ్చర్ రేబిస్ టీకా తయారుచేశాడు (4). ఈ మూడూ సరైన జతలు.
ప్రశ్న 132Question 132
అభ్యాసకునిలో వర్గీకరణ సామర్థ్యము దీని ద్వారా వ్యక్తమవుతుందిClassification ability of a learner is expressed by
(1) సూత్రాలను విశ్లేషించడంAnalyzing principles
(2) వస్తువుల మధ్య పోలికలు, తేడాలు గుర్తించడంIdentifying similarities and differences between objects
(3) ప్రయోగాలలో లోపాలను గుర్తించడంIdentifying defects in experiments
(4) సరైన అవగాహన కోసం ప్రశ్నించడంAsking questions for better understanding
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) వస్తువుల మధ్య పోలికలు, తేడాలు గుర్తించడంIdentifying similarities and differences between objects
పిల్లవాడికి వర్గీకరణ (classification) నైపుణ్యం ఉందని ఏ ప్రవర్తన చూపిస్తుందో అడుగుతున్నారు.
వర్గీకరించాలంటే ముందు వస్తువుల మధ్య పోలికలు, తేడాలు గమనించాలి; పోలికలున్నవాటిని ఒక గుంపుగా, తేడాలున్నవాటిని వేరు గుంపులుగా చేయాలి. ఉదా: జంతువులను గుడ్లు పెట్టేవి, పిల్లలను కనేవిగా విభజించడం. కాబట్టి (2) వర్గీకరణ సామర్థ్యానికి నేరుగా సంబంధించినది.
సూత్రాలను విశ్లేషించడం (1) విశ్లేషణ, ప్రయోగాల్లో లోపాలు గుర్తించడం (3) విమర్శనాత్మక ఆలోచన, ప్రశ్నించడం (4) ప్రశ్నించే నైపుణ్యం లేదా జిజ్ఞాసకు గుర్తులు.
ప్రశ్న 133Question 133
మైండ్ మ్యాపింగ్ అనే బోధనా సోపానం గురించి నలుగురు ఉపాధ్యాయుల అభిప్రాయాలు కింది విధంగా ఉన్నాయి. సరైన అభిప్రాయాన్ని గుర్తించండి.Opinions of four teachers on the teaching step of mind mapping are as follows. Choose the correct opinion.
(1) భాషేతర సబ్జెక్టులలో మాత్రమే నిర్వహించాలి.Conduct only in non-language subjects.
(2) ప్రతి పిరియడ్లో తప్పని సరిగా నిర్వహించాలి.It is mandatory to conduct in every period.
(3) నిర్మాణాత్మక మూల్యాంకన సందర్భంలో నిర్వహించాలి.Conduct during formative assessment.
(4) ప్రతిపాఠ్యాంశ ప్రారంభ పిరియడ్లో మాత్రమే నిర్వహించాలి.Conduct only during the first period of every lesson.
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) ప్రతిపాఠ్యాంశ ప్రారంభ పిరియడ్లో మాత్రమే నిర్వహించాలి.Conduct only during the first period of every lesson.
ఆంధ్రప్రదేశ్ పాఠశాలల్లో అనుసరించే బోధనా సోపానాల్లో “మైండ్ మ్యాపింగ్” ఎప్పుడు చేయాలో అడుగుతున్నారు.
మైండ్ మ్యాపింగ్ అంటే పాఠం మొదలుపెట్టే ముందు పాఠం శీర్షిక లేదా ముఖ్య భావనను బోర్డు మధ్యలో రాసి, దాని చుట్టూ పిల్లలకు ఇప్పటికే తెలిసిన విషయాలను, ఆలోచనలను శాఖలుగా రాయించడం. దీంతో ఉపాధ్యాయుడికి పిల్లల పూర్వజ్ఞానం తెలుస్తుంది, పిల్లలకు పాఠం పట్ల ఆసక్తి కలుగుతుంది. అందుకే ఇది పాఠ్యాంశం మొదటి పిరియడ్లో ఒక్కసారే చేసే సోపానం.
ఇది అన్ని సబ్జెక్టుల్లో చేస్తారు, కాబట్టి (1) తప్పు. ప్రతి పిరియడ్లో చేస్తే పునరావృతం అవుతుంది (2). నిర్మాణాత్మక మూల్యాంకనం పాఠం జరుగుతున్నప్పుడు, తర్వాత చేసే ప్రత్యేక ప్రక్రియ (3).
ప్రశ్న 134Question 134
విస్తృత రకపు (Open-ended) ప్రశ్నలు దీనిని పెంపొందించుటకు ఉపయోగపడతాయిOpen-ended questions help to improve
(1) శాస్త్రీయ వైఖరిScientific attitude
(2) విమర్శనాత్మక ఆలోచనCritical thinking
(3) విశాల దృక్పథంOpen mindedness
(4) తార్కిక ఆలోచనLogical thinking
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) విమర్శనాత్మక ఆలోచనCritical thinking
ఒకే ఒక్క సరైన జవాబు లేని, పిల్లలు సొంతంగా ఆలోచించి వివరంగా చెప్పాల్సిన విస్తృత ప్రశ్నలు ఏ సామర్థ్యాన్ని పెంచుతాయో అడుగుతున్నారు.
“ఎందుకు?”, “ఇలా కాకపోతే ఏమవుతుంది?”, “నీ అభిప్రాయం ఏమిటి?” లాంటి ప్రశ్నలకు జవాబు చెప్పాలంటే పిల్లలు విషయాన్ని విశ్లేషించాలి, ఆధారాలు చూపాలి, వేర్వేరు కోణాలను పోల్చి ఒక నిర్ణయానికి రావాలి. ఇదే విమర్శనాత్మక ఆలోచన.
