AP DSC 2025 TGT హిందీ (VH) ప్రశ్నపత్రం (6 జూన్, షిఫ్ట్ 1): ప్రత్యేక విద్య (దృష్టి లోపం) ప్రశ్నలు, సమాధానాలు

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) పుటాకార కటకంConcave lens

కాంతి కిరణాలను వికేంద్రీకరించి (Diverge), అవి రెటీనాపై సరిగ్గా కేంద్రీకృతం అయ్యేలా చేసే కటకం ఏదో అడుగుతున్నారు.

హ్రస్వ దృష్టి (Myopia) ఉన్నవారిలో దూరపు వస్తువుల కిరణాలు రెటీనా కంటే ముందే కేంద్రీకృతం అవుతాయి. పుటాకార కటకం కిరణాలను కొంచెం విడదీస్తుంది. దాంతో ప్రతిబింబం వెనక్కి జరిగి రెటీనాపై పడుతుంది. కిరణాలను విడదీసే కటకం పుటాకార కటకమే.

కుంభాకార కటకం కిరణాలను కలుపుతుంది (Converge); దీర్ఘ దృష్టి (Hypermetropia) కి వాడతారు. బైఫోకల్, మల్టిఫోకల్ కటకాలు ఒకే అద్దంలో దూరం, దగ్గర చూపు కోసం వేర్వేరు శక్తులు ఉన్నవి; ప్రశ్నలో చెప్పిన “విడదీసే” లక్షణం వాటికి ప్రత్యేకం కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: హ్రస్వ దృష్టి = పుటాకార (−), దీర్ఘ దృష్టి = కుంభాకార (+).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) జెరూమ్స్ స్క్రీన్ పరీక్షBjerrum’s Screen Test

నీటికాసులు (Glaucoma), స్కోటోమా (Scotoma, దృష్టి క్షేత్రంలో మచ్చలాంటి చూడలేని భాగం) గుర్తించే పరీక్ష ఏదో అడుగుతున్నారు.

జెరూమ్ స్క్రీన్ (Bjerrum screen / Tangent screen) నల్లని తెర. రోగిని 1 మీటరు దూరంలో కూర్చోబెట్టి కేంద్ర 30° దృష్టి క్షేత్రాన్ని పరీక్షిస్తారు. గ్లకోమాలో వచ్చే వంపు ఆకారపు స్కోటోమాను బ్యెరమ్ 1889లో వర్ణించాడు; అందుకే దాన్ని “Bjerrum scotoma” అంటారు.

లిస్టర్ పెరిమీటర్ ప్రధానంగా పరిధీయ (Peripheral) దృష్టి క్షేత్రాన్ని కొలుస్తుంది. మడ్డాక్స్ రాడ్ మెల్లకన్ను (Squint), కంటి కండరాల సమతుల్యత కోసం. ఇషిహారా వర్ణాంధత్వ (Colour blindness) పరీక్ష.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) దృష్టి క్షేత్రంVisual Field

ఆమ్‌స్లర్ గ్రిడ్ (Amsler Grid) ఏ దృష్టి అంశాన్ని పరీక్షిస్తుందో అడుగుతున్నారు.

ఇది మధ్యలో చుక్క ఉన్న గళ్ళ కాగితం. చుక్కనే చూస్తూ, గీతలు వంకరగా కనిపిస్తున్నాయా, ఎక్కడైనా గీతలు మాయమయ్యాయా అని వ్యక్తి చెబుతాడు. దీంతో కేంద్ర దృష్టి క్షేత్రం (Central visual field), మాక్యులా (Macula) సమస్యలు తెలుస్తాయి.

దృష్టి స్పష్టతను స్నెల్లెన్ చార్ట్ (Snellen chart) తో కొలుస్తారు. దృష్టి సామర్థ్యం, దృష్టి కోణం ఆమ్‌స్లర్ గ్రిడ్ కొలిచే అంశాలు కావు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) D 15 పానెల్D 15 Panel

వర్ణాంధత్వం (Colour blindness) గుర్తించే పరీక్ష ఏదో అడుగుతున్నారు.

D-15 (Farnsworth Dichotomous D-15) పరీక్షలో 15 రంగు బిళ్ళలను (Caps) రంగుల వరుస క్రమంలో అమర్చమంటారు. వరుస తప్పిన తీరును బట్టి ఏ రంగుల లోపం ఉందో తెలుస్తుంది. ఇషిహారా పుస్తకంతో పాటు ఇది ప్రధాన వర్ణ దృష్టి పరీక్ష.

స్నెల్లెన్ చార్ట్ దృష్టి స్పష్టతకు, కాంట్రాస్ట్ సెన్సిటివిటీ పరీక్ష వెలుతురు-చీకటి తేడాలను గుర్తించే శక్తికి, ఆమ్‌స్లర్ గ్రిడ్ కేంద్ర దృష్టి క్షేత్రానికి.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) అన్నే షార్ప్Anne Sharp

భారతదేశంలో మొదటి అంధుల పాఠశాల స్థాపించిన వ్యక్తి ఎవరో అడుగుతున్నారు.

మిషనరీ అన్నీ షార్ప్ (Annie Sharp) 1887లో పంజాబ్‌లోని అమృత్‌సర్‌లో భారతదేశంలో మొదటి అంధుల పాఠశాల ప్రారంభించారు. తర్వాత ఆ పాఠశాల డెహ్రాడూన్‌కు మారింది. ఇప్పుడు దాన్ని షార్ప్ మెమోరియల్ స్కూల్ ఫర్ ది బ్లైండ్ (Sharp Memorial School for the Blind) అంటారు.

లూయిస్ బ్రెయిలీ ఫ్రాన్స్‌కు చెందినవాడు, బ్రెయిలీ లిపి సృష్టికర్త. భారతదేశంలో పాఠశాల పెట్టలేదు. లాల్ బిహారీ షా కోల్‌కతాలో తర్వాతి కాలంలో అంధుల పాఠశాల పెట్టారు; అది మొదటిది కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: 1887, అమృత్‌సర్, అన్నీ షార్ప్.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) 180° సమాంతరంగా 60° లు నిలువుగా180° Horizontally 60° Vertically

కళ్ళు కదపకుండా ఒక బిందువును చూస్తున్నప్పుడు సాధారణ వ్యక్తికి కనిపించే మొత్తం ప్రాంతమే దృష్టి క్షేత్రం (Visual field). దాని పరిధి అడుగుతున్నారు.

పుస్తకాల్లో ఒక కంటికి సాధారణ పరిధి: బయటి వైపు (Temporal) సుమారు 100°, ముక్కు వైపు 60°, పైకి 60°, కిందికి 70°-75°. రెండు కళ్ళూ కలిపి అడ్డంగా సుమారు 180° కనిపిస్తుంది. పైవైపు పరిధి సుమారు 60° మాత్రమే, ఎందుకంటే కనుబొమ్మ అడ్డుపడుతుంది. ఈ రెండు అంకెలే ఆప్షన్ (4) లో ఉన్నాయి.

మనిషి వెనక వైపు చూడలేడు, కాబట్టి 360° ఉన్న (1), (2) తప్పు. (3) లో అడ్డం, నిలువు అంకెలు తారుమారయ్యాయి; మన చూపు నిలువుగా కంటే అడ్డంగానే ఎక్కువ విస్తరిస్తుంది.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) లేజర్ కేన్Laser Cane

దారిలో అడ్డంకులను, ముందున్న మెట్లు/గుంతలు (Drop-offs) ను ముందే హెచ్చరించే పరికరం ఏదో అడుగుతున్నారు.

లేజర్ కేన్‌లో మూడు కిరణాలు ఉంటాయి: పైకి (తల ఎత్తు అడ్డంకులు), ముందుకు (ఎదుటి అడ్డంకులు), కిందికి. కింది కిరణం నేల నుంచి తిరిగి రాకపోతే ముందు మెట్టు దిగుడు లేదా గుంత ఉందని ప్రత్యేక శబ్దంతో హెచ్చరిస్తుంది. “Steps down” హెచ్చరిక దీని ప్రత్యేకత.

రస్సెల్ పాత్ సౌండర్ మెడలో వేసుకునే అల్ట్రాసోనిక్ పరికరం; ఛాతీ ఎత్తులో ఎదురుగా ఉన్న వస్తువులను మాత్రమే చెబుతుంది. సోనిక్ గైడ్ కూడా ఎదుటి వస్తువులను శబ్దాలుగా చెబుతుంది. మెట్లు దిగుడు హెచ్చరిక వీటి ప్రధాన పని కాదు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) ఆదాయపు పన్నుIncome tax

దివ్యాంగ పిల్లల తల్లిదండ్రులకు ఏ పన్నులో రాయితీ ఉంటుందో అడుగుతున్నారు.

ఆదాయపు పన్ను చట్టం సెక్షన్ 80DD ప్రకారం 40% లేదా అంతకు మించి వైకల్యం ఉన్న ఆధారిత వ్యక్తిని (పిల్లలను) పోషించే పన్ను చెల్లింపుదారుకు స్థిర మొత్తం మినహాయింపు ఉంటుంది: 40% నుంచి 80% లోపు వైకల్యానికి ₹75,000, 80% పైబడితే ₹1,25,000. దివ్యాంగుడు తనే పన్ను చెల్లిస్తే సెక్షన్ 80U వర్తిస్తుంది.