శాస్త్రీయ వైఖరి, విశాల దృక్పథం, తార్కిక ఆలోచన కూడా పరోక్షంగా పెరుగుతాయి. కానీ విస్తృత ప్రశ్నలతో నేరుగా ముడిపడిన సామర్థ్యంగా బోధనా పద్ధతుల పుస్తకాలు, అధికారిక కీ చెప్పేది విమర్శనాత్మక ఆలోచననే.
ప్రశ్న 135Question 135
ఒక కోర్సు లేదా తరగతిలోని అన్ని విషయాలలో నిర్వహించే నికషల మొత్తాన్ని ఇలా అంటారు.The sum of tests conducted in all areas of a class or a course is called
(1) పరీక్షExamination
(2) మదింపుAssessment
(3) మాపనంMeasurement
(4) మూల్యాంకనంEvaluation
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) పరీక్షExamination
నికష (test), పరీక్ష (examination) మధ్య తేడా తెలిస్తే ఈ ప్రశ్న సులువు.
నికష (test) ఒక సబ్జెక్టులో లేదా ఒక అంశంలో సామర్థ్యాన్ని కొలిచే సాధనం. ఒక తరగతి లేదా కోర్సులోని అన్ని సబ్జెక్టుల నికషల సముదాయాన్ని కలిపి పరీక్ష (examination) అంటారు. ఉదా: పదో తరగతి పబ్లిక్ పరీక్షలో తెలుగు, ఇంగ్లీష్, గణితం… అన్ని నికషలూ కలిసి ఒక పరీక్ష.
మాపనం అంటే సంఖ్యలతో కొలవడం (మార్కులు ఇవ్వడం). మూల్యాంకనం అంటే ఆ కొలతల ఆధారంగా విలువ నిర్ణయించడం, ఇది విస్తృత ప్రక్రియ. మదింపు అంటే అభ్యసనం గురించి సమాచారం సేకరించే ప్రక్రియ.
ప్రశ్న 136Question 136
ఇంటర్నెట్, యూట్యూబ్ తదితర సాంకేతికతను ఉపయోగించుకుంటూ బోధన చేయడానికి పాఠశాలలకు సరఫరా చేయబడిన సాధనంA device supplied to schools to teach by using internet, you tube etc… is
(1) డిజిటల్ లైబ్రరిDigital library
(2) ఓవర్ హెడ్ ప్రొజెక్టర్Overhead projector
(3) ఇంటరాక్టివ్ ఫ్లాట్ పానల్Interactive Flat Panel
(4) ఎ.ఐ.నెట్వర్క్A.I. network
సమాధానం, వివరణAnswer and explanation
సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) ఇంటరాక్టివ్ ఫ్లాట్ పానల్Interactive Flat Panel
ఇంటర్నెట్, యూట్యూబ్ వీడియోలతో బోధించడానికి ప్రభుత్వ పాఠశాలలకు ఇచ్చిన పరికరం ఏదో అడుగుతున్నారు.
ఇంటరాక్టివ్ ఫ్లాట్ ప్యానెల్ (IFP) పెద్ద టచ్ స్క్రీన్ డిస్ప్లే. దీనిలో కంప్యూటర్, ఇంటర్నెట్ సౌకర్యం ఉంటుంది; ఉపాధ్యాయుడు వీడియోలు చూపవచ్చు, స్క్రీన్ మీదే రాయవచ్చు, బొమ్మలు గీయవచ్చు. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం పాఠశాల తరగతి గదుల్లో ఈ ప్యానెళ్లను ఏర్పాటు చేసింది.
ఓవర్హెడ్ ప్రొజెక్టర్ పారదర్శక షీట్లను పెద్దగా చూపించే పాత పరికరం, దానికి ఇంటర్నెట్ ఉండదు. డిజిటల్ లైబ్రరీ ఒక సేవ, పరికరం కాదు. “ఎ.ఐ. నెట్వర్క్” అనే పరికరాన్ని పాఠశాలలకు సరఫరా చేయలేదు.
FAQ
ఈ సెక్షన్లో ఎన్ని ప్రశ్నలు, ఎన్ని మార్కులు వచ్చాయి?
AP DSC SGT 2025 (18 జూన్, షిఫ్ట్ 1) పేపర్లో సాధారణ శాస్త్రం సెక్షన్లో 113 నుంచి 136 వరకు 24 ప్రశ్నలు వచ్చాయి. మొత్తం 12 మార్కులు, ఒక్కో ప్రశ్నకు అర మార్కు.
ఈ సెక్షన్లో ఏ టాపిక్స్ వచ్చాయి?
నీటి మొక్కలు, జీర్ణక్రియ, అండోత్పాదకాలు, ఇళ్లు, నత్రజని స్థాపన, సెబమ్, శ్వాస అవయవాలు, కాగితం రీసైక్లింగ్, గుండె, ఉష్ణమాపకం, సమతల దర్పణం, వడి, ఘర్షణ, పౌనఃపున్యం, మెరుపులు, జంతువుల భావవ్యక్తీకరణ, శాస్త్రవేత్తలు, సైన్స్ బోధనా పద్ధతులు, మూల్యాంకనం, ఇంటరాక్టివ్ ఫ్లాట్ ప్యానెల్.
ఈ సెక్షన్కు ఎలా ప్రిపేర్ అవ్వాలి?
24లో 16 ప్రశ్నలు 3 నుంచి 8 తరగతుల సైన్స్ పుస్తకాల్లోని సూటి విషయాలే; రెండు చిన్న లెక్కలు (వడి, పౌనఃపున్యం) కూడా వచ్చాయి. మిగతా 8 సైన్స్ బోధనా పద్ధతులు, NCF 2005, మూల్యాంకనం, తరగతి గది సాంకేతికత మీద వచ్చాయి.