ఇంటి పన్ను, నీటి పన్ను స్థానిక సంస్థలు వసూలు చేస్తాయి; వినోదపు పన్ను టికెట్లపై ఉంటుంది. వీటిలో తల్లిదండ్రులకు దేశవ్యాప్తంగా ఇలాంటి చట్టబద్ధ మినహాయింపు లేదు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) 1972

గణిత ఆందోళన (Mathematics anxiety) ను కొలిచే మొదటి స్కేల్ ఏ సంవత్సరంలో వచ్చిందో అడుగుతున్నారు.

రిచర్డ్‌సన్ (Richardson), సుయిన్ (Suinn) 1972లో Mathematics Anxiety Rating Scale (MARS) ను రూపొందించారు. ఇందులో 98 అంశాలు ఉన్నాయి. అంకెలతో పనిచేసేటప్పుడు, లెక్కలు చేసేటప్పుడు కలిగే ఒత్తిడి, భయాన్ని వీళ్ళు గణిత ఆందోళనగా నిర్వచించారు.

మిగతా సంవత్సరాలు (1973, 1974, 1975) ఈ స్కేల్‌తో సంబంధం లేనివి. తర్వాత వచ్చిన చిన్న రూపాలు (ఉదా: MARS-30) మొదటి స్కేల్ కావు.

గుర్తుంచుకోండి: MARS = Richardson & Suinn, 1972.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) జిల్లా పునరావాస కేంద్ర పథకంDistrict Rehabilitation Centre Scheme

దివ్యాంగులు ఏ పనులు చేయగలరు, ఎంత ఉత్పాదకంగా ఉండగలరు అని అంచనా వేసి, దాని ఆధారంగా పునరావాసం కల్పించడానికి స్థాపించిన వ్యవస్థ ఏదో అడుగుతున్నారు.

జిల్లా పునరావాస కేంద్ర పథకం (DRC Scheme) దివ్యాంగులకు జిల్లా స్థాయిలోనే సమగ్ర పునరావాస సేవలు అందించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రారంభించిన పథకం. ఇందులో వైకల్యాన్ని గుర్తించడం, వ్యక్తి సామర్థ్యాలను అంచనా వేయడం, ఉపకరణాలు ఇవ్వడం, వృత్తి శిక్షణ, ఉపాధికి దారి చూపడం ఉంటాయి. అంటే దివ్యాంగుడి సామర్థ్యాన్ని, ఉత్పాదకతను గుర్తించి దానికి తగ్గ పని నేర్పించడమే దీని ఉద్దేశం.

భారత పునరావాస మండలి (RCI) ప్రత్యేక విద్య, పునరావాస నిపుణుల శిక్షణ, రిజిస్ట్రేషన్ చూసే చట్టబద్ధ సంస్థ. వికలాంగుల చట్టం (PwD Act, 1995) హక్కులు, అవకాశాలు, రిజర్వేషన్ల గురించిన చట్టం; ఇది “స్థాపించిన” వ్యవస్థ కాదు. జాతీయ విద్యా విధానం మొత్తం విద్యా వ్యవస్థ కోసం.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) వైకల్యంImpairment

శరీర నిర్మాణంలో లేదా ఒక అవయవం పనితీరులో ఉండే లోపానికి సరైన పదం అడుగుతున్నారు.

WHO వర్గీకరణ (1980) ప్రకారం మూడు స్థాయిలు ఉన్నాయి. ఇంపెయిర్‌మెంట్ (Impairment) = అవయవ స్థాయిలో నిర్మాణం లేదా పనితీరు లోపం (ఉదా: రెటీనా దెబ్బతినడం). డిజబిలిటీ (Disability) = ఆ లోపం వల్ల ఒక పని చేయలేకపోవడం (ఉదా: అక్షరాలు చదవలేకపోవడం). హ్యాండిక్యాప్ (Handicap) = దాని వల్ల సమాజంలో ఎదురయ్యే ప్రతికూలత (ఉదా: ఉద్యోగం దొరకకపోవడం).

ప్రశ్నలో “శరీర భాగాల నిర్మాణం, పనితీరులో లోపం” అని ఉంది, కాబట్టి ఇది ఇంపెయిర్‌మెంట్. అసామాన్యత సాధారణ పదం, సాంకేతిక నిర్వచనం కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: Impairment → Disability → Handicap (అవయవం → వ్యక్తి → సమాజం).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) 20

ఆర్బిట్ రీడర్ 20 (Orbit Reader 20) రిఫ్రెషబుల్ బ్రెయిలీ డిస్‌ప్లే (Refreshable Braille display) లో ఎన్ని బ్రెయిలీ గడులు (Cells) ఉంటాయో అడుగుతున్నారు.

పేరులోని “20” అంటే ఒకేసారి చదవగల 20 బ్రెయిలీ గడులు. ప్రతి గడిలో పిన్నులు పైకి కిందికి కదులుతూ అక్షరాలను మారుస్తాయి. ఇది తక్కువ ధర రిఫ్రెషబుల్ బ్రెయిలీ పరికరంగా పేరు పొందింది.

40, 80 గడుల డిస్‌ప్లేలు కూడా మార్కెట్‌లో ఉన్నాయి, కానీ ఆర్బిట్ రీడర్ 20లో 20 గడులే.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) ఇన్నో విజన్ టెక్Inno Vision Tech

బ్రెయిలీ మీ (Braille Me) అనే రిఫ్రెషబుల్ బ్రెయిలీ పరికరాన్ని తయారుచేసిన సంస్థ ఏదో అడుగుతున్నారు.

బ్రెయిలీ మీను భారతదేశానికి చెందిన ఇన్నోవిజన్ (Innovision) సంస్థ అభివృద్ధి చేసింది. ఇందులో 20 గడుల, 6 చుక్కల రిఫ్రెషబుల్ బ్రెయిలీ డిస్‌ప్లే, బ్రెయిలీ కీబోర్డు ఉంటాయి. బ్లూటూత్‌తో మొబైల్‌కు, USB తో కంప్యూటర్‌కు కలపవచ్చు. తక్కువ ధర బ్రెయిలీ డిస్‌ప్లేగా దీనికి పేరు.

మిగతా మూడు పేర్లు ఈ పరికరంతో సంబంధం లేనివి; “విజన్ టెక్” పదం ఒకేలా ఉండటంతో తికమక పెట్టడానికి ఇచ్చారు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) 25 నిలువు వరుసలు, 18 అడ్డ వరుసలు25 columns, 18 Rows

దృష్టిలోపం ఉన్న విద్యార్థులు గణితం చేయడానికి వాడే టేలర్ ఫ్రేమ్ (Taylor Frame) లో గడుల అమరిక అడుగుతున్నారు.

టేలర్ ఫ్రేమ్ అల్యూమినియం పలకపై అష్టభుజి (Octagonal) ఆకారపు రంధ్రాలు ఉండే పరికరం. రంధ్రంలో టైప్ (Type) ముక్కను ఏ కోణంలో పెట్టారో బట్టి అంకె మారుతుంది. చిన్న ఫ్రేమ్‌లో 18 అడ్డ వరుసలు, ప్రతి వరుసలో 25 రంధ్రాలు (అంటే 25 నిలువు వరుసలు) ఉంటాయి.

(4) లో అంకెలు తారుమారయ్యాయి; అడ్డ వరుసలు 18, ఒక్కో వరుసలో 25 గడులు అని గుర్తుంచుకుంటే తికమక ఉండదు. 18 × 18, 25 × 25 అమరికలు ఈ ఫ్రేమ్‌వి కావు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) డెసిమెట్స్ పొరDescemet’s membrane

అంటువ్యాధులు (Infections), గాయాల నుంచి కంటిని రక్షించే పొర ఏదో అడుగుతున్నారు.

డెసిమెట్స్ పొర (Descemet’s membrane) నల్లగుడ్డు/శుక్లపటలం (Cornea) లో స్ట్రోమా (Stroma), ఎండోథీలియం (Endothelium) పొరల మధ్య ఉండే పలుచని, బలమైన పొర. ఇది కంటి లోపలి భాగాలను ఇన్‌ఫెక్షన్, గాయాల నుంచి కాపాడే అవరోధంగా పనిచేస్తుంది. దెబ్బతిన్నా తేలికగా మళ్ళీ ఏర్పడుతుంది.

ఇక్కడ చాలామంది కంజంక్టైవా (Conjunctiva) ఎంచుకుంటారు, ఎందుకంటే అది కూడా కంటి ముందు భాగాన్ని కప్పి ఉంటుంది. కానీ కీ కార్నియా లోపలి రక్షణ పొర అయిన డెసిమెట్స్ పొరనే తీసుకుంది. యువియల్ ట్రాక్ట్ (Uveal tract), కొరాయిడ్ (Choroid) రక్తనాళాలతో కంటికి పోషణ అందించే మధ్య పొరలు; రక్షణ వాటి ప్రధాన పని కాదు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) దృష్టి క్షేత్రం లోపంAbsence of Visual Field

దారిలోని వస్తువులను తరచుగా తన్నుకోవడం, తగులుకోవడం ఏ దృష్టి లోపానికి సూచనో అడుగుతున్నారు.

దృష్టి క్షేత్రం (Visual field) తగ్గిపోతే, పక్కల్లో, కిందివైపు ఉన్న వస్తువులు కనిపించవు. పిల్లవాడు ముందుకు చూస్తూ నడిచినా పాదాల దగ్గర ఉన్నవి, పక్కనున్నవి కనబడక తన్నుకుంటాడు. గ్లకోమా, రెటైనైటిస్ పిగ్మెంటోసా (Retinitis pigmentosa) లో వచ్చే “సొరంగ దృష్టి” (Tunnel vision) దీనికి ఉదాహరణ.

దృష్టి స్పష్టత లోపం ఉంటే దూరం లేదా దగ్గరి అక్షరాలు మసకగా కనిపిస్తాయి; పుస్తకాన్ని కంటికి దగ్గరగా పెట్టుకోవడం, బోర్డు చదవలేకపోవడం దాని సూచనలు. వస్తువులకు తగులుకోవడం క్షేత్రం తగ్గడం వల్లే ఎక్కువగా జరుగుతుంది.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) మౌంట్‌బాటెన్Mountbatten

దృష్టిలోపం ఉన్న పిల్లలు వాడే ఎలక్ట్రానిక్ బ్రెయిలర్ (Electronic Brailler) ఏదో అడుగుతున్నారు.

మౌంట్‌బాటెన్ బ్రెయిలర్ (Mountbatten Brailler) విద్యుత్తుతో పనిచేసే బ్రెయిలీ టైప్‌రైటర్. తేలికగా కీలు నొక్కితే బ్రెయిలీ చుక్కలు ముద్రిస్తుంది. రాసింది మాటల్లో చెబుతుంది, దాచుకుంటుంది, కంప్యూటర్‌కు, ప్రింటర్‌కు కలపవచ్చు. చిన్నపిల్లలు బ్రెయిలీ రాయడం నేర్చుకోవడానికి అనువైనది.

టాకింగ్ కాలిక్యులేటర్ లెక్కల ఫలితాన్ని మాటల్లో చెబుతుంది; బ్రెయిలీ రాయదు. సాఫ్ట్‌వేర్, కంప్యూటర్ సాధారణ పదాలు, బ్రెయిలర్ పేరు కావు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) అదనపు పాఠ్యాంశాల బోధనTeaching additional topics

సమీకృత విద్య (Integrated Education) లో సాధారణ తరగతి ఉపాధ్యాయుడి బాధ్యత కానిది ఏదో అడుగుతున్నారు.

సమీకృత విద్యలో దృష్టిలోపం ఉన్న పిల్లవాడు సాధారణ బడిలో చదువుతాడు. సాధారణ ఉపాధ్యాయుడు అందరికీ పాఠం చెబుతాడు, మూల్యాంకనం చేస్తాడు, పాఠ్యపుస్తకంలో ఈ పిల్లవాడికి ఇబ్బందిగా ఉండే భాగాలను (బొమ్మలు, పటాలు) గుర్తించి రిసోర్స్ టీచర్‌కు చెబుతాడు.

బ్రెయిలీ, దిశాగమన చలనశీలత (Orientation & Mobility), దైనందిన జీవన నైపుణ్యాలు వంటి అదనపు పాఠ్యాంశాలు (Expanded/Plus curriculum) ప్రత్యేక శిక్షణ పొందిన రిసోర్స్ టీచర్ (Resource teacher) నేర్పుతాడు. అందుకే (4) సాధారణ ఉపాధ్యాయుడి బాధ్యత కాదు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) వైకల్యం గల పిల్లలను గుర్తించడంIdentification of children with disabilities

సహిత విద్య (Inclusive Education) లో సహాయక సేవ (Supportive service) గా దేన్ని లెక్కిస్తారో అడుగుతున్నారు.

సహిత విద్యలో అన్ని సేవలూ పిల్లవాడిని గుర్తించడంతోనే మొదలవుతాయి. సర్వే, స్క్రీనింగ్ ద్వారా ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లలను గుర్తించి, అంచనా వేసి, ఆ తర్వాత ఉపకరణాలు, రిసోర్స్ సపోర్ట్ అందిస్తారు. అధికారిక కీ ఈ గుర్తింపు పనినే సహాయక సేవగా తీసుకుంది.

తల్లిదండ్రులకు కౌన్సెలింగ్, విద్యా కృత్యాలకు సహాయం కూడా సహిత విద్యలో భాగమే, అందుకే ఈ ప్రశ్న తికమకగా ఉంది. వైద్య నివేదికలు ఇవ్వడం వైద్యుల పని, బడి సహాయక సేవ కాదు. పరీక్షలో కీ ప్రకారం (3) గుర్తుంచుకోండి.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) సాధారణ విద్యా వ్యవస్థలో పరిపూర్ణ భాగంIntegral part of the General education system

సమ్మిళిత విద్యకు, సాధారణ విద్యా వ్యవస్థకు మధ్య సంబంధం అడుగుతున్నారు.

సమ్మిళిత విద్యలో దివ్యాంగ పిల్లలు ఇతర పిల్లలతో కలిసి అదే బడిలో, అదే తరగతిలో చదువుతారు. బడే పిల్లవాడి అవసరాలకు తగ్గట్టు మారుతుంది. అంటే ఇది సాధారణ విద్యలో విడదీయలేని, పూర్తి భాగం (Integral part).

(1) “ఒక భాగం” అనేది పాక్షికంగా సరైనదే, కానీ ఏదో పక్కన చేర్చిన భాగం అనే అర్థం వస్తుంది; “పరిపూర్ణ భాగం” మరింత కచ్చితం. (2), (4) ప్రత్యేక పాఠశాలల (Segregated) భావన, సమ్మిళిత విద్యకు వ్యతిరేకం.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) వీక్షించదగిన సామాగ్రిVisible Materials

దృష్టిలోపం ఉన్న విద్యార్థికి బోధనాభ్యసన సామగ్రి (TLM) గా పనికిరానిది ఏదో అడుగుతున్నారు.

దృష్టిలోపం ఉన్న పిల్లలు వినడం, తాకడం ద్వారా నేర్చుకుంటారు. కాబట్టి శ్రవణ సామగ్రి (ఆడియో పుస్తకాలు, టాకింగ్ పరికరాలు), స్పర్శ సామగ్రి (ఉబ్బెత్తు పటాలు, నమూనాలు), ప్రత్యేక ఉపకరణాలు (బ్రెయిలీ స్లేట్, టేలర్ ఫ్రేమ్, అబాకస్) వీరికి TLM.

కేవలం కంటితో చూసి అర్థం చేసుకునే సామగ్రి (చార్టులు, చిత్రాలు) పూర్తి అంధత్వం ఉన్న పిల్లలకు ఉపయోగపడదు. అందుకే (1) సరైన సమాధానం.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) లభ్యతAvailability

దివ్యాంగుల కోసం సహాయక సాంకేతికత (Assistive technology) ఎంచుకునేటప్పుడు చూసే ప్రమాణాల్లో, “స్థానికంగా బాగా వాడుకలో, ప్రాచుర్యంలో ఉండటం” అనే ప్రమాణానికి పేరు అడుగుతున్నారు.

లభ్యత (Availability) అంటే ఆ పరికరం స్థానిక మార్కెట్‌లో దొరకడం, అక్కడ ఎక్కువమంది వాడుతూ ఉండటం. అలా ఉంటేనే విడిభాగాలు, మరమ్మతులు, సలహా దగ్గర్లోనే దొరుకుతాయి. కీ ఈ ప్రమాణాన్నే తీసుకుంది.

ఆమోదయోగ్యత అంటే వాడేవారు, కుటుంబం ఆ పరికరాన్ని ఇష్టపడి స్వీకరించడం. అందుబాటు (Accessibility) అంటే వ్యక్తి దాన్ని సులభంగా చేరుకుని వాడగలగడం. చెల్లుబాటు (Validity) మూల్యాంకన సాధనాల లక్షణం. ఇక్కడ “ప్రాచుర్యం” అనే పదం చూసి చాలామంది (1) ఎంచుకుంటారు, కానీ కీ (4).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) బ్లిస్ పాసివ్ డిటెక్టర్Bliss passive Detector

కాంతి (Optical) చిత్రాలను కంపనాలుగా లేదా శబ్ద సంకేతాలుగా మార్చే పరికరం ఏదో అడుగుతున్నారు.

జేమ్స్ సి. బ్లిస్ (James C. Bliss), జాన్ లిన్‌విల్ (John Linvill) కలిసి అభివృద్ధి చేసిన ఆప్టకాన్ (Optacon = OPtical to TActile CONverter) చిన్న కెమెరాతో అచ్చు అక్షరాల చిత్రాన్ని పట్టుకుని, వేలి కింద కంపించే పిన్నులుగా మారుస్తుంది. ఇది కాంతిని స్వీకరించే (Passive) పరికరం; తనే సంకేతాలు పంపదు. బ్లిస్ పేరుతో ఉన్న ఈ ఆప్షన్‌నే కీ సరైనదిగా ఇచ్చింది.

రస్సెల్ పాత్ సౌండర్, మోవాట్ సెన్సార్ అల్ట్రాసోనిక్ తరంగాలు పంపి, తిరిగి వచ్చే ప్రతిధ్వనితో అడ్డంకులను గుర్తిస్తాయి. మోవాట్ సెన్సార్ కంపనాలతో చెప్పినా అది చిత్రాలను మార్చదు. లేజర్ కేన్ లేజర్ కిరణాలు పంపే (Active) పరికరం.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) ప్రత్యుపాయ మూల్యాంకనంRemedial Evaluation

నెమ్మదిగా నేర్చుకునే పిల్లల (Slow learners) పఠన అవగాహన, అభ్యసన నైపుణ్యాలను మెరుగుపరచడానికి ఉద్దేశించిన మూల్యాంకనం ఏదో అడుగుతున్నారు.

ప్రత్యుపాయ (Remedial) మూల్యాంకనం ముందు లోపం ఎక్కడ ఉందో గుర్తిస్తుంది, ఆ లోపాన్ని సరిచేసే బోధన (Remedial teaching) ఇచ్చి, మెరుగుదల వచ్చిందో లేదో మళ్ళీ చూస్తుంది. వెనకబడిన పిల్లల కోసమే ఈ ప్రక్రియ.

నిర్మాణాత్మక మూల్యాంకనం తరగతిలో అందరికీ బోధన జరుగుతుండగా నిరంతరం చేసేది. సంగ్రహణాత్మక మూల్యాంకనం చివర్లో గ్రేడ్ ఇవ్వడానికి. అంతర్గత మూల్యాంకనం బడి లోపల ఉపాధ్యాయుడు చేసేది. ప్రత్యేకంగా నెమ్మదిగా నేర్చుకునేవారి మెరుగుదలకు ఉద్దేశించినది ప్రత్యుపాయ మూల్యాంకనమే.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) హెలెన్ కెల్లర్Helen Keller

“అంధత్వం కంటే దారుణమైనది చూపు ఉండి దూరదృష్టి (లక్ష్యం) లేకపోవడం” అనే ప్రసిద్ధ వాక్యం ఎవరిదో అడుగుతున్నారు.

ఈ వాక్యం హెలెన్ కెల్లర్ (Helen Keller) పేరుతో ప్రసిద్ధి పొందింది. ఆమె చిన్నతనంలోనే చూపు, వినికిడి రెండూ కోల్పోయింది. ఉపాధ్యాయురాలు ఆన్ సలివన్ (Anne Sullivan) సహాయంతో చదువుకుని, రచయిత్రిగా, దివ్యాంగుల హక్కుల కోసం పోరాడిన వ్యక్తిగా పేరు తెచ్చుకుంది.

లూయిస్ బ్రెయిలీ బ్రెయిలీ లిపి సృష్టికర్త. అన్నీ షార్ప్ భారతదేశంలో మొదటి అంధుల పాఠశాల స్థాపించారు. రిచర్డ్‌సన్ పేరు గణిత ఆందోళన స్కేల్‌తో (Q49) ముడిపడి ఉంది. ఈ వాక్యం వీరిది కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: Helen Keller + Anne Sullivan (ఉపాధ్యాయురాలు) ≠ Annie Sharp (అమృత్‌సర్ పాఠశాల).

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) 0 నుండి 6 సంవత్సరాలు0 to 6 years

సత్వర జోక్యం (Early Intervention) కార్యక్రమాలు ఏ వయసు పిల్లల కోసమో అడుగుతున్నారు.

పుట్టినప్పటి నుంచి 6 ఏళ్ళ వరకు మెదడు వేగంగా ఎదుగుతుంది. ఈ దశలో వైకల్యాన్ని లేదా అభివృద్ధి ఆలస్యాన్ని గుర్తించి చికిత్స, శిక్షణ, తల్లిదండ్రులకు మార్గదర్శనం ఇస్తే ఫలితం ఎక్కువ. అందుకే సత్వర జోక్య కార్యక్రమాలు సాధారణంగా 0-6 ఏళ్ళ పిల్లల కోసం రూపొందిస్తారు. బడి చదువు మొదలయ్యే ముందే పిల్లవాడిని సిద్ధం చేయడం లక్ష్యం.

0-7, 0-8, 0-9 వయసు పరిధులు ఈ కార్యక్రమాలకు ప్రామాణికంగా తీసుకునేవి కావు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) తల్లిదండ్రులు మరియు వృత్తి నిపుణులుParent and Professionals

సత్వర జోక్యం విజయవంతం కావడానికి ఎవరి మధ్య సమన్వయం కీలకమో అడుగుతున్నారు.

0-6 ఏళ్ళ పిల్లవాడు ఎక్కువ సమయం ఇంట్లో తల్లిదండ్రులతోనే ఉంటాడు. నిపుణులు (వైద్యులు, ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయులు, థెరపిస్టులు) ఇచ్చే శిక్షణను తల్లిదండ్రులు రోజూ ఇంట్లో కొనసాగించాలి. నిపుణులు చెప్పేది తల్లిదండ్రులు అర్థం చేసుకుని, ఇంట్లో కనిపించే మార్పులను నిపుణులకు చెబితేనే కార్యక్రమం ఫలిస్తుంది.

పిల్లవాడు సేవలు పొందేవాడు; సమన్వయం చేయాల్సింది పెద్దలు. చిన్న పిల్లవాడు తన శిక్షణ ప్రణాళికను సమన్వయం చేసుకోలేడు, కాబట్టి (1), (2), (3) సరిపోవు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) మధురైMadhuri

1973లో అమెరికా ఆర్థిక సహాయంతో అంధుల కోసం గ్రామీణ పునరావాస కేంద్రం ఎక్కడ మొదలైందో అడుగుతున్నారు. ఆంగ్లంలో “Madhuri” అని ముద్రించారు; అది మధురై (Madurai).

అధికారిక కీ మధురైని సరైనదిగా ఇచ్చింది. 1970లలో గ్రామీణ అంధులకు వ్యవసాయం, పశుపోషణ, దైనందిన జీవన నైపుణ్యాలు నేర్పించి వారి సొంత గ్రామాల్లోనే స్థిరపడేలా చేసే కేంద్రాలు దక్షిణ, తూర్పు భారతదేశంలో మొదలయ్యాయి. కీ ప్రకారం ఈ ప్రశ్నకు మధురై గుర్తుంచుకోండి.

అమృత్‌సర్ 1887 మొదటి అంధుల పాఠశాలతో, డెహ్రాడూన్ వయోజన అంధుల శిక్షణ కేంద్రం, జాతీయ సంస్థతో ముడిపడి ఉన్నాయి.

గమనిక: కోల్‌కతా సమీపంలోని నరేంద్రపూర్ రామకృష్ణ మిషన్ ఆశ్రమం తమ గ్రామీణ అంధుల వ్యవసాయ శిక్షణ కార్యక్రమం 1973లో మొదలైందని, ఫిబ్రవరి 1973 నుంచి 1976 వరకు అమెరికా ప్రభుత్వ సహాయం అందిందని చెబుతోంది. మధురైలో 1973 కేంద్రానికి ఆధారం దొరకలేదు, కాబట్టి (4) కలకత్తా సరైనది కావచ్చు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) డెహ్రాడూన్Dehradun

వయోజన అంధుల శిక్షణ కేంద్రం (Training Centre for the Adult Blind) ఎక్కడ స్థాపించారో అడుగుతున్నారు.

డెహ్రాడూన్‌లో 1943లో యుద్ధంలో చూపు కోల్పోయిన సైనికుల కోసం సెయింట్ డన్‌స్టన్స్ హాస్టల్ ఉండేది. ప్రభుత్వం దాన్ని తీసుకుని వయోజన అంధుల శిక్షణ కేంద్రం (TCAB) గా మార్చింది. ఇదే తర్వాత జాతీయ అంధుల కేంద్రం (1967), జాతీయ దృష్టి వికలాంగుల సంస్థ NIVH (1979), ఇప్పుడు NIEPVD గా ఎదిగింది.

అధికారిక వనరులు ఈ కేంద్రం ప్రారంభాన్ని 1950గా చెబుతున్నాయి; ప్రశ్నలో 1955 అని ఉన్నా, ఆప్షన్లలో వయోజన అంధుల శిక్షణ కేంద్రం ఉన్నది డెహ్రాడూన్ ఒక్కటే. అమృత్‌సర్ మొదటి అంధుల పాఠశాల (1887) స్థలం.

గుర్తుంచుకోండి: డెహ్రాడూన్ = TCAB, NIVH, ఇప్పుడు NIEPVD.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) 85%

సాధారణ వ్యక్తి తాను పొందే సమాచారంలో ఎంత శాతం కళ్ళ ద్వారా పొందుతాడని విద్యావేత్తలు చెబుతారో అడుగుతున్నారు.

మనం నేర్చుకునేదానిలో ఎక్కువ భాగం చూపు ద్వారానే వస్తుందని విద్యావేత్తలు చెబుతారు. ఈ అంచనా పుస్తకాల్లో 80% నుంచి 85% మధ్య కనిపిస్తుంది; ప్రత్యేక విద్య పుస్తకాల్లో, ఈ పరీక్ష కీలో 85% తీసుకున్నారు. ఇది పరిశోధనతో కొలిచిన కచ్చితమైన అంకె కాదు, విస్తృతంగా వాడే అంచనా.

అందుకే చూపు లేని పిల్లలకు మిగతా ఇంద్రియాలు (వినికిడి, స్పర్శ) ద్వారా నేర్పే ప్రత్యేక పద్ధతులు అవసరం. 65%, 75% తక్కువ అంచనాలు; 95% దూర ఇంద్రియాలు (చూపు + వినికిడి) రెండింటికీ కలిపి చెప్పే అంకె.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) శ్రద్ధను నిలపలేకపోవడంLack of Attention

జ్ఞానాత్మక ప్రక్రియల్లో (Cognition) భాగం కానిది ఏదో అడుగుతున్నారు.

కాగ్నిషన్ అంటే సమాచారాన్ని గ్రహించడం, గుర్తుంచుకోవడం, ఆలోచించడం, భాషను అర్థం చేసుకోవడం, వాడటం, సమస్యలను పరిష్కరించడం వంటి మానసిక ప్రక్రియలు. కాబట్టి (1), (2), (3) మూడూ జ్ఞానాత్మక సామర్థ్యాలే.

శ్రద్ధ (Attention) కూడా జ్ఞానాత్మక ప్రక్రియే, కానీ “శ్రద్ధను నిలపలేకపోవడం” ఒక సామర్థ్యం కాదు, ఒక లోపం లేదా సమస్య. అందుకే ఇది జ్ఞానాత్మక ప్రక్రియల జాబితాలో రాదు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) 3

పాక్షిక దృష్టి (Low vision) ఉన్న పిల్లలు తమకున్న మిగులు దృష్టిని బాగా వాడుకునేలా ఇచ్చే శిక్షణలో ఎన్ని అంశాలు ఉంటాయో అడుగుతున్నారు.

ఈ శిక్షణకు పునాది నటాలీ బరాగా (Natalie Barraga) పరిశోధన. పాక్షిక దృష్టి ఉన్న పిల్లలు శిక్షణతో తమ దృష్టిని మరింత సమర్థంగా వాడగలరని ఆమె చూపింది. సాధారణంగా ఈ శిక్షణను మూడు అంశాలుగా చెబుతారు: దృష్టి ఉద్దీపన (Visual stimulation), దృష్టి సామర్థ్యం (Visual efficiency), దృష్టి వినియోగం (Visual utilization).

ముందు పిల్లవాడు చూడటానికి అలవాటుపడేలా ఉద్దీపన ఇస్తారు. తర్వాత చూసిన దాన్ని వేరు చేసి గుర్తించే సామర్థ్యం పెంచుతారు. చివరగా ఆ దృష్టిని చదవడం, నడవడం, రోజువారీ పనుల్లో వాడేలా చేస్తారు. అందుకే అధికారిక కీ 3 ఇచ్చింది.

గుర్తుంచుకోండి: ఉద్దీపన → సామర్థ్యం → వినియోగం.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) జీరో రిజక్షన్ పాలసీZero Rejection Policy

బడి వయసు పిల్లల్లో ఎవరినీ బడి బయట ఉంచకూడదనే సర్వశిక్షా అభియాన్ (SSA) విధానం పేరు అడుగుతున్నారు.

“జీరో రిజక్షన్” అంటే వైకల్యం ఎంత తీవ్రంగా ఉన్నా, ఏ కారణంతోనూ ఏ పిల్లవాడినీ బడిలో చేర్చుకోకుండా తిరస్కరించకూడదు. SSA ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లల (CWSN) విద్యకు ఇదే మూల సూత్రం. ఈ పిల్లలకు సాధారణ బడి, ఇంటి వద్ద విద్య, ప్రత్యేక శిబిరాలు వంటి మార్గాల ద్వారా విద్య అందిస్తారు.

మిగతా మూడు ఆప్షన్లు “తిరస్కరించడం” గురించి మాట్లాడుతున్నాయి. ప్రశ్న చెప్పే లక్ష్యానికి ఇవి పూర్తిగా వ్యతిరేకం.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) వీడియోగ్రామ్Video gram

దత్తాంశాన్ని (Data) చిత్రంగా చూపే సాంఖ్యక చిత్రాల్లో (Statistical diagrams) లేనిది ఏదో గుర్తించాలి.

పై డయాగ్రామ్ వృత్తాన్ని భాగాలుగా విభజించి ప్రతి వర్గం వాటాను చూపిస్తుంది. హిస్టోగ్రామ్ తరగతి అంతరాలపై ఆనుకుని ఉండే దీర్ఘచతురస్రాలతో పౌనఃపున్యాన్ని చూపిస్తుంది. పౌనఃపున్య బహుభుజి (Frequency polygon) తరగతుల మధ్య బిందువులను గీతలతో కలుపుతుంది. ఈ మూడూ సాంఖ్యక చిత్రాలే.

“వీడియోగ్రామ్” అనే సాంఖ్యక చిత్రం లేదు. ఇది కేవలం గందరగోళం కోసం పెట్టిన ఆప్షన్.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) సహాయ అనుకూల వ్యాయామ విద్యAdapted Physical Education

ప్రశ్నలో కీలక పదం “సైకోమోటర్ ప్రవర్తన”. అంటే శరీర కదలికలు, కండరాల సమన్వయం. వాటిని మార్చి పిల్లల్లో తమ సామర్థ్యం పట్ల నమ్మకం పెంచే విద్య ఏదో అడుగుతున్నారు.

అనుకూల వ్యాయామ విద్య (Adapted Physical Education) అంటే దివ్యాంగ పిల్లల అవసరాలకు తగినట్టు ఆటలు, వ్యాయామాలు, నియమాలు, పరికరాలు మార్చి ఇచ్చే శారీరక విద్య. ఉదాహరణకు దృష్టిలోపం ఉన్న పిల్లలకు శబ్దం వచ్చే బంతి, మార్గదర్శక తాడుతో పరుగు. ఇది కదలిక నైపుణ్యాలు పెంచి, “నేను కూడా చేయగలను” అనే భావన కలిగిస్తుంది.

స్వీయ సహాయ నైపుణ్యాలు అంటే తినడం, బట్టలు వేసుకోవడం వంటి రోజువారీ పనులు. సృజనాత్మకత విద్య, మానసిక ఉల్లాస విద్య సైకోమోటర్ రంగానికి నేరుగా సంబంధించినవి కావు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) 4

మార్గరెట్ కింగ్-సీర్స్ (King-Sears, 2001) చెప్పిన పాఠ్య ప్రణాళిక సవరణ (Curriculum modification) రకాల సంఖ్య అడుగుతున్నారు.

ఆమె నాలుగు రకాలు చెప్పింది. సాధారణ పాఠ్యాంశం నుంచి మార్పు తక్కువ నుంచి ఎక్కువకు:

1. వసతి (Accommodation): విషయం మారదు, అందించే విధానం మాత్రమే మారుతుంది (ఉదా: బ్రెయిలీ, అదనపు సమయం).
2. అనుసరణ (Adaptation): అదే విషయం, కానీ భావనల కఠినత్వం కొంత తగ్గుతుంది.
3. సమాంతర పాఠ్యాంశం (Parallel curriculum outcomes): అదే సబ్జెక్టు, కఠినత్వం ఇంకా ఎక్కువగా తగ్గుతుంది.
4. అతివ్యాప్త పాఠ్యాంశం (Overlapping curriculum): అదే కార్యకలాపంలో పాల్గొంటారు, కానీ లక్ష్యాలు వేరే రంగానివి (ఉదా: సామాజిక నైపుణ్యాలు).

కాబట్టి సమాధానం 4.

గుర్తుంచుకోండి: A-A-P-O: Accommodation, Adaptation, Parallel, Overlapping.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) 34 (1) a

దివ్యాంగుల హక్కుల చట్టం 2016 (RPWD Act) లో దృష్టిలోపం ఉన్నవారికి ఉద్యోగ రిజర్వేషన్ ఇచ్చే క్లాజు ఏదో అడుగుతున్నారు.

సెక్షన్ 34 ప్రకారం ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో బెంచ్‌మార్క్ వైకల్యం ఉన్నవారికి కనీసం 4% రిజర్వేషన్ ఉంది. అందులో క్లాజులు (a), (b), (c) కి ఒక్కొక్కదానికి 1%, (d), (e) కలిపి 1%.

క్లాజు (a) అంధత్వం, పాక్షిక దృష్టి (Blindness and low vision). (b) చెవిటి, వినికిడి లోపం. (c) చలన వైకల్యం (సెరిబ్రల్ పాల్సీ, కుష్టు నయమైనవారు, మరుగుజ్జుతనం, యాసిడ్ దాడి బాధితులు, కండర క్షీణత). (d) ఆటిజం, మేధో వైకల్యం, అభ్యసన వైకల్యం, మానసిక అనారోగ్యం. కాబట్టి దృష్టిలోపానికి 34 (1) a.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) 60°

ఒక కంటి దృష్టి క్షేత్రం (Visual field) ముక్కు వైపు (Nasal side) ఎన్ని డిగ్రీల వరకు ఉంటుందో అడుగుతున్నారు.

తల కదపకుండా ఒక బిందువును చూస్తున్నప్పుడు ఒక కన్ను చూడగలిగే మొత్తం ప్రాంతమే దృష్టి క్షేత్రం. సాధారణ కంటికి ఇది చెవి వైపు (Temporal) సుమారు 100°, ముక్కు వైపు 60°, పైకి 60°, కిందికి 70° ఉంటుంది.

ముక్కు, కనుబొమ్మ కాంతిని అడ్డుకుంటాయి. అందుకే ముక్కు వైపు క్షేత్రం చెవి వైపు కంటే చిన్నది. 180° రెండు కళ్లూ కలిపి అడ్డంగా చూసే మొత్తం పరిధికి దగ్గర. 90°, 50° సరిపోవు.

గుర్తుంచుకోండి: ముక్కు 60, పైన 60, కింద 70, చెవి వైపు 100.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) కృత్య విశ్లేషణTask Analysis

ఒక పనిని చిన్న చిన్న దశలుగా విడగొట్టే పద్ధతి పేరు అడుగుతున్నారు.

కృత్య విశ్లేషణ (Task Analysis) లో ఒక నైపుణ్యాన్ని వరుస క్రమంలో చిన్న దశలుగా విభజిస్తారు. పిల్లవాడు ఒక్కో దశ నేర్చుకుంటూ మొత్తం పనిని నేర్చుకుంటాడు. ఉదాహరణకు చొక్కా గుండీలు పెట్టడం: గుండీ పట్టుకోవడం, రంధ్రం గుర్తించడం, గుండీని రంధ్రంలో తోయడం, అవతలి వైపు లాగడం. ప్రత్యేక విద్యలో, ముఖ్యంగా స్వీయ సహాయ నైపుణ్యాల బోధనలో ఇది చాలా వాడతారు.

మిగతా మూడు ఆప్షన్లు ప్రత్యేక విద్యలో ఉన్న పద్ధతుల పేర్లు కావు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) 20

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో దృష్టిలోపం ఉన్న విద్యార్థులకు పరీక్షల్లో పాస్ మార్కులు ఎంతో అడుగుతున్నారు.

సాధారణ విద్యార్థులకు పదో తరగతిలో ప్రతి సబ్జెక్టులో 35 మార్కులు కావాలి. కానీ ప్రభుత్వ ఉత్తర్వు GO Ms No. 33 (19.03.2001) ప్రకారం అంధ, బధిర విద్యార్థులకు అన్ని సబ్జెక్టుల్లో కనీస ఉత్తీర్ణతా మార్కులు 20.

ఇక్కడ చాలామంది సాధారణ పాస్ మార్కు 35 ఎంచుకుంటారు. కానీ ప్రశ్న దృష్టిలోపం ఉన్న విద్యార్థుల సడలింపు గురించి. అందుకే 20. ఈ ఉత్తర్వులో లేఖకుడి (Scribe) సదుపాయం వంటి ఇతర సడలింపులు కూడా ఉన్నాయి.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) 2.3

పెద్దవారి కనుగుడ్డు (Eyeball) వ్యాసం సెంటీమీటర్లలో ఎంతో అడుగుతున్నారు.

పెద్దవారి కనుగుడ్డు దాదాపు గోళాకారంగా ఉంటుంది. దాని వ్యాసం సుమారు 22 నుంచి 24.8 మి.మీ. ఆరోగ్యవంతులపై చేసిన ఒక CT అధ్యయనం అడ్డం వ్యాసం సగటు 24.2 మి.మీ, ముందు-వెనుక పొడవు 22.0 నుంచి 24.8 మి.మీ అని చెప్పింది. అంటే సుమారు 2.2 నుంచి 2.5 సెం.మీ.

ఆప్షన్లలో ఈ పరిధిలో ఉన్నది 2.3 సెం.మీ మాత్రమే. 1.3 చాలా చిన్నది (పుట్టినప్పుడే కన్ను సుమారు 1.6 నుంచి 1.7 సెం.మీ ఉంటుంది). 3.3, 4.3 చాలా పెద్దవి.

గుర్తుంచుకోండి: కనుగుడ్డు ≈ 24 మి.మీ ≈ ఒక అంగుళం కంటే కొంచెం తక్కువ.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) కంటి కటకం దాని నాభ్యాంతరాన్ని మార్చుకోగలిగే సామర్థ్యంThe ability of eye lens to adjust its focal length

కంటి సర్దుబాటు (Accommodation) నిర్వచనం అడుగుతున్నారు.

దగ్గరి వస్తువును, దూరపు వస్తువును రెండింటినీ స్పష్టంగా చూడాలంటే రెటీనాపై ప్రతిబింబం పడాలి. దీని కోసం సిలియరీ కండరాలు సంకోచించి, సడలి కటకం (Lens) వంపును మారుస్తాయి. అలా కటకం తన నాభ్యాంతరాన్ని (Focal length) మార్చుకునే సామర్థ్యమే సర్దుబాటు.

సిలియరీ కండరాలు సర్దుబాటుకు సాయపడతాయి, కానీ సర్దుబాటు అంటే వాటి వక్రత కాదు. కాంతి కార్నియా ద్వారా ప్రవేశించడం వక్రీభవనం మొదలయ్యే దశ. తారక (Pupil) పరిమాణాన్ని నియంత్రించేది కనుపాప (Iris), అది కాంతి పరిమాణాన్ని నియంత్రిస్తుంది.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) మయోపియాMyopia

సాధారణ కంటికి దూర బిందువు (Far point) అనంతం. అంటే ఎంత దూరంలో ఉన్న వస్తువునైనా స్పష్టంగా చూడగలదు. ఆ దూర బిందువు అనంతం కంటే దగ్గరకు వస్తే ఏ లోపమో అడుగుతున్నారు.

హ్రస్వదృష్టి (Myopia) లో దూరపు వస్తువుల ప్రతిబింబం రెటీనా ముందే ఏర్పడుతుంది. దగ్గరి వస్తువులు కనిపిస్తాయి, దూరపువి మసకగా ఉంటాయి. అందుకే దూర బిందువు అనంతం నుంచి దగ్గరకు జరుగుతుంది. దీన్ని పుటాకార కటకం (Concave lens) తో సరిచేస్తారు.

చత్వారం (Presbyopia) లో సమీప బిందువు (Near point) దూరం జరుగుతుంది. ట్రకోమా కంటి ఇన్ఫెక్షన్, గ్లకోమా కంటి లోపలి ఒత్తిడి పెరిగే వ్యాధి. ఇవి దూర బిందువు నిర్వచనంతో సంబంధం లేనివి.

గుర్తుంచుకోండి: మయోపియా = దూర బిందువు దగ్గరకు; హైపర్‌మెట్రోపియా, చత్వారం = సమీప బిందువు దూరానికి.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) చత్వారంPresbyopia

పైన పుటాకార (Concave), కింద కుంభాకార (Convex) కటకం ఉండే కళ్లజోడు అంటే ద్విনాభ్యాంతర కటకం (Bifocal lens). ఇది ఏ లోపానికి వాడతారో అడుగుతున్నారు.

వయసు పెరిగే కొద్దీ కటకం సాగే గుణం తగ్గుతుంది, సర్దుబాటు సామర్థ్యం పడిపోతుంది. దీన్నే చత్వారం అంటారు. ఇలాంటి వారికి కొన్నిసార్లు దూరం, దగ్గర రెండూ సరిగా కనిపించవు. దూరం చూడటానికి పైభాగంలోని పుటాకార కటకం, చదవడానికి కింది భాగంలోని కుంభాకార కటకం వాడతారు.

గ్లకోమాకు మందులు లేదా శస్త్రచికిత్స, ట్రకోమాకు యాంటీబయాటిక్స్, రేచీకటికి విటమిన్ A చికిత్స. వీటికి బైఫోకల్ కళ్లజోడు పరిష్కారం కాదు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) ఎయిడ్స్ వంటి అంటు వ్యాధులు ఉన్నవారుPeople with communicable diseases like AIDS

మరణం తర్వాత నేత్రదానం చేయలేని వారు ఎవరో అడుగుతున్నారు.

నేత్రదానంలో ప్రధానంగా కార్నియాను మరొకరికి అమరుస్తారు. దాత నుంచి గ్రహీతకు వ్యాధి సోకే ప్రమాదం ఉంటే ఆ కార్నియాను వాడరు. అందుకే HIV/AIDS, హెపటైటిస్ B, C, రేబిస్ వంటి అంటు వ్యాధులు ఉన్నవారి నేత్రాలు తీసుకోరు.

కంటి శుక్లాల శస్త్రచికిత్స చేయించుకున్నవారు, కళ్లజోడు వాడేవారు, రక్తపోటు, ఆస్తమా, మధుమేహం ఉన్నవారు నేత్రదానం చేయవచ్చు. ఇక్కడ చాలామంది (1) ఎంచుకుంటారు, కానీ శుక్లాల శస్త్రచికిత్స కటకానికి సంబంధించినది, కార్నియా బాగానే ఉంటుంది.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) 10 సంవత్సరాలు10 years

కంటి కండరాలు, కటకం అత్యంత బలంగా, సాగే గుణంతో ఉండే వయసు అడుగుతున్నారు. ఇది సర్దుబాటు (Accommodation) సామర్థ్యానికి సంబంధించిన ప్రశ్న.

సర్దుబాటు సామర్థ్యం బాల్యంలో అత్యధికంగా ఉంటుంది. ఆ తర్వాత వయసుతో పాటు క్రమంగా తగ్గుతూ వస్తుంది. హాఫ్‌స్టెటర్ (Hofstetter) సూత్రం ప్రకారం సగటు సర్దుబాటు పరిధి = 18.5 − (0.3 × వయసు) డయాప్టర్లు. 10 ఏళ్లకు 18.5 − 3 = 15.5 D, 40 ఏళ్లకు 18.5 − 12 = 6.5 D. అంటే 10 ఏళ్ల లోపు పిల్లల కంటి కండరాలు, కటకం అత్యంత బలంగా, సాగే గుణంతో ఉంటాయి. అధికారిక కీ ఈ అర్థంలో 10 సంవత్సరాలు ఇచ్చింది.

40 ఏళ్ల తర్వాత చత్వారం (Presbyopia) మొదలవుతుంది. అందుకే చాలా పుస్తకాల్లో “40 ఏళ్ల లోపు వారి కంటి కండరాలు బలంగా ఉంటాయి” అని కూడా చెబుతారు. కానీ “అత్యంత బలంగా” ఉండే దశ బాల్యమే.

గమనిక: “40 ఏళ్ల లోపు కంటి కండరాలు బలంగా, సాగేలా ఉంటాయి, ఆ తర్వాత చత్వారం వస్తుంది” అనే వాక్యం పాఠ్యపుస్తకాల్లో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది కాబట్టి (1) 40 సంవత్సరాలు కూడా సమర్థించదగిన సమాధానం అని మా అభిప్రాయం; అధికారిక కీ మాత్రం (4) ఇచ్చింది.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) 6/24

స్నెల్లన్ చార్టు (Snellen chart) లో పై నుంచి మూడో వరుస చదవగలిగితే దృష్టి స్పష్టత (Visual acuity) ఎంతో అడుగుతున్నారు.

మీటర్ల స్నెల్లన్ చార్టులో వరుసలు పై నుంచి కిందికి ఈ క్రమంలో ఉంటాయి:

కాబట్టి మూడో వరుస 6/24. 6/24 అంటే సాధారణ కన్ను 24 మీటర్ల దూరం నుంచి చదివే అక్షరాన్ని ఈ వ్యక్తి 6 మీటర్ల దూరం నుంచి మాత్రమే చదవగలడు.

గుర్తుంచుకోండి: 60, 36, 24, 18, 12, 9, 6: పై నుంచి కిందికి.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) దూరం, దిశDistance, direction

కంటి ప్రాదేశిక నైపుణ్యాలు (Spatial skills) ద్వారా విద్యార్థి గుర్తించే భావనలు ఏవో అడుగుతున్నారు.

ప్రాదేశిక భావనలు అంటే స్థలానికి సంబంధించినవి: ఒక వస్తువు ఎంత దూరంలో ఉంది, ఏ దిశలో ఉంది, పైన-కింద, ముందు-వెనుక, దగ్గర-దూరం. దృష్టి ఈ సమాచారాన్ని ఒకేసారి ఇస్తుంది. దృష్టిలోపం ఉన్న పిల్లలకు ఈ భావనలను స్పర్శ, శబ్దం ద్వారా ప్రత్యేకంగా నేర్పాలి. దిశాజ్ఞానం, చలనశీలత (Orientation and Mobility) శిక్షణకు ఇవే పునాది.

నాటిక (Drama), తలుపు (Door) ప్రాదేశిక భావనలు కావు. రెండూ ప్రాదేశిక భావనలే ఉన్న జత “దూరం, దిశ” మాత్రమే.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (3) మధ్యవర్తిత్వ బోధనా అభ్యసనంMediated Leaning

(ప్రశ్నపత్రంలో “Learning” బదులు “Leaning” అని ముద్రించారు.) ఉపాధ్యాయుడు విద్యార్థికి, అనుభవానికి మధ్య నిలిచి నేర్పే సామాజిక పరస్పర చర్య పేరు అడుగుతున్నారు.

మధ్యవర్తిత్వ అభ్యసనం (Mediated learning) లో ఉపాధ్యాయుడు లేదా పెద్దవారు అనుభవాన్ని ఎంపిక చేసి, అర్థం వివరించి, ప్రశ్నలు అడిగి, విద్యార్థి దాన్ని సరిగా గ్రహించేలా చేస్తారు. ఈ భావనను రూవెన్ ఫ్యూయర్‌స్టీన్ (Reuven Feuerstein) అభివృద్ధి చేశాడు. దీని మూలం వైగోట్‌స్కీ సామాజిక-సాంస్కృతిక సిద్ధాంతంలో ఉంది. దృష్టిలోపం ఉన్న పిల్లలకు ప్రపంచాన్ని వివరించే మధ్యవర్తిగా ఉపాధ్యాయుడి పాత్ర చాలా కీలకం.

మూర్త, అమూర్త అభ్యసనాలు నేర్చుకునే విషయం స్వభావాన్ని చెబుతాయి. ప్రత్యక్ష అభ్యసనంలో విద్యార్థి మధ్యవర్తి లేకుండా నేరుగా అనుభవం పొందుతాడు. “సూక్ష్మమైన సామాజిక పరస్పర చర్య” అనే మాటకు సరిపోయేది మధ్యవర్తిత్వ అభ్యసనమే.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) అప్రమాణికతInvalidity

విద్యలో నేర్పే భావనలకు (Concepts) ఉండాల్సిన లక్షణాల్లో లేనిది ఏదో గుర్తించాలి.

బోధించే భావన విద్యార్థి ఇంద్రియాలతో గ్రహించగలిగేలా (Perceptibility), నేర్చుకోగలిగేలా (Learnability), నేర్చుకున్నాక జీవితంలో వాడగలిగేలా (Usability) ఉండాలి. అలాగే భావన సరైనదిగా, ప్రామాణికంగా (Validity) ఉండాలి.

“అప్రమాణికత” అంటే సరైనది కాకపోవడం. ఇది ప్రామాణికతకు వ్యతిరేకం, కాబట్టి భావనకు ఉండాల్సిన లక్షణం కాదు. ఈ ప్రశ్నలో “లేనిది” అనే మాటే కీలకం: మిగతా మూడు సానుకూల లక్షణాలు, ఇది ఒక్కటే ప్రతికూలం.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) విచ్ఛిత్తిFusion

రెండు కళ్లు వేరువేరుగా చూసే కొంచెం భిన్నమైన రెండు ప్రతిబింబాలను మెదడు ఒకే చిత్రంగా కలిపే సామర్థ్యం పేరు అడుగుతున్నారు.

ఈ సామర్థ్యాన్ని ఫ్యూజన్ (Fusion), అంటే సంలీనం అంటారు. (ప్రశ్నపత్రంలో దీనికి “విచ్ఛిత్తి” అని ఇచ్చారు; భౌతికశాస్త్రంలో Fusion కు తెలుగు పదం సంలీనం.) ఇది ద్వినేత్ర దృష్టి (Binocular vision) లో ఒక దశ. కళ్లు సరిగా సమన్వయం కాకపోతే (ఉదా: మెల్లకన్ను) ఫ్యూజన్ జరగక రెండు ప్రతిబింబాలు (Diplopia) కనిపిస్తాయి.

లోతు గ్రాహ్యత (Depth perception) ఫ్యూజన్ జరిగిన తర్వాత వచ్చే ఫలితం: రెండు చిత్రాల తేడా నుంచి దూరం, లోతు తెలుస్తుంది. దృష్టి స్పష్టత అంటే ఎంత సూక్ష్మంగా చూడగలం. వక్రీభవనం (Refraction) అంటే కాంతి కిరణాలు వంగడం.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) 3

సార్వత్రిక అభ్యసన రూపకల్పన (Universal Design for Learning, UDL) లో ఎన్ని సూత్రాలు ఉన్నాయో అడుగుతున్నారు.

అమెరికాలోని CAST సంస్థ రూపొందించిన UDL చట్రంలో మూడు సూత్రాలు ఉన్నాయి:

1. నిమగ్నతకు అనేక మార్గాలు (Multiple means of Engagement): అభ్యసనం “ఎందుకు”.
2. ప్రాతినిధ్యానికి అనేక మార్గాలు (Multiple means of Representation): అభ్యసనం “ఏమిటి”.
3. చర్య, వ్యక్తీకరణకు అనేక మార్గాలు (Multiple means of Action and Expression): అభ్యసనం “ఎలా”.

అందరు పిల్లలు, దివ్యాంగ పిల్లలు సహా, ఒకే తరగతిలో నేర్చుకునేలా పాఠాన్ని మొదటి నుంచే సరళంగా రూపొందించడం UDL లక్ష్యం. సూత్రాలు మూడు కాబట్టి సమాధానం 3.

గుర్తుంచుకోండి: UDL = Why, What, How.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) నమోదుEnrollment

UDL మూడు సూత్రాల్లో లేనిది ఏదో గుర్తించాలి.

ముందు ప్రశ్నలో చూసినట్టు UDL సూత్రాలు: నిమగ్నత (Engagement), ప్రాతినిధ్యం (Representation), చర్య-వ్యక్తీకరణ (Action and Expression). (ప్రశ్నపత్రంలో Engagement కు “ఒడంబడిక” అని ఇచ్చారు; ఇక్కడ దాని అర్థం విద్యార్థిని అభ్యసనంలో నిమగ్నం చేయడం.)

“నమోదు” (Enrollment) అంటే బడిలో పేరు చేర్చడం. ఇది పరిపాలనా అంశం, UDL బోధనా సూత్రం కాదు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) జాస్Jaws

కంప్యూటర్ తెరపై ఉన్న పాఠ్యాన్ని మాటల రూపంలో (Text-to-speech) చదివి వినిపించే సాఫ్ట్‌వేర్ పేరు అడుగుతున్నారు.

JAWS అంటే Job Access With Speech. ఇది ఒక స్క్రీన్ రీడర్ (Screen reader). తెరపై ఉన్న అక్షరాలు, మెనూలు, బటన్లను గొంతుతో చదివి వినిపిస్తుంది, బ్రెయిలీ డిస్‌ప్లేకు కూడా పంపగలదు. దృష్టిలోపం ఉన్నవారు కీబోర్డ్ ఆదేశాలతో కంప్యూటర్ వాడగలుగుతారు.

వర్డ్ ప్రాసెసర్ పత్రాలు టైప్ చేయడానికి, వెబ్ బ్రౌజర్ ఇంటర్నెట్ పేజీలు తెరవడానికి వాడతారు. మల్టీమీడియా అంటే ఒక సాఫ్ట్‌వేర్ కాదు, శబ్దం, చిత్రం, వీడియో కలిసిన మాధ్యమం. వీటిలో ఏదీ ప్రత్యేకంగా తెర చదివే సాఫ్ట్‌వేర్ కాదు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) 3

దిశాజ్ఞానం, చలనశీలత (Orientation and Mobility, O&M) శిక్షణలో అంధ విద్యార్థి సురక్షితంగా, స్వతంత్రంగా ప్రయాణించే పద్ధతులు ఎన్నో అడుగుతున్నారు.

అంధులు ప్రయాణానికి వాడే ప్రధాన పద్ధతులు మూడు:

1. దృష్టి మార్గదర్శకుడి పద్ధతి (Sighted guide / Human guide): చూపు ఉన్న వ్యక్తి మోచేయి పట్టుకుని నడవడం.
2. పొడవాటి చేతికర్ర పద్ధతి (Long cane): ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఎక్కువగా వాడే సాధనం.
3. మార్గదర్శక కుక్క (Dog guide): శిక్షణ పొందిన కుక్క సాయంతో నడవడం.

ఎలక్ట్రానిక్ ప్రయాణ సాధనాలు (Electronic Travel Aids) కూడా ఉన్నాయి. కానీ ఇప్పుడు అందుబాటులో ఉన్నవి ఎక్కువగా “ద్వితీయ” సాధనాలు, అంటే చేతికర్ర, కుక్క లేదా మార్గదర్శకుడితో కలిపి మాత్రమే వాడతారు. అందుకే ప్రధాన పద్ధతులు మూడుగా లెక్కిస్తారు. ఇక్కడ కొందరు ETA లను కూడా కలిపి 4 ఎంచుకుంటారు, కానీ అధికారిక కీ 3.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) సమూహా వస్తువుల నుండి ఒక వస్తువును వేరుచేయడం, గుర్తించమనడం చేయరాదు.Shall not ask the child to recognize and sorting in a group of objects

మిగులు దృష్టి (Residual vision) ని పెంచే శిక్షణలో ఉపాధ్యాయుడు పాటించకూడని దాన్ని గుర్తించాలి.

దృష్టి సామర్థ్య శిక్షణ (Visual efficiency training) లో “దృశ్య విచక్షణ” (Visual discrimination) ఒక ముఖ్యమైన నైపుణ్యం. దీనికోసం చతురస్రం, వృత్తం వంటి జ్యామితీయ ఆకారాలను గుర్తించడం, వస్తువుల మధ్య తేడా చూడటం, కొన్ని వస్తువుల మధ్య నుంచి ఒక వస్తువును చూపించడం వంటి కృత్యాలు చేయిస్తారు. కాబట్టి (1), (2), (3) అన్నీ చేయాల్సిన కృత్యాలే.

ఆప్షన్ (4) “సమూహం నుంచి వేరు చేయమని, గుర్తించమని అడగకూడదు” అంటోంది. ఇది ఆప్షన్ (3) లో చెప్పిన ఉపయోగకరమైన కృత్యాన్నే నిషేధిస్తోంది. ఇలా చేస్తే దృష్టి శిక్షణ ఆగిపోతుంది. అందుకే పాటించకూడని సూచన ఇదే.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (4) 6 సంవత్సరాల లోపుBelow 6 years

జాతీయ పూర్వ బాల్య సంరక్షణ, విద్య విధానం (National ECCE Policy) ఏ వయసు పిల్లల కోసమో అడుగుతున్నారు.

భారత ప్రభుత్వం 2013 లో ఆమోదించిన National ECCE Policy 0 నుంచి 6 ఏళ్ల పిల్లల కోసం. ఈ విధానం పూర్వ బాల్యాన్ని “జీవితంలో మొదటి ఆరు సంవత్సరాల రూపొందే దశ” అని నిర్వచించింది. ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు, స్వచ్ఛంద రంగాల్లో ఆరేళ్ల లోపు పిల్లలకు అందే అన్ని ECCE సేవలకూ ఇది వర్తిస్తుంది.

14 ఏళ్లు విద్యా హక్కు చట్టం (6 నుంచి 14 ఏళ్లు) తో గందరగోళం కలిగించడానికి పెట్టిన ఆప్షన్. 13, 15 ఏళ్లు ఏ విధానానికీ సంబంధించినవి కావు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) శాంతి రాఘవన్ మరియు దిపేష్ సుతారియాShanti Raghavan & Dipesh Sutariya

దివ్యాంగులకు ఉపాధి కల్పించే “ఎనేబుల్ ఇండియా” సంస్థ స్థాపకులు ఎవరో అడుగుతున్నారు.

ఎనేబుల్ ఇండియాను శాంతి రాఘవన్, దిపేష్ సుతారియా 1999 లో బెంగళూరులో స్థాపించారు. ఇద్దరూ సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజనీర్లు. శాంతి తమ్ముడు హరికి రెటినైటిస్ పిగ్మెంటోసా (Retinitis pigmentosa) తో చూపు పోవడం ఈ సంస్థ స్థాపనకు ప్రేరణ. దివ్యాంగులకు ఉపాధి శిక్షణ ఇచ్చి, కంపెనీల్లో ఉద్యోగాలు ఇప్పించడం సంస్థ పని. శాంతి రాఘవన్ 2010 లో దివ్యాంగుల సాధికారతకు జాతీయ అవార్డు అందుకున్నారు.

మిగతా ఆప్షన్లలోని పేర్లు ఈ సంస్థ స్థాపకులవి కావు.

సరైన సమాధానం: Correct answer: (1) మార్గదర్శకుని వెనుక అర్ధ అడుగు దూరంHalf step behind the Guide

దృష్టి మార్గదర్శక పద్ధతి (Sighted guide technique) లో దృష్టిలోపం ఉన్న విద్యార్థి మార్గదర్శకుడికి ఎక్కడ, ఎంత దూరంలో ఉండాలో అడుగుతున్నారు.

విద్యార్థి మార్గదర్శకుడి చేతిని మోచేతికి కొంచెం పైన పట్టుకుంటాడు: వేళ్లు లోపలి వైపు, బొటనవేలు బయటి వైపు. మార్గదర్శకుడి కంటే అర అడుగు వెనుక నడుస్తాడు.

అర అడుగు వెనుక ఉండటం వల్ల మార్గదర్శకుడు ఆగినా, తిరిగినా, మెట్లు ఎక్కినా ఆ కదలిక చేతి ద్వారా ముందే తెలుస్తుంది. స్పందించడానికి సమయం దొరుకుతుంది. ముందు నడిస్తే ఆ రక్షణ ఉండదు. ఒక అడుగు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉంటే మార్గదర్శకుడి కదలికలు సరిగా అందవు. (ప్రశ్నపత్రంలో ఆప్షన్ (4) ఇంగ్లీషులో “behind”, తెలుగులో “ముందు” అని ఉంది; ఏ విధంగా చదివినా అది తప్పే.)

సరైన సమాధానం: Correct answer: (2) పోలారాన్Polaron

4, 8, 16 అడుగుల దూరాల్లో ఉన్న అడ్డంకులను గుర్తించే పరికరం పేరు అడుగుతున్నారు. ఇలా ఎంచుకోగల నిర్దిష్ట దూర పరిధులు ఉండేది ఎలక్ట్రానిక్ ప్రయాణ సాధనానికి (Electronic Travel Aid, ETA).

పోలారాన్ (Polaron) అలాంటి ఒక ఎలక్ట్రానిక్ ప్రయాణ సాధనం. అది ముందున్న అడ్డంకి నుంచి తిరిగి వచ్చే సంకేతాలను గ్రహించి, శబ్దం లేదా కంపనం ద్వారా వాడేవారిని హెచ్చరిస్తుంది. అధికారిక కీ ప్రకారం 4, 8, 16 అడుగుల పరిధి ఎంపికలు దీనివే.

“హేండ్ హెల్డ్ మొబిలిటీ డివైస్” ఒక సాధారణ వర్గం పేరు, నిర్దిష్ట పరికరం కాదు. GPS పరికరం దారి, స్థానం చెబుతుంది, దగ్గరి అడ్డంకులను గుర్తించదు. మార్గదర్శక కుక్క జీవి, పరికరం కాదు; దానికి అడుగుల్లో పరిధి సెట్టింగ్‌లు ఉండవు.